Connect with us

Πολιτισμός

O Αιμίλιος Χειλάκης είναι ξανά «ΜΟΝΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΜΛΕΤ» στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

o-Αιμίλιος-Χειλάκης-είναι-ξανά-«ΜΟΝΟΣ-ΜΕ-ΤΟΝ-ΑΜΛΕΤ»-στο-αρχαίο-θέατρο-Φιλίππων!

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΛΕΜΟΝΤΖΗ

H αφάνταστη δυσκολία του να μιλήσει κανείς για τον ‘Άμλετ ή, µάλλον, η αμηχανία που γεννά ένα τέτοιο εγχείρημα, έχει σχέση µε την κοινότοπη διαπίστωση ότι για το έργο του Σαίξπηρ και, μάλιστα, για τη συγκεκριμένη τραγωδία, έχουν γραφεί τόσα πολλά.

Παρόλα αυτά, υπάρχει πάντα ένα προκλητικό πλεόνασμα, όπου ο Σαίξπηρ συνεχώς παράγει εξαιτίας της πολυσημίας και πληθώρας ερμηνειών που έχουν τελικά συμπιέσει και έχουν, σχεδόν, εξαφανίσει την ιστορική σηµασιοδότηση του έργου του, δηλαδή την συνάρτησή του µε τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες της εποχής, τον ρόλο του θεάτρου και την έννοια της αισθητικής απόλαυσης.

 Ειδικότερα ο ‘Άμλετ έχει αποτελέσει τον προνομιακό χώρο κατασκευής της φιλελεύθερης αστικής εκδοχής της τέχνης, ως αποτύπωσης μιας πανανθρώπινης και δια-ιστορικής ουσίας, ανεπηρέαστης από πολλαπλές κοινωνικές, πολιτισμικές, φυλετικές και, κυρίως, ιστορικές διαφορές. Αυτές οι τελευταίες, συνήθως, εμφανίζονται ως «ιστορικό πλαίσιο», το οποίο, όμως, δε συγκροτεί συγχρονική ανάγνωση, διότι η απομόνωση του κειμένου από τις συνθήκες παραγωγής του θέτει τον χρόνο εκτός ιστορίας, εξού και τα περί τέχνης, ως υπέρβαση.

 Ο ‘Άμλετ, όπως και ο Οιδίπους, είναι ο κατεξοχήν τραγικός ήρωας δια του οποίου η αστική κοινωνία για αιώνες είχε φαντασιωθεί τον εαυτό της σε υπαρξιακό, ψυχολογικό, αισθητικό, σεξουαλικό και πολιτικό επίπεδο. Συνήθως, ο ΄Άμλετ αποδοµείται από τη σύγχρονη διασκευή, η οποία αποκαλύπτει τον βαθύτατα πολιτικό χαρακτήρα της ηγεμονικής αναγωγής του Σαίξπηρ σε ιερή αυθεντία και αναγάγει το έργο σε αδιαμφισβήτητη απόδειξη ενός πανανθρώπινου αισθητικού και υπαρξιακού προτύπου.

Ο « Άμλετ» επιστρέφει εννέα χρόνια μετά το τελευταίο του ανέβασμα σε μια συμβατική παράσταση από το «Θέατρο Πορεία», με μια καινοτόμο διασκευή για έναν ηθοποιό.

 Ο σπουδαίος Αιμίλιος Χειλάκης μετατρέπει εδώ το πολυπρόσωπο έργο σε μια ατομική πρόκληση και μαρτυρία, υποδυόμενος όλους τους ήρωές του, με πυξίδα τη διαχρονική μετάφρασή του από τον Γιώργο Χειμωνά, ενώ συνομιλεί με τον ηχητικό κόσμο που δημιουργεί ζωντανά επί σκηνής ο σημαντικός συνθέτης και δραματουργός Δημήτρης Καμαρωτός, ο οποίος πλάθει έναν ηχητικό κόσμο που λειτουργεί σαν αντίλαλος της συνείδησης, σαν εσωτερική φωνή του Άμλετ. 

Εκστασιασμένοι παρακολουθούμε μια επικίνδυνη ακροβασία ενός αεικίνητου, πολυσχιδούς καλλιτέχνη, ο οποίος φέρνει σε θριαμβευτικό πέρας την ανάγνωση του ιδίου και του Μανώλη Δούνια στο εμβληματικό έργο του Σαίξπηρ.

Ο δεινός υποκριτής Αιμίλιος Χειλάκης είναι ο σκληροτράχηλος Άμλετ, είναι η εύθραυστη Οφηλία, η αδύναμη Γερτρούδη, ο αδίστακτος Κλαύδιος, ο εκδικητικός Λαέρτης, ο γελωτοποιός Πολώνιος, ο παρατηρητής Οράτιος, το φάντασμα του νεκρού πατέρα του, είναι η φωνή και το σώμα τους. Έχοντας τοποθετήσει τους ήρωες στον κοινό άξονα της μοναξιάς και της απελπισίας, μεταπηδά με επιδεξιότητα από τον ένα ρόλο στον άλλο, αναγνωρίζοντας κάθε φορά τη γεωμετρία του και αποφεύγοντας τεχνηέντως τον κίνδυνο της γραφικής απεικόνισης ενός γυναικείου ρόλου από έναν άνδρα. 

Με ελάχιστα εργαλεία και σ ΄ένα λιτό αλλά εύγλωττο σκηνικό της Αλεξίας Θεοδωράκη, οδηγείται σε μια θαυμαστή μετάβαση στη βασική θεατρική λειτουργία, όπου ο σημαντικός ηθοποιός αναμετράται μόνος με το κείμενο, χωρίς να του στερήσει τους ποιητικούς χυμούς του, παρά την αντισυμβατική απόδοση.

