Ξεκινώντας από την κλασική θεατρική σύμβαση της αλλαγής των ρόλων, ο αντισυμβατικός Ζαν Ζενέ παγιδεύει τα πρόσωπά του σε ένα ανελέητο σκηνικό παιχνίδι όπου τα όρια δεν ορίζονται και τα άκρα δεν τελειώνουν. Τα μυστικά πάθη των γυναικών εκρήγνυνται και το παιχνίδι γίνεται τελετουργία εξόντωσης. Ένα έργο με απροσδόκητες τροπές, που μετατρέπει τη σκηνή «σε έναν χώρο όπου όλα επιτρέπονται».
Γραμμένο το 1947, βασίζεται σε μια πραγματική ιστορία που συγκλόνισε τη Γαλλία (την υπόθεση των αδελφών Παπέν) και εξερευνά τα όρια της ταυτότητας, του μίσους και της κοινωνικής καταπίεσης.
Ο «αιρετικός» Ζενέ (1910 – 1986) ταρακούνησε το θεατρικό γίγνεσθαι της εποχής με το «Les Bonnes», του οποίου η ακριβής μετάφραση στα ελληνικά είναι «οι Υπηρέτριες», αλλά και «οι Καλές». Πρώτη δημοσίευση του έργου: περιοδικό L’ Arbalete, τον Μάιο του 1947.
Ο Ζενέ έγραψε τις «Δούλες» κατά παράκληση του Louis Jouvet, που τις ανέβασε στο Theatre de l’ Athenee των Παρισίων, τον Απρίλη του 1947. Ο Jouvet χρησιμοποίησε στην παράστασή του ένα ελαφρώς παραλλαγμένο κείμενο, που εκδόθηκε το 1958 και αποτελεί το στερεότυπο σήμερα κείμενο του έργου.
Ο Ζαν Ζενέ, ένας περιθωριακός εκδιδόμενος ομοφυλόφιλος, κατάδικος και εγκαταλειμμένος από τη μητέρα του, περνάει στα χέρια της πρόνοιας, των αναμορφωτηρίων και των φυλακών, ενώ βρίσκει τον εαυτό του στη συγγραφή. Στη φυλακή έγραψε τα περισσότερα έργα του. Καταλυτικό ρόλο στη ζωή και το έργο του διαδραμάτισε η γνωριμία του με τον Σαρτρ, οπότε μπορούμε σήμερα να πούμε πως ο Ζενέ υπήρξε σημαντικό κομμάτι της γαλλικής διανόησης, καθώς και ένας ιδιαίτερος εκπρόσωπος του θεάτρου του παραλόγου.
Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου του συγγραφέα το έργο δε γράφτηκε για να δικαιώσει την τάξη των υπηρετών και ν’ ασχοληθεί με τα ζητήματα τους, αλλά πρόκειται για μια αλληγορία. «Οι Δούλες» είμαστε όλοι εμείς με τα όνειρα μας, τις ψευδαισθήσεις μας, τις αρρωστημένες φαντασιώσεις μας, τις ανάγκες διαφυγής μας από την πραγματικότητα.
Ακόμα, «Οι Δούλες» είναι ο αντικατοπτρισμός όλων εκείνων που φοβόμαστε, που αγαπάμε να μισούμε, συμπεριλαμβανομένης και της εξουσίας, η οποία στο έργο απεικονίζεται με την παρουσία της Κυρίας, που με τη σειρά της εξουσιάζει τις δούλες της και ορίζει το παρόν και το μέλλον τους, αλλά είναι και ‘’δούλα’’ του Κυρίου, ωσεί παρών στο έργο, όμως η δύναμή του την παραλύει.
Παρακολουθούμε, λοιπόν, τη διάλυση της προσωπικότητας του ανθρώπου, σε κατάσταση ανελευθερίας και εξάρτησης, μέσα από την ποιητική, «συμβολική» γλώσσα του θεάτρου του Παραλόγου.
Η «Κυρία» αντιπροσωπεύει συμβολικά τον κόσμο των άστοργων ανθρώπων, που, κατά τον Ζενέ, πρέπει να πεθάνει. Γύρω από αυτή τη σκέψη και το πάθος της εκδίκησης περιστρέφεται ο μύθος του έργου.
Απόκληρος στη ζωή του ο συγγραφέας, συμπαθεί και συμπονά τους ομοίους του, ενώ μισεί αυτούς που τους βλάπτουν. Ολόκληρο το έργο κρύβει ένα τραγικό μεγαλείο: την άρνηση του ανθρώπου να υποδουλωθεί.
