Πολιτισμός

«ΠΡΟΣ ΜΕΝΟΙΚΕΑ» – μία παυσίλυπος κωμωδία στον αγωγό τέχνης TRANSENDANCE

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΛΕΜΟΝΤΖΗ

Πρόκειται για τη νέα παραγωγή της Angelus Novus που τον Οκτώβριο του 2023 απέσπασε το Βραβείο Επιτελεστικού Έργου από την Ένωση Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών για την παραγωγή της «Λούνα- θέατρο στο λεωφορείο».

Υπάρχει άραγε ευτυχία; Παλιό όσο και ο άνθρωπος το ερώτημα. Το θέτει εκ νέου η παράσταση «Προς Μενοικέα» που σκηνοθέτησε ο Δαμιανός Κωνσταντινίδης. Αφορά το διάσημο εγχειρίδιο ευδαιμονίας του Επίκουρου, το οποίο θεωρεί την ψυχική υγεία και ηρεμία, βασική προϋπόθεση για μια ευτυχισμένη ζωή.

Στην επιστολή αυτή αντιπαραβάλλονται μαρτυρίες και συνεντεύξεις ανθρώπων που πέρασαν ψυχικές νόσους, καθώς και η προσωπική ματιά των ηθοποιών της παράστασης. Είναι η πρώτη φορά που το κείμενο ανεβαίνει στη σκηνή.

«Η ιδέα να ανεβάσω τη συγκεκριμένη επιστολή στο θέατρο είναι παλιά και, μάλλον, περίμενε την κατάλληλη στιγμή για να υλοποιηθεί. Διανύουμε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων, αστάθειας, σύγχυσης και ανασφάλειας, οι ψυχικές αντοχές μας δοκιμάζονται συνεχώς και ποικιλοτρόπως. Ανάλογη ήταν και η περίοδος που γράφτηκε αυτή η επιστολή και στα άγχη της εποχής της ερχόταν, κατά κάποιο τρόπο, να απαντήσει και να τα απαλύνει. Ο Επίκουρος προσπαθεί με απλά λόγια να δείξει τον δρόμο για έναν ευδαίμονα βίο, δηλαδή μια ζωή που να διέπεται από έναν καλό δαίμονα, μια καλή γνώση, ικανή να εξασφαλίζει χαρά και ψυχική υγεία», λέει στο makthes.gr ο Δαμιανός Κωνσταντινίδης.

Η δράση τοποθετείται σε ένα θεραπευτήριο για ψυχικά νοσούντες. Τα πρόσωπα του έργου έρχονται σε επαφή με την οντολογική αγωνία, καταφέρνουν όμως να απαλλαγούν από το ψυχικό άλγος και να βρουν μια διέξοδο. Για το κείμενο της παράστασης, πέρα από τη γνωστή επιστολή, αξιοποιήθηκαν κείμενα ηθοποιών της παράστασης, αλλά και αποσπάσματα από μαρτυρίες και συνεντεύξεις ανθρώπων που ταλαιπωρήθηκαν από ψυχικές νόσους.

Συγκεκριμένα: Έλενας Ακρίτα, Φώτη Θαλασσινού, Μαργαρίτας Καραπάνου και Φωτεινής Τσαλίκογλου, Νίκου Καρούζου, Λένας Κιτσοπούλου, Αύγουστου Κορτώ, Βένης Παπαδημητρίου, Ντάντε Αλιγκέρι, Σάμουελ Μπέκετ, Στιγκ Ντάγκερμαν, Ντόροθι Πάρκερ, Σύλβια Πλαθ, Ουίλλιαμ Στάιρον, φύλλα οδηγιών χρήσης αντικαταθλιπτικών, αντιψυχωτικών, αγχολυτικών και συναφών φαρμάκων.