Η ιστορία: Όταν ο βασιλιάς της Δανίας πεθαίνει, τον διαδέχεται ο αδερφός του Κλαύδιος, ο οποίος παντρεύεται τη χήρα του νεκρού βασιλιά, Γερτρούδη. Ο γιος της, πρίγκιπας Άμλετ, βασανίζεται από το χαμό του πατέρα του και την απόφαση της μητέρας του να ξαναπαντρευτεί τόσο σύντομα. Το φάντασμα του νεκρού Βασιλιά αποκαλύπτει στον Άμλετ ότι ο Κλαύδιος τον δολοφόνησε. Ο Άμλετ ορκίζεται να πάρει εκδίκηση χωρίς να αφήσει τίποτα να σταθεί εμπόδιο στο διάβα του, ούτε καν ο έρωτάς του για την τρυφερή Οφηλία.

Ο ίδιος, βάζει ένα θίασο περιπλανώμενων θεατρίνων να αναπαραστήσουν τη δολοφονία του πατέρα του μπροστά στον Κλαύδιο, για να τον αναγκάσει να ομολογήσει το έγκλημά του.

Η παράσταση παρακολουθεί την προσπάθεια του νεαρού πρίγκιπα να διανύσει την απόσταση από τη Σκέψη στην Πράξη. Συνειδητοποιώντας πως το σύστημα αξιών, στο οποίο πίστευε, και η επίπλαστη ευδαιμονία που απολάμβανε έχουν πεθάνει, ο Άμλετ πασχίζει να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και τα ιδανικά του μέσα σε μια κοινωνία που ιδεολογικά καταρρέει.

 Παράδοξο – ή και προφητικό – το πόσο αυτή η κοινωνία μοιάζει με τη δική μας, τέσσερις αιώνες μετά. Το ερώτημα δεν είναι πια «να ζει κανείς ή να μη ζει», αλλά «πώς να ζει»: Είναι προτιμότερο να ζει άπραγος ή να πεθαίνει πράττοντας; Αυτό το ερώτημα διατρέχει την παράσταση και γίνεται η ραχοκοκαλιά της.

Η θεατρική πράξη φανερά είναι μονόλογος, αλλά επί της ουσίας είναι διάλογος με το κοινό, επειδή ένα κομμάτι του κάθεται ακριβώς μπροστά του και τον ακούει και τον βλέπει ερευνητικά και αντιδρά σχεδόν διαδραστικά, αλλά σιωπηρά, εσωτερικά κι αυτό είναι άλλη μια καινοτομία της σκηνοθεσίας.

Οι τυχεροί θεατές που πρόλαβαν και κατέλαβαν τις καρέκλες που η παραγωγή τοποθέτησε στην ορχήστρα του αρχαίου θέατρου και γύρω από το σκηνικό, αλλά και το κοίλο, προσηλώνονται στον ηθοποιό που ερμηνεύει όλους τους ρόλους του έργου απευθείας στον «καθρέφτη» του κι εκείνος τού επιστρέφει αυτό που εισπράττει, σε μια πολύ ιδιαίτερη επικοινωνία.

Η σκηνοθεσία, μελετά τον Χειμωνά ως αναγνώστη, ερμηνευτή και μεταφραστή του σαιξπηρικού έργου, τον «βλέπει» να μετρά τη δραματική δύναμη και το κύρος που ασκούν οι χαρακτήρες του στην εποχή μας, να εξετάζει δηλαδή την αντίδραση των σύγχρονων ανθρώπων σε ακραίες καταστάσεις και να ανακαλύπτει ότι εξακολουθούν να μας αφορούν, ανα-βιώνοντας τη «δύσθυμη αναγέννηση», αυτή που αναζητά μια νέα γλώσσα για να αποτυπώσει με το δικό της τρόπο τη μεγάλη αφήγηση.

Πρόκειται για μια παράσταση – διεισδυτική μελέτη του σαιξπηρικού έργου, για ένα συναρπαστικό ταξίδι στον Άμλετ του Γιώργου Χειμωνά, μέσα από την υποκριτική δεινότητα του χαρισματικού Αιμίλιου Χειλάκη.

Μαζί του στη σκηνή ο μουσικός Δημήτρης Καμαρωτός, που με τη πρωτότυπη μουσική του δίνει την υφολογία της παράστασης. Η Αλεξία Θεοδωράκη σχεδίασε τα σκηνικά και τα κοστούμια και η Φαίδρα Νταϊόγλου επιμελήθηκε την κίνηση, ενώ οι φωτισμοί είναι του Νίκου Βλάσόπουλου.

 «Κάνω το απόλυτο σκηνικό παιχνίδι», δηλώνει ο πολυσχιδής καλλιτέχνης, «με φοβερό κανόνα και από κάτω βγαίνει η ιστορία.

Τι πιο ωραίο! Προσπαθώ κάθε μέρα να μη χάσω τον στόχο, να κάνω τη σωστή κίνηση, να διατηρήσω τις στίξεις που έχω φτιάξει. Τα ερωτηματικά για τον Άμλετ, τις άνω τελείες για τη Γερτρούδη, τις τελείες για τον Κλαύδιο, τα θαυμαστικά για τον Πολώνιο. Χαίρομαι γιατί όλοι βλέπουν την ιστορία σ’ αυτή τη παράσταση».

Ίσως, ένα μεγάλο δράμα της τραγωδίας του Άμλετ είναι το ότι δεν μπορούσε να είναι ηθοποιός ή σκηνοθέτης ή και τα δύο, καθότι η σκηνοθεσία ξεκίνησε από ηθοποιούς ως οργανική ανάγκη στο σώμα της θεατρικής πράξης.