Πρόκειται για μια ιστορία τεράτων (η λέξη είναι του ίδιου του Ζενέ ). Είναι μια ονειρική προβολή σ’ ένα σκοτεινό σύμπαν, το οποίο ξεφεύγει από τις κατηγορίες της σκεπτόμενης λογικής. Παίζοντας την Κυρία τους οι υπηρέτριές της, η Κλαίρη και η Σολάνζ, τακτοποιούν έναν διπλό λογαριασμό μαζί της. Συγχρόνως δε, την απεχθάνονται και τη λατρεύουν, ακόμη και σωματικώς. Το εκ βαθέων μίσος τους φτάνει έως την απόπειρα δολοφονίας, ενώ βρίσκονται σε προβεβλημένη ανήθικη σχέση. Παίζουν το: να απεχθάνονται η μία την άλλη. Το παιχνίδι τους, όμως, παροξύνει την αμοιβαία τους απέχθεια. Στην πραγματικότητα, οι δούλες είναι το είδωλο η μία της άλλης.
Παρασυρόμενες από τη ζήλια τους, όντας αδικημένες από τη ζωή και από την κοινωνία για το στάτους στο οποίο είναι καταδικασμένες να ζουν, καταστρώνουν σχέδια να καταστρέψουν την κυρία. Αρχικά, στέλνουν ανώνυμα γράμματα στην αστυνομία που αποκαλύπτουν πως ο σύζυγος (Κύριος) είναι απατεώνας, κλέφτης και λωποδύτης και πως τα πλούτη του είναι παράνομα και δεν είναι αποτέλεσμα τίμιου, εργασιακού μόχθου. Αποκαλύπτεται επίσης υποψία μιας ενδεχόμενης δολοφονίας της Κυρίας, ώσπου το ενδεχόμενο γίνεται απόφαση και προμελετημένο έγκλημα. Οι δύο δούλες καταστρώνουν το σχέδιο της δολοφονίας, το οποίο αποτυγχάνει και οδηγεί τη μία από τις δύο σε αυτοκτονία.
Κάθε φορά που η Κυρία τους λείπει, οι δύο αδελφές παίζουν ένα επικίνδυνο παιχνίδι ρόλων. Η μία υποδύεται την «Κυρία» και η άλλη την «υπηρέτρια».
Μέσα από αυτό το παιχνίδι, εκτονώνουν το μίσος τους για την εργοδότριά τους, φτάνοντας κάθε φορά μέχρι το σημείο της εικονικής δολοφονίας της.
Η φαντασίωση αρχίζει να μπερδεύεται με την πραγματικότητα. Όταν μια προσπάθειά τους να παγιδεύσουν τον εραστή της Κυρίας αποτυγχάνει, ο φόβος της αποκάλυψης τις οδηγεί σε μια απεγνωσμένη απόφαση: να μετατρέψουν το παιχνίδι σε αληθινό φόνο.
Ο Ζενέ χρησιμοποιεί την τεχνική του καθρεφτισμού. Οι δούλες δεν θέλουν απλώς να σκοτώσουν την Κυρία· θέλουν να γίνουν η Κυρία. Είναι μια συνεχής εναλλαγή προσωπείων, όπου η αλήθεια χάνεται.
Επί της ουσίας, οι τρείς ηρωίδες κάνουν μια οργισμένη συνειδησιακή επανάσταση ενάντια στον εαυτό τους για να εξαφανίσουν τη βασανιστική σχέση αφεντικού -δούλου, με την οποία είναι δεμένες ανέκκλητα, αλλά αγωνίζονται μάταια. Από την αρχή της παράστασης είναι εμφανής η κρίση των σχέσεων Κυρίας- υπηρετριών, οι οποίες οικειοποιούνται τον πολιτισμό της, προσπαθούν να μπουν στο «πετσί» της, πράγμα το οποίο τις καθιστά απάνθρωπες, κυνικές και υποκρίτριες.
Σημείωση: Το έργο θεωρείται κορυφαίο δείγμα του Θεάτρου του Παραλόγου και της σκληρότητας, καθώς δεν προσφέρει μια εύκολη λύση ή μια ηθική δικαίωση, παρά μόνο μια τραγική κάθαρση.
Εδώ δεν έχουμε «καλούς» και «κακούς», αλλά ανθρώπους παγιδευμένους σε ρόλους που τους επιβάλλει η κοινωνία και οι ίδιοι οι εαυτοί τους.
Οι χαρακτήρες: Κλαίρη: Είναι η πιο «εύθραυστη» αλλά και η πιο επικίνδυνη. Στο παιχνίδι των ρόλων, συνήθως υποδύεται την Κυρία. Μέσα από αυτή τη μεταμφίεση, βιώνει μια ναρκισσιστική ηδονή, αλλά ταυτόχρονα νιώθει απέχθεια για το σώμα της και την τάξη της.