Πιστεύω πως ο δημιουργός αυτής της παράστασης, Δαμιανός Κωνσταντινίδης, εμπνεύστηκε μεν από τον Επίκουρο την κεντρική ιδέα, αλλά σίγουρα μελέτησε και σύγχρονους εκφραστές τεκμηριωμένων τρόπων ευδαιμονίας, όπως, για παράδειγμα, ο κουβανός ψυχίατρος και συγγραφέας Χοσέ Κάρλος Σομόθα, ο οποίος στο βιβλίο του «Η γυναίκα με το νούμερο 13» κάνει λόγο για την μεταμορφωτική δύναμη στίχων, κειμένων και φράσεων, διατρέχοντας έργα από την παγκόσμια λογοτεχνία, μεταξύ αυτών και του Σαίξπηρ και των Ελλήνων τραγικών, αλλά κι ο Γάλλος ψυχίατρος Μπόρις Σιρούλνικ, στον «Ευαίσθητο εαυτό» εξηγεί το γιατί κάποιοι επέζησαν από τις «υποθηκευμένες» και τραυματικές ζωές τους και κάποιοι, όχι. Οπότε, συγκέντρωσε αποσπάσματα από έργα όσων αναφέρονται παραπάνω και μπόλιασε σε αυτά μαρτυρίες ηθοποιών και ανωνύμων, πρώην ψυχασθενών.

Όλα αυτά τα κείμενα, εγώ τα θεωρώ τεκμήρια ζωής. Ιδίως, αυτά που έχουν αυτοβιογραφικό χαρακτήρα κι αυτά που είναι λεκτικές συμπυκνώσεις ιστορικών εμπειριών. Η ανάλυσή τους µας επιτρέπει να προσεγγίσουμε τις πρακτικές, στις οποίες δεν έχουμε πρόσβαση µε άλλον τρόπο. Βέβαια, η ανασυγκρότηση του παρελθόντος, του ατομικού και του συλλογικού, επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, περισσότερο σταθερούς αλλά και συγκυριακούς. Ιδιαίτερα ο αυτοβιογραφικός λόγος βρίσκεται πάντοτε στο μεταίχμιο του παρελθόντος και του μέλλοντος και επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις αναγκαιότητες του παρόντος.

Από αυτά τα τεκμήρια ζωής ανακύπτουν καίρια μεθοδολογικά ζητήματα, σχετικά µε την κοινωνική ταυτότητα και τη διαχείριση του πάσχοντος εαυτού, την περίοδο που το ασυλικό σύστημα στην Ελλάδα βρίσκεται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης και κρίση νομιμοποίησης, ακόμα και τώρα που διάγουμε τον 21^ο αιώνα.

Στην πολύ ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη παράσταση του Δαμιανού Κωνσταντινίδη, η διαδικασία ενηλικίωσης, αλλά και γήρανσης, ερμηνεύεται αναδρομικά, ως η πλέον ελπιδοφόρα περίοδος του βίου, η οποία δίνει τη θέση της στην ταραχώδη ζωή µε την αρρώστια. Οι ψυχιατρικές διαγνώσεις και οι επαναλαμβανόμενές νοσηλείες, οδηγούν σε μια βιογραφική ρήξη, η οποία εμπεριέχει υποκειμενικά στοιχεία, την αίσθηση ασυνέχειας της πορείας του βίου, αλλά και διαστάσεις που υπερβαίνουν το άτομο και σχετίζονται µε την απόδοση μιας νέας κοινωνικής ταυτότητας.

Πέντε εξαιρετικοί ηθοποιοί, με προεξάρχουσα τη σπουδαία Ελένη Μακίσογλου, ένα δεμένο σύνολο, μία συμπαγής ομάδα, μία σκυτάλη, αλλά πέντε ποτάμια συναισθημάτων ρέουν στη σκηνή και παρασύρουν θεατές σ’ ένα ταξίδι με βάρκα την ελπίδα. Μήπως στα συρτάρια μας δεν ταξινομούμε καθημερινά τις ελπίδες που μας προσφέρουν, κάθε που ξημερώνει, τα λογής- λογής κουτάκια, τα φέροντα οδηγίες κατανάλωσης περιεχομένου τους, ώστε να έρθει ήσυχα το βράδυ και να παραδοθούμε στην αγκαλιά του Μορφέα, πληρώνοντας εισιτήριο στο φαρμακείο της γειτονιάς;

Αυτή είναι η ζωή μας, έτσι λειτουργεί η καθημερινότητά μας, αλλά οι μέρες προχωράνε. Με δεκανίκια, όμως, συντελείται μια «συνεδρία» μέσα μας, όπως ακριβώς συμβαίνει στη σκηνή: της καρδιάς και του μυαλού, με ψυχικές καταθέσεις, με λογικές αντιρρήσεις, με αντιφάσεις και παραλογισμούς, αλλά με το ίδιο συμπέρασμα κάθε φορά.