Εάν λοιπόν ο σαιξπηρικός Άμλετ ήταν ηθοποιός, ενδεχομένως να διοχέτευε διαφορετικά το δυναμικό του και η ευαισθησία (ευ + αίσθηση) της ιδιοφυΐας του να έβρισκε άλλη έκφραση, άρα και ζωή.

Η μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά, νεότερη αυτής του Ρώτα, σαφώς έχει ποιητική διάσταση, θα έλεγα όμως, ότι η σκηνοθετική άποψη υπερκαλύπτει το βάρος του κειμένου, επικεντρώνεται σε μια πολιτικά ορθή παραστασιολογία του πρωτοτύπου, που είναι η οπτικοποίηση της θεωρητικής προσέγγισής του.

Πράγματι, οι σκηνοθέτες Χειλάκης- Δούνιας, με όχημα αυτή τη μετάφραση, χτίζουν μια μοντέρνα παράσταση, μια εύστροφη σύνθεση, όπου αναδεικνύονται ανθρώπινοι χαρακτήρες από έναν βιρτουόζο ηθοποιό, μέσα από μια αλληγορική υπόθεση γεμάτη μεταφορές και βαθύτατα παλίμψηστα, ώστε ο διαβασμένος θεατής να ταξιδεύει και πίσω από την εικόνα, με σκοπό να επιπλεύσει ο νους του στις ανηφορικές ελεγείες ενός εξέχοντος ποιητή, μιας λυρικής φωνής που ακούγεται όχι μόνο με τον πεζό λόγο, όπως φέρεται να εκφράζεται, αλλά και μέσα από υποδόριους λατρευτικούς στίχους, υμνητικούς του δράματος της ανθρώπινης ύπαρξης. 

Σχεδόν τετρακόσια χρόνια μετά την πρώτη παρουσίαση του έργου, ο Άμλετ παραμένει μια από τις πιο εμβληματικές φιγούρες του παγκόσμιου θεάτρου. Ο ήρωας αυτής της δημοφιλούς υπαρξιακής τραγωδίας έχει κατά καιρούς γίνει σύμβολο της υψηλής πνευματικότητας, της προσωπικής απόγνωσης, του αδιάκοπου αγώνα για αυτογνωσία, της κριτικής κατά του εθνικισμού αλλά και σύμβολο του πολιτικού ακτιβισμού.

Έχει γνωρίσει πλήθος διασκευές από σημαντικούς θεατρανθρώπους όπως ο Peter Brook, ο Robert Wilson, ο Robert Lepage κ.α. αλλά και δεκάδες κινηματογραφικές μεταφορές, ενώ αποτέλεσε εφαλτήριο για παρωδίες, νουβέλες, μελέτες, όπερες και πρωτότυπα θεατρικά έργα βασισμένα στον μύθο του Σαίξπηρ.

Το 2011, σε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, ο Αιμίλιος Χειλάκης υπήρξε ο καλύτερος Άμλετ (τουλάχιστον των τελευταίων είκοσι χρόνων) του ελληνικού θεάτρου σε μία εν γένει σπουδαία ερμηνεία του ρόλου. Τώρα, όντας ένας μεγάλος ηθοποιός, κοιτάζε(τα)ι (με) τον Άμλετ σε ό,τι βλέπει ο θεατρίνος. Όπως τον βλέπουν στο κάδρο που στήνει η φύση, απέναντι στην ανθρώπινη φύση.

Μπαίνοντας οι θεατές στο θέατρο είναι αναμμένα τα φώτα. Ο Δημήτρης Καμαρωτός στέλνει σύγχρονα μουσικά μηνύματα στο κοινό με την ηλεκτρονική του μουσική. Τα μέσα στη σκηνή, λιτά, όσα χρειάζονται. Δεν έχει την ανάγκη της μεταμφίεσης. Η μάσκα του προσώπου παίρνει την παλέτα των ρόλων από την έκθεση των αποχρώσεών τους.

 Ο ηθοποιός είναι μόνος με τον Άμλετ. Αυτός και η τέχνη του. Στον κόσμο, που είναι όλος μια σκηνή, αυτός ζει όπως μπορεί για να προσφέρει με το μερίδιό του. Στον κάματο και στον μόχθο από το μετερίζι του τεχνίτη, που δίνει σπλάχνα και μηρούς για να (δια)περάσει το πέρα από αυτόν που τον καθορίζει, στην αέναη διαδρομή από υποφύσεις, φλέβες και νευρικές απολήξεις, μέχρι οστά, δέρμα και κνήμες.

 Στη μέθεξη του καλλιτέχνη, που βαδίζει «γυμνός» στον πάγο της πυρωμένης αρένας, μιλώντας, χορεύοντας και τραγουδώντας. Με τον τρόπο που (παί)ζει. Σε μια ατελείωτη (ανα/επι)θεώρηση. Στο σκηνικό των αντανακλάσεων του προσώπ(ει)ου. Ο Αιμίλιος Χειλάκης είναι συνταρακτικά παλλόμενος, συναρπαστικά συγκινητικός και απολαυστικά πολυπρόσωπος.

Μοναδικά πιστός στις διαδρομές των (συν)αισθήσεων. Μαγικός. Οι διακυμάνσεις της σπονδυλικής στήλης ηλεκτρίζουν το κορμί του θεάτρου.

 Ο Μανώλης Δούνιας και ο Αιμίλιος Χειλάκης, αφήνοντας πίσω τους την συμβατική ερμηνεία των γεγονότων, καταθέτουν ένα σύνολο από πολύ ενδιαφέρουσες προτάσεις, με αποκορύφωμα της εμφάνιση του πνεύματος του βασιλιά και την αυτοκτονία της Οφηλίας. 