Σολάνζ: Η μεγαλύτερη αδελφή, η πιο «γειωμένη» και σκληρή. Συχνά λειτουργεί ως ο προστάτης της Κλαίρης, αλλά η σχέση τους είναι τοξική, γεμάτη ενοχές και αμοιβαία εξάρτηση. Είναι αυτή που στο τέλος καλείται να διαχειριστεί την τραγική κατάληξη.
Η Κυρία: Αν και εμφανίζεται λίγο, η παρουσία της είναι καταλυτική. Είναι η ενσάρκωση της επιφανειακής ευγένειας που κρύβει μια βαθιά περιφρόνηση. Δεν είναι ένα «τέρας» με την μεταφορική έννοια, αλλά η αδιαφορία της για την ανθρώπινη υπόσταση των υπηρετριών της, είναι αυτό που τις εξωθεί στα άκρα.
Πολύ καλή στον ρόλο η Ναταλία- Άννα Βασιλέκα.
Η Ελένη Μόμτσου (Κλαίρη) και η Νατάσα Σταύρακα ( Σολάνζ) είναι εξαιρετικές ηθοποιοί. Δοτικές, σε βαθμό να ελευθερώσω τη δύναμη της αυθαιρεσίας μου. Στις ονειροπολήσεις τους μέσα σε πύργους και σε τεράστιους κήπους, εγώ σεργιάνιζα στο «lifestyle περιοδικό.
Στις εξομολογήσεις κρυφών επιθυμιών τους, έτσι όπως η κινηματογραφική μουσική τις έντυνε, εγώ κολυμπούσα μέσα στις εικόνες του Πολάνσκι από το «Μαχαίρι στο Νερό».
Στις εκρήξεις της Κυρίας (Ναταλία – Άννα Βασιλέκα) , εγώ γινόμουν εκτιμητής του «επαίνου ερμηνείας».
Στις αψιμαχίες των υπηρετριών, εγώ χάζευα την Μπέτι Ντέιβις με την Τζόαν Κρόφορντ στην «Κακιά αδελφή».
Σ’ όλες τις σκηνές κυριαρχίας των «Δούλων», εγώ τις στεφάνωνα με κλαδιά ελιάς, ως ένδειξη απεριόριστης εκτίμησης, θαυμασμού και συγκίνησης. Υπέροχες και οι δύο.
Η αδιαμφισβήτητη σκηνική χημεία τους «φωνάζει» τη συλλογική προσπάθεια, τον σπάνιο επαγγελματισμό, τον συνειδητό κόπο που καταβάλουν, αλλά και την άριστη τεχνική δομή, τις αρετές, το ήθος και την αρτιότητα της προσωπικής τους «εργαλειοθήκης». Κλαίρη και Σολάνζ μπλέκονται η μία μέσα στην άλλη, κατακτώντας κάθε κομμάτι του καθρέφτη αλλά και της ύπαρξής τους.
Η Κλαίρη της Μόμτσου είναι τόσο εσωτερική και τρυφερή σαν κλωναράκι κι όμως τόσο σκληρή, σαν κεντρί. Στον αντίποδα, η Σολάνζ της Σταύρακα δείχνει τόσο ενεργειακά ακέραιη σε όλη τη διάρκεια, όσο και παραληρηματικά συντονισμένη στο «εγώ» του ρόλου. Είναι ο αέρας που μπαίνει από τις χαραμάδες και ψυχραίνει κάθε ένταση, από τη δροσερή υγρασία ως τη θανατερή παγωνιά.
Ο Ζενέ λέει ότι το έργο του είναι αλληγορικό και ότι οι Δούλες είμαστε εμείς, ο κάθε αναγνώστης, ο κάθε θεατής. Ο κάθε άνθρωπος που διαψεύδεται, πέφτει και σηκώνεται, ονειροπολεί, απελπίζεται, είναι θύμα της εξουσίας, αλλά και θύτης ταυτόχρονα. Ο κάθε άνθρωπος και κάθε συναίσθημα που κουβαλά: μίσος, φόβο, φθόνο, λατρεία. Που θέλει να ζήσει μια άλλη ζωή από αυτήν που του επιβάλλει η μοίρα.
Η Ναταλία- Άννα Βασιλέκα, που σκηνοθετεί την παράσταση στο Θέατρο « Kouinta Pocket Theatre» της Καβάλας , στην εξαίσια μετάφραση του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, βρίσκει τον δρόμο, ξετυλίγει το νήμα ευθύγραμμα, στοχεύει κατ’ ευθείαν στον ποιητικό πυρήνα χωρίς να στέκει στο γράμμα, και αποφεύγει – όσο γίνεται- τους περίπλοκους μαιάνδρους μιας αέναα ελισσόμενης, ενδοστρεφούς σκέψης, που « Φυσις κρύπτεσθαι φιλεί», φράση του Ηράκλειτου που δηλώνει ότι η αλήθεια και η βαθύτερη ουσία των πραγμάτων δεν είναι φανερές, αλλά απαιτούν αναζήτηση, νόηση και διείσδυση πέρα από τις επιφανειακές εντυπώσεις.