 Όταν ανάβουν ξανά τα φώτα της πλατείας, απλώς, συνεχίζουν να φωτίζουν ετούτο το πολύτιμο επίτευγμα του Αιμίλιου Χειλάκη, στεφανωμένο από τις επευφημίες των θεατών, που δεν πρέπει να χάσει όποιος αγαπά τον Άμλετ. Δηλαδή, όποιος αγαπά το θέατρο.

Η διασκευή των σκηνοθετών συμπυκνώνει την πλοκή σε 75 λεπτά, χρόνος που κυλά με απόλυτη ικανοποίηση από το πολυπληθές κοινό.

Όπου συναντήσετε την παράσταση, σπεύστε να την απολαύσετε. Είναι μοναδική εμπειρία.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
Σκηνοθεσία -Διασκευή: Μανώλης Δούνιας – Αιμίλιος Χειλάκης
Πρωτότυπη Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός
Σκηνικά – Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη
Επιμέλεια Κίνησης: Φαίδρα Νταϊόγλου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Φωτογραφίες: Άρης Καμαρωτός
Φωτογραφία αφίσας: Γιάννης Βασταρδής
Γραφιστικά: Μαρία Παναγιωτονάκου
Υπεύθυνη Δημοσίων σχέσεων: Αναστασία Καμβύση
Υπεύθυνη Επικοινωνίας Β. Ελλάδας: Ρίτα Σίσσιου
Υπεύθυνη περιοδείας: Μαρία Κουλούρη
Εταιρεία παραγωγής: ΑRΤΙVITIES O.E.

 ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Πολιτισμός

«ΤΟ ΘΑΥΜΑ» του Giuseppe Massa στο «Αντιγόνη Βαλάκου»

«ΤΟ-ΘΑΥΜΑ»-του-giuseppe-massa-στο-«Αντιγόνη-Βαλάκου»

 Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Νικολέτα Φιλόσογλου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Έχοντας στη σκευή του το μακάβριο χιούμορ και τη διακωμώδηση ζοφερών καταστάσεων, ο Ιταλός συγγραφέας Giuseppe Massa παρουσιάζει μια ανθρώπινη, πολιτική αλληγορία για τη μνήμη, την απώλεια και την απουσία της καλοσύνης.

Θα μπορούσε να είναι η υπόθεση ενός δράματος, αλλά ο συγγραφέας χειρίζεται το θέμα του μέσα από τα μονοπάτια της κωμωδίας και η σκηνοθεσία το προχωράει ακόμη παραπέρα, ως τη μπαλαφάρα, που, όπως φάνηκε, αρέσει στο κοινό.

Το έργο έχει απόσταση από την αγγλοσαξωνική παράδοση της μαύρης κωμωδίας. Είναι απόσταγμα του Νότου, όπου ο θάνατος είναι μέρος της ζωής του, το παράλογο και το μαγικό στοιχείο είναι μέρος της καθημερινότητάς του, όμως το κωμικό με το τραγικό και το γκροτέσκο στοιχείο είναι μεταξύ τους δυσδιάκριτα.

Γραμμένο σε μια εποχή διαρκών μετακινήσεων, όπου οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν συχνά τον μετανάστη με καχυποψία και υποτίμηση, το « miracolo» μάς καλεί να αναζητήσουμε εκ νέου το μοναδικό θαύμα που εξακολουθεί να έχει σημασία: την ανθρώπινη καλοσύνη.

Πρόσφυγας, μαύρος, εκτοπισμένος με τη θέλησή του ή από εξαναγκασμό, ο νεκρός που ξέβρασε η θάλασσα βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου και των δύο «ηρώων» του.

Δύο νεκροθάφτες καλούνται να συμφωνήσουν στον «καταλληλότερο» τρόπο να απαλλαγούν από το νεκρό σώμα του ναυαγού.

Μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις επιλογές τους, αναδύονται έννοιες όπως η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη και η ανθρωπιά, απέναντι στην αποξένωση και τη σκληρότητα.

 Οι δύο άντρες είναι αδέρφια. Ο πιο αδύνατος ονομάζεται Bernardo, ο πιο βαρύς είναι ο Antonio. Η αποστολή τους είναι να θάψουν έναν πνιγμένο μετανάστη άνδρα με εντολή του δημάρχου της πόλης τους, ώσπου ανακαλύπτουν ότι το νεκροταφείο είναι γεμάτο και δεν υπάρχει κατάλληλη κόγχη ταφής. Οι δύο τους συνομιλούν για μία ώρα και οι συζητήσεις τους περιστρέφονται, σχεδόν εξ ολοκλήρου, γύρω από το πώς μπορούν να απελευθερωθούν από το βάρος που σέρνουν με κόπο στους ώμους τους, σαρώνοντας ολόκληρο τον χώρο.

 Το κείμενο, ωστόσο, ονομάζεται «Θαύμα».

 Αναμφίβολα αποπνέει μπεκετικές αύρες, διασκευάστηκε και σκηνοθετήθηκε από τη Νικολέτα Φιλόσογλου με μια πρόσχαρη, αλλά θορυβώδη ματιά. Το αποτέλεσμα, ένα είδος δραματουργίας της υπερβολής, ενώ οι δύο πρωταγωνιστές Θανάσης Δήμου και Παναγιώτης Παναγόπουλος είναι πραγματικά πολύ καλή επιλογή, καθώς ερμηνεύουν τους ήρωες με εντυπωσιακά εκφραστικά μέσα και άριστη συνεργασία, περπατώντας πάνω στη σκηνοθετική γραμμή.