Η παράσταση έχει εξαιρετικούς ρεαλιστικούς-ονειρικούς – την ίδια στιγμή – χρόνους και ρυθμούς και μια συμπάγεια ύφους διαυγούς, μέσα στη «θολότητά» του, που την αναδεικνύουν ως μια αξιόλογη προσέγγιση του δημοφιλούς έργου, που ανεβαίνει πολύ συχνά στη χώρα μας.
Και στην Καβαλιώτικη παρουσίαση των «Υπηρετριών», η συγγραφική μαεστρία του Ζενέ να φέρει το θέατρο μέσα στο θέατρο, οι δύο αδερφές δονούνται από δολοφονικά ένστικτα, εκδηλώνουν νευρώσεις και ζουν τη μεγάλη σύγκρουση, μιας και η «Κυρία» – που πλέον είναι υποχείριό τους, εφόσον την υποδύονται – φαίνεται να τις αγαπά, να θέλει να τους δίνει πράγματα, να στηρίζεται επάνω τους.
Παγιδευμένες αιώνια μέσα στην κρεβατοκάμαρα της Κυρίας, βεβηλώνουν με λύσσα τα αντικείμενα-σύμβολα της εξουσίας και αναβιώνουν επίμονα, σχεδόν εμμονικά, τον ίδιο φαύλο κύκλο. Το παιχνίδι των ρόλων ξερνάει τις αλήθειες τους και δυναμιτίζει τις ναρκωμένες τους αισθήσεις. Μήπως όμως είναι και αυτό μια πλάνη;
Κάθε φορά που το παιχνίδι κορυφώνεται, η «Κυρία» αναπάντεχα επιστρέφει, έτσι όλα μένουν στην μέση ανολοκλήρωτα μέχρι να φύγει πάλι εκείνη και να αρχίσουν όλα από την αρχή. Όμως μια φορά η Κλαίρη αποφασίζει να το πραγματώσει το έργο, αποφασίζει να πιει το θανατηφόρο τίλιο, ώστε να επιτευχθεί η δολοφονία. Το τέλος είναι συγκλονιστικό και δίνει μια γερή γροθιά στο στομάχι. Σοκάρει τον αναγνώστη, επειδή ο Ζενέ τολμά να βάλει το μαχαίρι στο κόκαλο.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης από Ν.Ο. λιτά, μαύρα, συμβολίζουν τη σκοτεινή ψυχή των υπηρετριών και, σαφώς, εξυπηρετούν την μετακόμιση. Η ενδυμασία της Κυρίας, ανάλογη του πλούτου και της τάξης της.
Οι φωτισμοί (Σαράντη Ζορντού) τονίζουν τη σκηνοθετική άποψη. Μοναδική καλαίσθητη εξαίρεση, ο φωτισμός της ονειρικής τουαλέτας – κάδρο, που καμαρώσαμε όλοι. Πάνω και κάτω από τη σκηνή.
Η μετάφραση του σπουδαίου Οδυσσέα Ελύτη πρωτοπαρουσιάστηκε το 1968 από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Χατζημάρκου. Ο Έλληνας, νομπελίστας ποιητής, έβαλε την υπογραφή του σε τρία συνολικά θεατρικά έργα ως μεταφραστής, εκτός από τις «Δούλες», στον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ και στην «Οντίν» του Ζαν Ζιροντού.
«Οι Δούλες» της «Κουΐντα» είναι μια παράσταση αφιερωμένη στην καταπίεση και στην κοινωνική ανισότητα, θύματα των οποίων υπήρξαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν άνθρωποι, όσο ο κόσμος μας υπάρχει, έστω κι αν ζει και κινείται σε γήινες πλαστικές κατασκευές ή επιπλέει σε πλαστικές υδάτινες επιφάνειες.
Στην Καβάλα θα συνεδριάσει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων
Για τη συνεδρίαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων που θα πραγματοποιηθεί στην πόλη της Καβάλας τη Δευτέρα 9 Μαρτίου, μίλησε στην τοπική ΕΡΑ, ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχών Θάσου, Μαργαρίτης Μπαμπατζίκος. ”Είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός για την περιοχή μας, καθώς είναι ίσως η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, να είναι δηλαδή όλοι οι πρόεδροι των ξενοδόχων της χώρας στην πόλη μας. Είναι τιμή για μας και είναι σίγουρα και μία μεγάλη ευκαιρία προβολής της περιοχής μας σε όλη την Ελλάδα”, ανέφερε αρχικά ο κ. Μπαμπατζίκος.