Θαρρείς, βγαίνουν κι αυτοί από την παλιά παράδοση του κωμικού διδύμου, όπου ο ένας λειτουργεί συμπληρωματικά με τον άλλο, κρατώντας το σχοινί της κωμωδίας συνεχώς τεντωμένο, μέσω της δικής τους σύγκρουσης, αλλά και του γύρω περιβάλλοντος και των περιπετειών που γνέθει η υπόθεση.

Ο Bernardo βρίσκει πάντα λύσεις, τις οποίες ο Antonio απορρίπτει συστηματικά.

Δεν μπορούν να μεταφέρουν το φέρετρο στο γειτονικό χωριό, παρόλο που υπάρχουν ελεύθερες θέσεις, επειδή το σώμα πρέπει να ταφεί στον τόπο όπου πέθανε.

Ούτε μπορεί ο Antonio να του προσφέρει μία από τις δύο θέσεις του στο παρεκκλήσι, επειδή η μία ανήκει στον αδελφό του και η άλλη στον εαυτό του.

 Ούτε μπορεί το σώμα να πεταχτεί στη θάλασσα, επειδή είναι πιθανό το ψάρι, που τυχόν θα φαγωθεί από οικογένεια, μπορεί να περιέχει πτωμαΐνη.

Δε γίνεται, επίσης, να το συσκευάσουνε και να το κάψουνε, επειδή οι πυροσβέστες σβήνοντας αυτό το δέμα, μπορεί να βρουν έναν άνθρωπο που δεν έχει απανθρακωθεί εντελώς, άρα η ευθύνη θα πέσει στους δύο.

Και δεν μπορεί να πεταχτεί από ένα κοντινό γκρεμό, επειδή το θρυμματισμένο σώμα θα το βρίσκανε εύκολα, θα μαζευόταν και θα μεταφερόταν από τους γειτονικούς χωρικούς σε ένα σάβανο, οι οποίοι θα ενημέρωναν τον δικό τους δήμαρχο για την κακή δουλειά που έκαναν οι δύο, άρα οι συνέπειες θα ήταν ασύμφορες γι’ αυτούς.

Οπότε, αποφασίζουν να ξεκουραστούν και μοιράζονται λασπωμένα μακαρόνια και πίνοντας ένα ποτό.

Ο Αντόνιο συνεχίζει να ψέλνει αποσπάσματα νεκροτελετής, ενώ ο Μπερνάρντο τοποθετεί το καπάκι κατά μήκος του φέρετρου, το οποίο παραμένει όρθιο. Αναμφίβολα παίρνουν μια ανάσα, ενώ ταυτόχρονα σκέφτονται να κόψουν το πτώμα σε κομμάτια ή, αν δεν τα καταφέρουν, με ένα αλυσοπρίονο, και να βάλουν τα κομμάτια σε σακούλες σκουπιδιών ή σε ένα μεγάλο, κούφιο καρπούζι.

 Με κάθε τρόπο πρέπει να πετάξουν το φέρετρο. Εξαντλημένοι και απογοητευμένοι σκέφτονται ακόμη και να επαναφέρουν στη ζωή τον νεκρό, ισχυριζόμενοι επανειλημμένα ότι τον είδαν να κινείται σαν από θαύμα. Αναποφάσιστοι και πελαγωμένοι, παρά το άγχος τους, μιλούν για ταξίδια στη Σελήνη ή τον Άρη, αποκαμωμένοι κοιμούνται στο έδαφος, ενώ το πτώμα αναπόφευκτα θα χλομιάσει τα πρόσωπά τους, αναγκάζοντάς τους να περάσουν σε μια νέα ζωή δίπλα στο φέρετρο.

 Ένα έργο που συνδυάζει κωμικά στοιχεία με παράλογες, ακόμη και υπερβολές, γεμάτο με μια φιλοσοφία που κάθε άλλο παρά παρωχημένη είναι, ειδικά όταν στην ερώτηση του Μπερνάρντο για το τι γίνεται κανείς μετά θάνατον, ο Αντόνιο απαντά ότι τα οστά, μετά από πολλά χρόνια, γίνονται σκόνη, μετά χώμα, μετά πηλός, λάσπη και τέλος κεραμικό, σαν τουαλέτα για παράδειγμα, την οποία θα μπορούσε να τη χρησιμοποιήσει μια ηλικιωμένη κυρία.

 Οι δυο πρωταγωνιστές είναι εξαιρετικοί, έχουν απίστευτη χημεία, υποδύονται τους ήρωες με μπρίο, κέφι και υποκριτική δεινότητα και χαρίζουν ευδαιμονία στην αίθουσα, όπως ειδα.

Η σκηνοθέτρια Νικολέτα Φιλόσογλου, που υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία, μέσα από αλλεπάλληλα κωμικοτραγικά γεγονότα αναδεικνύει όλες τις αποχρώσεις του έργου, μένοντας πιστή στο σουρεαλιστικό, γκροτέσκο ύφος της υπερβολής. Πλαισιωμένη από μια ομάδα ταλαντούχων καλλιτεχνών και μέσα σε έναν καταιγισμό από διαρκείς παράλογες αντιθέσεις, παραδίδει μια γλυκόπικρη παράσταση, η οποία παρουσιάστηκε το καλοκαίρι σε υπαίθριους χώρους προσδοκώντας να μεταφέρει την ιστορία της εκεί όπου το ελληνικό τοπίο συναντά τη συλλογική μνήμη της Μεσογείου.

Με βασικά σκηνικά στοιχεία ένα ποδήλατο και ένα φέρετρο, η ιστορία συνομιλεί με τις ακτές και τις περιοχές που βίωσαν τις μεγάλες μεταναστευτικές διαδρομές της τελευταίας δεκαετίας.

Η ρέουσα μετάφραση της Βιολέτας Ζεύκη, δίνει την ευκαιρία στη σκηνοθέτρια να πάρει τη ζωντανή μεσογειακή παράδοση, που θέλει τον Ιταλικό Νότο στην κορυφή ζοφερών καταστάσεων είτε από το μαφιόζικο στάτους είτε από τις μεταναστευτικές μαζικές ροές, τον μύθο, τη σάτιρα, την υπερβολή, το μαύρο χιούμορ, τους πολιτικούς υπαινιγμούς, από τους Ντε Φίλιππο και Ντάριο Φο, από αυτό το μαγικό και παράλογο στοιχείο του ιταλικού νότου που μπλέκονται επιδέξια και να χρησιμοποιήσει όλο αυτό το υλικό, σε συνδυασμό με το στιλ, το ύφος της ελληνικής επιθεώρησης του σαματά, για να διαπραγματευτεί ένα τόσο δύσκολο θέμα, όσο αυτό των κοινωνικών αλλαγών, των συγκρούσεων που δημιουργούν οι δύσμοιροι μετανάστες.

 Η έλευση του ξένου, του αλλοδαπού, του φτωχού που φτάνει στον τόπο μας και είναι ανεπιθύμητος ακόμη και νεκρός, αποτελεί καίριο και ακανθώδες ζήτημα στην ντόπια κοινωνία.

Και, όπως πάντα κάνει η κωμωδία, η παράσταση μάς καλεί να ξορκίσουμε, να βγάλουμε τη γλώσσα στον θάνατο που είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο κινείται το έργο.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο: Giuseppe Massa

Μετάφραση: Βιολέτα Ζεύκη

Σκηνοθεσία – Σκηνική σύλληψη: Νικολέτα Φιλόσογλου

Δραματουργική επεξεργασία: Νικολέτα Φιλόσογλου

Ενδυματολογία: Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Σχεδιασμός και εικαστική επιμέλεια ποδηλάτου: Chris Capten, Κυριακή Φιλόσογλου

Σχεδιασμός φωτισμών: Στέλλα Κάλτσου

Μουσική επιμέλεια: Νικολέτα Φιλόσογλου

Μουσική σύνθεση: Άρης Κοντοάγγελος

Ηχητικός σχεδιασμός: Λαέρτης Μαλκότσης

Βοηθοί σκηνοθέτη: Ελένη Καστανιώτη, Νικόλας Λαμπάκης

Βίντεο teaser: Στέλιος Σγουράκης, Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Βίντεο μοντάζ: Γιάννης Γαλιάτσος

Φωτογραφίες: Τάσος Θωμόγλου

Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης

ΔΙΑΝΟΜΗ

Antonio: Θανάσης Δήμου

Bernardo: Παναγιώτης Παναγόπουλος

Φωνή: Λαέρτης Μαλκότσης

Συμπαραγωγή: Ν.Β. ΑΜΚΕ – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βέροιας

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading

Πολιτισμός

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας υποδέχεται για δεύτερη φορά τη Victoria Hislop

Η-Δημοτική-Βιβλιοθήκη-Καβάλας-υποδέχεται-για-δεύτερη-φορά-τη-victoria-hislop

Παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος» την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

Μια ξεχωριστή λογοτεχνική βραδιά διοργανώνουν η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός», το Βιβλιοπωλείο Μερτζιανίδη και οι Εκδόσεις Ψυχογιός, υποδεχόμενοι για δεύτερη φορά τη Βρετανίδα συγγραφέα Victoria Hislop, με αφορμή την παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος».

Η πρώτη επίσκεψή της στην Καβάλα πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2016, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου της «Καρτ ποστάλ». Δέκα χρόνια μετά, η συγγραφέας επιστρέφει στην πόλη για να συναντήσει ξανά το αναγνωστικό κοινό και να παρουσιάσει το νέο της έργο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

Η Victoria Hislop έχει συνδέσει το συγγραφικό της έργο με την Ελλάδα, την ιστορία και τον πολιτισμό της. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και εργάστηκε στον χώρο των εκδόσεων, των δημοσίων σχέσεων και της δημοσιογραφίας, προτού αφοσιωθεί στη συγγραφή.

Έγινε διεθνώς γνωστή με το πρώτο της μυθιστόρημα, «Το Νησί», που κυκλοφόρησε το 2005, εμπνευσμένο από την επίσκεψή της στη Σπιναλόγκα. Το βιβλίο μεταφράστηκε σε 40 γλώσσες, ξεπέρασε τα έξι εκατομμύρια αντίτυπα σε πωλήσεις και μεταφέρθηκε στην ελληνική τηλεόραση μέσα από την ομώνυμη σειρά 26 επεισοδίων.

Ακολούθησαν σημαντικά έργα, όπως «Ο Γυρισμός», «Το Νήμα», «Η Ανατολή», «Όσοι αγαπιούνται», «Μια νύχτα του Αυγούστου», «Καρτ ποστάλ από την Ελλάδα» και «Το Ειδώλιο».

Η ιδιαίτερη σχέση της με την Ελλάδα αναγνωρίστηκε επίσημα το 2020, όταν της απονεμήθηκε η τιμητική ελληνική ιθαγένεια. Το 2024 εξελέγη μέλος της Royal Society of Literature, ενώ τον Φεβρουάριο του 2025 τιμήθηκε με το Μετάλλιο Φιλελληνισμού Lord Byron, για τη συμβολή της στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τη συγγραφέα και να συζητήσει μαζί της για το νέο της βιβλίο, τις πηγές έμπνευσής της και τη βαθιά σχέση της με την Ελλάδα.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Έφη Λοΐζά και η Victoria Hislop.