Θα ακουστούν τα προβλήματα της ευρύτερης περιοχής
”Στη διάρκεια αυτής της συνάντησης θα θέσουμε όλα τα προβλήματα που απασχολούν τον κλάδο μας. Θα μετέχει η ηγεσία του υπουργείου Τουρισμού και του Ε.Ο.Τ. και όλη η διοίκηση του τουριστικού κομματιού της Ελλάδας, οπότε θα ακουστούν τα προβλήματα της ευρύτερης περιοχής και το τι θέλουμε να καταφέρουμε για την περιοχή μας, ώστε να αναβαθμιστεί στον τουριστικό χάρτη. Η Θάσος και η Καβάλα είμαστε ακόμη πολύ πίσω, θέλουμε πολλή δουλειά και πιστεύω ότι με αυτή την πρωτοβουλία θα ακουστούν τα ζητήματα που μας απασχολούν και θα έχουμε ένα θετικό αποτέλεσμα στο τέλος”, πρόσθεσε σχετικά με τη συνεδρίαση που θα πραγματοποιηθεί στη Μεγάλη Λέσχη ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Θάσου.
Θετική η εικόνα από τη συμμετοχή στις τουριστικές εκθέσεις των Βαλκανίων – Η έκθεση του Βερολίνου θα δείξει το πως θα κινηθεί η τουριστική σεζόν για το 2026
Αναφερόμενος και στις τουριστικές εκθέσεις στις οποίες έδωσε το ”παρών” η Ε.Ξ.Θ., ο κ. Μπαμπατζίκος σημείωσε: ”Στην έκθεση της Ρουμανίας ήταν πάρα πολύ θετική η εικόνα που παρουσιάσαμε. Είναι ένας λαός που αγαπάει πάρα πολύ την περιοχή μας και ειδικότερα τη Θάσο, οπότε ήταν πολύ σημαντική η παρουσία και του δήμου και της Περιφέρειας εκεί, όπως και των τοπικών φόρων φυσικά. Ακολούθησε η Σερβία που επίσης στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία, γιατί και αυτή η αγορά είναι πολύ σημαντική για την περιοχή μας και φυσικά η έκθεση της Βουλγαρίας, όπου επίσης είχαμε σημαντική παρουσία. Φυσικά η ναυαρχίδα όλων των τουριστικών εκθέσεων είναι του Βερολίνου που ξεκίνησε στις 2 Μαρτίου και ελπίζω και εύχομαι και από εκεί να αποσπάσουμε ένα πολύ θετικό πρόσημο, γιατί κακά τα ψέματα η συγκεκριμένη έκθεση είναι και η εικόνα του πως θα κινηθεί η τουριστική σεζόν για το 2026”.
Άραγε, πόσο ξεχασμένη αρετή είναι η ευγένεια και πόσο αδικημένη αξία η αλληλοβοήθεια; Πόσο δύσκολη είναι η γενναία επιλογή που αψηφά το φόβο και τις πεποιθήσεις των άλλων; Η συγγραφέας και εκπαιδευτικός, Αγγελική Μάνου, έρχεται στις εκδόσεις Υδροπλάνο, με ένα ιδιαίτερο και προσεγμένο στην λεπτομέρεια παραμύθι, να μας θυμίσει όλα όσα στο πέρασμα του χρόνου ξεχάσαμε ή μας ξέχασαν! Μια ιστορία γραμμένη με ευθύνη και αγάπη για το παιδί. «Η Νεράιδα Ευγενία και το Tζίνι Βοηθεία!», σε εικονογράφηση Λιάνας Δενεζάκη, σας υπόσχονται ένα μαγικό αναγνωστικό ταξίδι! Φίλοι μου αγαπητοί, η ιστορία μου αυτή έχει τόσα να σας πει: για την αγάπη στην καρδιά, της καλοσύνης τη ματιά που όλα τα κακά σκορπά. Την ευγένεια μες στην ψυχή, την θέληση τη δυνατή και τα καλά που προκαλεί. Τους φίλους μας να έχουμε, μα πάντα να προσέχουμε. Γιατί μαθαίνουμε πολλά αν έχουμε τα μάτια μας συνέχεια ανοιχτά!
«Ο παππούς και η γιαγιά θέλουνε μια αγκαλιά»
Ο παππούς και η γιαγιά είναι ΑΓΑΠΗ και ΛΑΤΡΕΙΑ για τα παιδιά. Αλλά και τα εγγόνια είναι ΔΥΝΑΜΗ και ΖΩΗ για εκείνους. Η σοφία της λαϊκής ρήσης «Του παιδιού μου το παιδί είναι δυο φορές παιδί μου» εκφράζει εύστοχα τη δυναμικότητα αυτού του δεσμού, που είναι θεμελιώδης για την υγιή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.Τι γίνεται όμως όταν η σχέση αυτή κλονίζεται από τα γηρατειά ή κάποια ασθένεια και πώς μπορούμε να είμαστε ενσυναισθητικοί απέναντι στους ηλικιωμένους; Μια συγκινητική ιστορία ενός παιδιού που βιώνει την ασθένεια του παππού και της γιαγιάς με τρυφερότητα και μεγαλείο ψυχής…
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Αγγελική Μάνου γεννήθηκε στην Άρτα αλλά ζει κι εργάζεται στην Αθήνα. Είναι Νηπιαγωγός, Διδάκτωρ & Διπλωματούχος Πανεπιστημίου Αιγαίου, μέλος της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και υπηρετεί στη Δημόσια Εκπαίδευση. Έργα της: «Διαπολιτισμική Συμβουλευτική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση», εκδόσεις Παπαηλιού. Παραμύθια: «Η Νεράιδα Ευγενία και το Τζίνι Βοηθεία!», «Ο παππούς και η γιαγιά θέλουνε μια αγκαλιά», εκδόσεις Υδροπλάνο, «Τα ανάποδα Χριστούγεννα του Λεωνίδα», Εκδόσεις The Book Project. Διηγήματα: «Απόδραση των Χριστουγέννων», μέρος του συλλογικού έργου «Επιβάτες των Χριστουγέννων», «Μια φορά κι έναν καιρό ήρθε Πάσχα με κορωνοϊό», μέρος του συλλογικού e-book, «Μέρες γιορτής σε καραντίνα», εκδόσεις Υδροπλάνο. «Το βιβλίο στο ταγάρι», μέρος του συλλογικού έργου «Συντροφιά μ΄ ένα βιβλίο», Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική. Ποιήματα: «Κορδέλα ΕΙΡΗΝΗΣ», μέρος του συλλογικού έργου «Ποιητικό Λεύκωμα: Γιορτή της Ποίησης 2022», Εκδόσεις Κέφαλος. Πιστεύει πως «η ζωή, όχι μόνο των παιδιών αλλά και η δικιά μας, είναι γεμάτη ιστορίες και εικόνες σαν αυτές των παραμυθιών, που ζωντανεύουν, κι άλλοτε είναι πιο ξέθωρες ενώ άλλοτε ζωηρεύουν, ανάλογα με τα βιώματα και τα συναισθήματά μας».
«Σταθμός Ω» του Γιώργου Χριστοδούλου, σε περιοδεία από το Εθνικό Θέατρο!
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Η συμμετοχή του Γιώργου Χριστοδούλου, ως ηθοποιός, στην περίφημη παράσταση του Στάθη Λιβαθινού «Ιλιάδα» του Ομήρου, πιστεύω ότι ήταν μια δυνατή εμπειρία γι ΄αυτόν, ένα ακόμη «σχολείο» και είχε ως αποτέλεσμα την έμπνευση για να γράψει ο ταλαντούχος πολυσχιδής καλλιτέχνης ένα σύγχρονο έργο, βασισμένο στη Ραψωδία Ω της Ιλιάδας. Ένα έργο έμπλεο ποιητικών εικόνων, διδακτικών μηνυμάτων από την άδικη στοχοποίηση «διαφορετικών» της εγκλωβισμένης κοινωνίας στα σκουριασμένα στερεότυπα, που καταλήγει στη συγχώρεση, ως ψυχική λύτρωση – κάθαρση.
Το έργο δε βασίζεται σε μία συγκεκριμένη πραγματική ιστορία, αλλά αντλεί στοιχεία από πολλά περιστατικά που έχουν συγκλονίσει την ελληνική κοινωνία.
Αυτό το πολυεπίπεδο κείμενο, ο Δημήτρης Τσικούρας το έκανε εμπνευσμένη, ευρηματική, σύγχρονη παράσταση για το Εθνικό Θέατρο, το οποίο την περιοδεύει στην ενδοχώρα., σε συνεργασία με διάφορα ΔΗΠΕΘΕ. Ήρθε και στο ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΒΑΛΑΚΟΥ!
Με άξονα τον κοινωνικό προβληματισμό γύρω από τη βία, τη σιωπή, τη διαφορετικότητα, τη συνενοχή και τη συγχώρεση, η εν λόγω – ευέλικτης κλίμακας – παραγωγή, εντάσσεται στις δράσεις δικτύωσης της Πρώτης Σκηνής της χώρας, που επιχειρεί σε συνεργασία με ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., δήμους και άλλους τοπικούς φορείς , να μεταφέρει την καλλιτεχνική δημιουργία πέρα από τα στενά όρια του αστικού κέντρου και να καλλιεργήσει τη Γλώσσα της Αποκέντρωσης. Η παράσταση θα ολοκληρώσει τη διαδρομή της την άνοιξη του 2026, στην Πλαγία Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ.