Πληροφορίες εκδήλωσης

  • Ημερομηνία: Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026
  • Ώρα: 19:00
  • Χώρος:  Αίθουσα εκδηλώσεων Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός»
  • Διεύθυνση: Κασσάνδρου 6, Καβάλα

Οι διοργανωτές προσκαλούν όλους τους φίλους του βιβλίου σε μια ξεχωριστή λογοτεχνική συνάντηση με μια συγγραφέα που αγάπησε την Ελλάδα και μέσα από τις ιστορίες της ταξίδεψε την ιστορία και τον πολιτισμό της σε εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading

Πολιτισμός

Το πρόγραμμα της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας

Το-πρόγραμμα-της-Α’-καλλιτεχνικής-περιόδου-του-ΔΗΠΕΘΕ.-Καβάλας

Το πρόγραμμα των παραστάσεων και των παράλληλων δράσεων της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας, παρουσιάστηκε το μεσημέρι της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου 2026 κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησαν ο Πρόεδρος η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, Αρχέλαος Γρανάς και Εύα Οικονόμου Βαμβακά αντίστοιχα, και ο Δήμαρχος Καβάλας, Θόδωρος Μουριάδης.

Για τις παραστάσεις και τα εργαστήρια της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου μίλησαν επίσης οι Δημήτρης Γαλανάκης, Μαρκέλλα Καζαντζίδου, Μυρτώ Μαρονικολάκη, Παύλος Σταυρόπουλος (ηθοποιοί – “Κοίτα… ψηλά”), Jim Rusty (μουσικός), Δέσποινα Παπάζογλου (ηθοποιός – «Ο Ποιητικός Εαυτός Επιστρέφει» — Εργαστήριο αγωγής προφορικού λόγου και ορθοφωνίας), Μαρία Καλτσακίδου (σύλληψη, δραματουργική επεξεργασία & σκηνοθεσία “Εμείς οι Γυναίκες”) και Ευδοκία Βενέτη (Northern lights – “Εμείς οι Γυναίκες”).

Παράλληλα, έγινε ιδιαίτερη μνεία και στην εξασφάλιση του πιστοποιητικού πυροπροστασίας για το Δημοτικό Θέατρο “Αντιγόνη Βαλάκου” από το Πυροσβεστικό Σώμα, στο οποίο αναφέρεται ότι η εγκατάσταση έλαβε όλα τα μέτρα και τα μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας.

ΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΘΟΔΩΡΟΣ ΜΟΥΡΙΑΔΗΣ:

“Θέλω να ευχαριστήσω δημόσια τον Πρόεδρο του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, Αρχέλαο Γρανά και την Καλλιτεχνική Διευθύντρια, Εύα Οικονόμου Βαμβακά, για την προσπάθεια που καταβάλλουνε όλο αυτόν τον καιρό, προκειμένου να παρουσιάσουνε το πρόγραμμα της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου.

Θέλω να συγχαρώ την Εύα διότι ενώ ακούει παρά πολλά από ανθρώπους που δεν θα έπρεπε, συνεχίζει να προσφέρει στα πολιτιστικά πράγματα της πόλης μας. Μακάρι να πρόσφεραν και αυτοί όσα προσφέρει η κ. Βαμβακά.

Καταλαβαίνω ότι το πρόβλημα τους είναι η διοίκηση του Δήμου, όμως, αν μη τι άλλο, θα έπρεπε να έχουνε μία σεμνότητα απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο, ο οποίος προσπαθεί, με τα μέσα τα οποία έχει, να παρουσιάσει ένα σημαντικό έργο.

Το τελευταίο που έχει προκύψει είναι κατά πόσο έχουμε άδεια πυροπροστασίας στο Δημοτικό θέατρο “Αντιγόνη Βαλάκου”. Δυστυχώς κάποιοι είναι της αρχής “να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα” και δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουνε κακό στην πόλη.

Το να θέλει κάποιος να βγει Δήμαρχος και να πάρει ψήφους είναι δικαίωμά του. Δεν θα παίζει όμως με την αξιοπρέπεια του Δήμου. Δεν είναι δυνατόν να κάναμε παραστάσεις σε ένα θέατρο που δεν έχει άδεια πυροπροστασίας.

Ξέροντας το ποιόν της αντιπολίτευσης, θα ήμουν ανόητος αν έκανα παραστάσεις σε ένα θέατρο που δεν υπάρχει άδεια πυροπροστασίας. Η άδεια λοιπόν υπάρχει, πήραμε παράταση για ένα εξάμηνο, και μέσα σ’ αυτό το διάστημα θα συμπληρωθούνε κάποια πράγματα, διότι έχουν αλλάξει οι κανονισμοί. Το θέατρο είναι ασφαλές”.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΗΠΕΘΕ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΑΡΧΕΛΑΟΣ ΓΡΑΝΑΣ:

“Η νομοθεσία για την πυροπροστασία άλλαξε το 2021 και έπρεπε να προσθέσουμε κάποια πράγματα. Σε συνεννόηση λοιπόν με την Πυροσβεστική Υπηρεσία και τη συνδρομή μηχανικών κάναμε την απαραίτητη μελέτη και λύσαμε τα όποια προβλήματα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Μετά από ένα εξαιρετικό φεστιβάλ Φιλίππων, το οποίο παρακολούθησαν πάνω από 30.000 θεατές, ακολούθησε η μεταφορά των δικών μας παραστάσεων στην Εθνική Λυρική Σκηνή με διθυραμβικά σχόλια από τον πανελλήνιο τύπο. Σε όλο το προσωπικό του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και στην επικεφαλής του, Εύα Οικονόμου Βαμβακά, αξίζουν πραγματικά πολλά συγχαρητήρια. Είμαι σίγουρος ότι ανάλογη επιτυχία θα έχουν παραστάσεις της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου που ξεκινάει σε λίγες μέρες”.