Το έργο αντλεί έμπνευση από τη ραψωδία Ω της Ιλιάδας, με τον Πρίαμο να γονατίζει μπροστά στον Αχιλλέα, ικετεύοντας για το σώμα του Έκτορα. Από αυτόν τον αρχαίο πυρήνα γεννιέται μια σύγχρονη αφήγηση, που θέτει στο επίκεντρο τη συλλογική συνενοχή, την απώλεια, την ανάγκη για κάθαρση, την αναγκαιότητα της μνήμης– αλλά και την κρίσιμη πράξη της συν-χώρεσης.
«Σκέψου τον πατέρα σου, Αχιλλέα…» Με αυτή τη φράση, ο Πρίαμος σπάει την άμυνα του ήρωα. Ο Αχιλλέας δε βλέπει πλέον έναν εχθρό, αλλά έναν πατέρα που υποφέρει, όπως θα υπέφερε και ο δικός του πατέρας, ο Πηλέας. Οι δύο άνδρες κλαίνε μαζί, αναγνωρίζοντας την κοινή ανθρώπινη μοίρα.
Στο έργο του Γιώργου Χριστοδούλου συναντάμε μια σύγχρονη ιστορία. Σε ένα ελληνικό χωριό, ένας νέος άνθρωπος ανοιχτά ομοφυλόφιλος – διαφορετικός στα μάτια της τοπικής κοινωνίας – εξαφανίζεται. Ο πατέρας του βρίσκεται αντιμέτωπος με την απώλεια, την αδιανόητη σιωπή, την ομοφοβική βία, που καλύπτεται πίσω από την «κανονικότητα», και τελικά με τον ίδιο του τον εαυτό. Στέκεται απέναντι σε εκείνον που του στέρησε το παιδί του, ζητώντας την αλήθεια, ζητώντας ένα σώμα που λείπει. Ο πατέρας και μια στενή του φίλη ξεκινούν μια επίπονη αναζήτηση της αλήθειας, η οποία σταδιακά οδηγεί στην αποκάλυψη ενός εγκλήματος.
Στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, πέντε πρόσωπα συναντιούνται επί σκηνής και, με αφετηρία ένα έγκλημα, ανοίγουν έναν κοινό τόπο αφήγησης, θύμησης, ερωτημάτων και αντιπαραθέσεων. Μέσα από μύθους, έθιμα και αλληγορίες, επιχειρούν να διεισδύσουν στο πυρήνα της ανθρώπινης συνθήκης και να αναζητήσουν τι μπορεί να σημαίνει στ’ αλήθεια να συν-χωράμε, στον ίδιο τόπο, όλοι, όλες και όλα μαζί.
Καλοί ηθοποιοί, «έξυπνη» σκηνοθεσία που αναδεικνύει την κλασική αφηγηματική δύναμη του ομηρικού έπους σε μια σύγχρονη παράσταση, πλημμυρισμένη από ενέργεια, με την ιστορία να εκτυλίσσεται σε ένα λιτό σκηνικό.
Ο Δημήτρης Τσικούρας κατάφερε να παρουσιάσει μια δράση «βουτηγμένη» στο θέατρο. Ζήτησε από τους ηθοποιούς να εμπιστευτούν τις δυνάμεις τους και από τους θεατές να εμπιστευτούν τη φαντασία τους. Γιατί, με πόσους τρόπους μπορείς να φωτίσεις τη διαφορά ανάμεσα στον αθάνατο και τον θνητό σε μια φρέσκια συνθήκη, κάπου στην Επαρχία ;
Οπότε, επέλεξε να εντάξει στη δική του προσέγγιση στο έργο του Γιώργου Χριστοδούλου, παγανιστικές τελετές – εξορκισμός στο κακό – και παραδοσιακές μουσικές, που δεν είναι απλώς μια αισθητική απόφαση, αλλά μια βαθιά κατάδυση στο συλλογικό ασυνείδητο, προσδίδοντας έτσι μια ιδιαίτερη δυναμική στην 24η Ραψωδία, ώστε να μετατραπεί το ομηρικό έπος σε μια σύγχρονη σπουδή πάνω στην απώλεια.
Ο σκηνοθέτης, λογαριάζει τη μουσική του Γιώργου Στεφανακίδη ως «Γέφυρα» με το πριν και το μετά, οπότε η παραδοσιακή μουσική (μοιρολόγια, αρχέγονοι ρυθμοί), λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και στον κόσμο των απόντων.
Ο πατέρας που αναζητά τον γιο του δεν επικοινωνεί πλέον με τη λογική. Η μουσική εκφράζει το «άρρητον», αυτό που δεν μπορεί να ειπωθεί με λέξεις.
Στο έπος του Ομήρου, ο θρήνος (γόος) των γυναικών της Τροίας και οι τελετουργικές ιαχές ήταν ο μόνος τρόπος να διαχειριστεί η κοινότητα το κενό που άφησε ο Έκτορας.