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΔΗΠΕΘΕ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΕΥΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΒΑΜΒΑΚΑ:

“Βγάλαμε ένα πλήρες πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει τρεις παραστάσεις – μετακλίσεις, μία παράσταση με κοινωνικό μήνυμα από ένα πολύ σημαντικό ερασιτεχνικό θέατρο της πόλης μας και φυσικά την παιδική μας παραγωγή, η οποία έκανε πρεμιέρα για τα σχολεία την προηγούμενη Δευτέρα. Πρόκειται για μια υπέροχη παράσταση, περισσότερο οικογενειακή θα έλεγα και όχι παιδική, που θα μπορούσε άνετα να την ανεβάσει το Εθνικό Θέατρο. Είναι μια παράσταση υψηλών προδιαγραφών τόσο από πλευράς ερμηνειών και σκηνικών, όσο και από πλευράς κειμένου. Ο σκηνοθέτης, συγγραφέας και μουσικός, Δήμος Ψυχογιός, έχει κάνει εξαιρετική δουλειά και μαζί με την ομάδα των ηθοποιών δημιούργησαν ένα μικρό θαύμα. Στο επίκεντρο του προγράμματος παραστάσεων είναι η καλοσύνη και η αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους”.

ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας – Πρόγραμμα Παραστάσεων

Α΄ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2026-2027

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Το Θαύμα

του Giuseppe Massa

Μετάφραση: Βιολέτα Ζεύκη

σε σκηνοθεσία & σκηνική σύλληψη: Νικολέτα Φιλόσογλου

Παρασκευή 13 και Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 στις 21:00 και Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 στις 19:00

Συμπαραγωγή: Ν.Β. ΑΜΚΕ – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βέροιας

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Η Φόνισσα

του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή

Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2026 στις 18.00 και στις 21.00

Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2026 στις 19.00

Διεύθυνση παραγωγής: FAOS THEATRE GROUP ΑΜΚΕ

Η ηλικία είναι ένα συναίσθημα

της Haley McGee

σε σκηνοθεσία Αθηνάς Δελιάδη

Παρασκευή 11 και Σάββατο 12 Δεκεμβρίου 2026 στις 21.00

Παραγωγή: Bright Productions

Εμείς οι Γυναίκες

σε σύλληψη, δραματουργική επεξεργασία & σκηνοθεσία Μαρίας Κολτσακίδου

Παρασκευή 18 στις 21.00 και Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2026 στις 20.00

Συνδιοργάνωση: Northern Lights Aid, Ξενώνας φιλοξενίας Κακοποιημένων Γυναικών του Δήμου Κομοτηνής, ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Παιδική σκηνή ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

– Κοίτα…ψηλά! Ένας απέραντος, πανέμορφος κόσμος, σε κείμενο – σκηνοθεσία – σύνθεση τραγουδιών Ντίνου Ψυχογιού

Δευτέρα 2 Νοεμβρίου – Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2026

Καθημερινές πρωινές παραστάσεις για σχολεία.

Παραστάσεις για το κοινό: Κυριακή 22 και 29 Νοεμβρίου και Κυριακή 13 και 20 Δεκεμβρίου στις 12.00

Τιμές εισιτηρίων: Καθημερινές παραστάσεις για τα σχολεία 6 ευρώ

Γενική είσοδος στις ανοιχτές παραστάσεις 8 ευρώ

Παραγωγή: ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ – ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2026

«Ο Ποιητικός Εαυτός Επιστρέφει» — Εργαστήριο αγωγής προφορικού λόγου και ορθοφωνίας

Πότε: Κάθε Σάββατο, 12:00–14:00

Που: Θέατρο ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΒΑΛΑΚΟΥ

Έναρξη: Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026

Διδάσκει η Δέσποινα Παπάζογλου

«WHAT IF? Vol. 5» — Βιωματικό εργαστήριο για εφήβους

Πότε: Κάθε Δευτέρα, 19:00–21:00

Που: Θέατρο ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΒΑΛΑΚΟΥ

Έναρξη: Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

Διδάσκει η Ελευθερία Μέλα

«Μετατοπίσεις» — Εργαστήριο θεατρικής κινησιολογίας

Πότε: Κάθε Τετάρτη, 18:00–20:00

Που: Θέατρο ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΒΑΛΑΚΟΥ

Έναρξη: Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Διδάσκει ο Δημήτρης Γαλανάκης

«Ένας Κόσμος Αλλιώς» — Θεατρικό εργαστήριο για άτομα με αναπηρία

Πότε: Κάθε Πέμπτη, 16:30–18:00

Που: Πολιτιστικό Κέντρο “Πυθαγόρας”

Έναρξη: Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

Κόστος: 20 ευρώ / μήνα, με σημαντικές μειώσεις ή δωρεάν συμμετοχή σε ειδικές περιπτώσεις.

Διδάσκουν οι Ελευθερία Μέλα και Γεωργία Χουχούμη.

Διάρκεια εργαστηρίων: Νοέμβριος 2026 – Απρίλιος 2027.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 2510 220876 ώρες γραφείου:

2510/220876-7

e-mail: thkavala@otenet.gr

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading
Advertisement

Προτεινόμενα