Στον «Σταθμό Ω» του Γιώργου Χριστοδούλου, οι παγανιστικές αναφορές – γουνοπροβιές, κουδούνες, μάσκες – υπογραμμίζουν ότι η απώλεια ενός παιδιού είναι ένα γεγονός που ξεπερνά τον πολιτισμό και τους νόμους. Είναι κάτι σαν επιταγή της φύσης.
Η χρήση τελετουργικών κινήσεων μετατρέπει την αναζήτηση από μια «αστυνομική έρευνα» σε μια ιερή αποστολή. Ο πατέρας γίνεται ένας ιερέας του πόνου του κι όπως στην αρχαία τραγωδία η τελετή βοηθά τον θεατή (και τον πατέρα-ήρωα) να διοχετεύσει την οργή και την απόγνωση σε κάτι μορφοποιημένο, ώστε να μην τρελαθεί από την αβεβαιότητα, έτσι κι εδώ έρχεται η «κάθαρσης» στο γράμμα Ω, το τελευταίο της αλφαβήτου, στην 24η ( τελευταία) ραψωδία, η οποία συμβολίζει το οριστικό φινάλε, τον θάνατο, αλλά και την ολοκλήρωση. Στον «Σταθμό Ω» το τέλος είναι ο τόπος, όπου η αναμονή συναντά την αλήθεια.
Ο Γιώργος Χριστοδούλου στο κείμενό του και ο Δημήτρης Τσικούρας στη σκηνοθεσία του, φαίνεται να υποστηρίζουν ότι στην αναζήτηση ενός χαμένου προσώπου, ο πατέρας πρέπει να περάσει μέσα από «μυητικές» δοκιμασίες (σαν παγανιστική μύηση) για να φτάσει στην αποδοχή της μοίρας.
Η Ραψωδία Ω είναι ο συγκλονιστικός επίλογος της Ιλιάδας. Μετά την άγρια βία των προηγούμενων βιβλίων, εδώ κυριαρχεί η ανθρωπιά, η λύτρωση και ο κοινός ανθρώπινος πόνος κι έδωσε την έμπνευση για να χτιστεί αυτή η παράσταση του Εθνικού Θεάτρου από σημαντικούς συντελεστές.
Η σκηνοθεσία αντιμετωπίζει τη σκηνή όχι ως τέντα του Αχιλλέα, αλλά ως έναν μη-τόπο, έναν σταθμό, ενώ χρησιμοποιεί τον χρόνο ως εργαλείο πίεσης, κάνοντας τη συνάντηση Πατέρα – θύτη να μοιάζει με μια μοιραία σύγκρουση δύο κόσμων, που δεν έχουν πια τίποτα να χάσουν.
Τα σκηνικά αντικείμενα (Γιάννης Θεοδωράκης) είναι ελάχιστα, επιτρέποντας στον θεατή να εστιάσει στο πρόσωπο, στις κινήσεις και στον λόγο. Κεντρικό ρόλο παίζει ένα γκράφιτι σε έναν παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, ενώ το γράμμα Ω παραπέμπει ευθέως στην πηγή έμπνευσης, την Ιλιάδα.
Οι νέοι ηθοποιοί με εξασκημένα σώματα, με πνεύμα και μυαλό σε ετοιμότητα να δεχτούν ερεθίσματα, ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις κειμένου και σκηνοθεσίας.
Η Σωματικότητα και ο ρυθμός στις ερμηνείες των πέντε καλών ηθοποιών (μεταξύ τους και ο σκηνοθέτης) , οι φωτισμοί της Χριστίνας Θανάσουλα η μουσική που προαναφέραμε και τα κοστούμια της Αλεξάνδρας Σταμάτη, συμβάλλουν στην επιτυχή ολοκλήρωση τους εγχειρήματος.
Συμπερασματικά, μια ομοφοβική επίθεση δεν αποτελεί απλώς ένα μεμονωμένο περιστατικό βίας, αλλά μια ανοιχτή πληγή στο σώμα της δημοκρατίας. Η παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, μας υπενθυμίζει ότι η σιωπή απέναντι στην αδικία ισοδυναμεί με αποδοχή. Η μετάβαση από μια κοινωνία φόβου σε μια κοινωνία συμπερίληψης απαιτεί την ενεργή συμμετοχή όλων μας: την κατάρριψη των στερεοτύπων, την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και, πάνω από όλα, τον αδιαπραγμάτευτο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού ή άλλης «διαφορετικότητας».
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Νέα Θάσου5 έτη ago
Νέα Θάσου5 έτη ago
Νέα Θάσου5 έτη ago
Καβάλα5 έτη ago
Νέα Θάσου5 έτη ago
Νέα Θάσου5 έτη ago
Νέα Θάσου5 έτη ago
Ελλάδα5 έτη ago
You must be logged in to post a comment Login