Δισυπόστατη φύση ο άνθρωπος. Το φθαρτό με το άφθαρτο συγκατοικούν στο σκαρί του. Μέσα κι έξω του. Η φρονιμάδα- λέγεται και ανάγκη επιβίωσης- ωθεί ην κίνηση να περιφρουρήσουμε και τα δυο. Ζήτημα προσωπικής επιλογής η προτεραιότητα.

Η αφηγηματική, λοιπόν, αποτύπωση του εαυτού συνδέεται ποικιλοτρόπως, αφενός µε το μετασχηματισμό του ψυχιατρικού θεσμού και, αφετέρου, µε τις κοινωνικές εξελίξεις που μορφοποιούν το σύγχρονο άτομο, ως μια εξατομικευμένη κοινωνική ύπαρξη.

Με πυξίδα την επικούρειο ηθική, ο σκηνοθέτης ασπάζεται ως ύψιστο αγαθό την «ηδονή», με την έννοια της ευδαιμονίας που πηγάζει από την αταραξία της ψυχής, και συνθέτει μαρτυρίες και συνεντεύξεις ανθρώπων που έδειξαν ότι «διάβηκαν τον Ρουβίκωνα» αλλά επέστρεψαν σε μια στοιχειώδη κανονικότητα, ώστε να κατανοήσουμε οι θεατές, με τον καλύτερο παραστατικό τρόπο, ότι είναι ανάγκη να στοχαζόμαστε τα πράγματα που φέρνουν την ευτυχία, αφού όταν υπάρχει ευτυχία έχουμε «αγκαλιά» τον κόσμο όλον, ενώ όταν αυτή λείπει κάνουμε το οτιδήποτε για να την γευτούμε, όντες νέοι αλλά και ώριμοι. Άρα, η υγεία της ψυχής είναι πρωταρχικός στόχος ανθρώπινου όντος.

Στην εξέλιξη του θέματος, συνάντησα εξαιρετικές σκηνές, ευρηματικά, έως συγκινητικά κομμάτια, ως διδακτικές σεκάνς στα κινηματογραφικής ροής μέρη. Για παράδειγμα, έξοχο το εύρημα της μοιρασιάς σε μια ομάδα κοινών στόχων, με το τσιγάρο από χέρι σε χέρι, από στόμα σε στόμα, ως μια υπογράμμιση της ανθρώπινης ανάγκης για μοίρασμα. Πόσο όμορφα ήρθε στο προσκήνιο το ρήμα «μοιράζομαι». Στις μέρες μας το θέσαμε στο περιθώριο, εξαιτίας συμφερόντων. Μοιράζομαι θα πει μετέχω στον πόνο, στην αγωνία, στη χαρά, στη λύπη του άλλου, αλλά και εξομολογούμαι τα εσώψυχά μου σε κάποιον. Όπως συμβαίνει στις συνεδρίες των ηρώων στην αίθουσα ψυχοθεραπείας τους.

Παράλληλα, η παράσταση δίνει αφορμές για συλλογισμούς. Για παράδειγμα, η επικούρειος θεωρία είναι μια πολιτική θεωρία, έχει να κάνει με την αντίσταση στον κομφορμισμό, με το να βρίσκεις τρόπους να επιβιώσεις ενάντια στο κατεστημένο. Δεν είναι μόνο ένας επαγγελματικός ή ένας σεξουαλικός προσανατολισμός, αλλά και ένας μηχανισμός επιβίωσης, που πρέπει να βρεις μέσα στο σύστημα που δεν είναι φιλικό απέναντί σου.

Ο σκηνοθέτης, έχοντας ως συνοδοιπόρους στην πορεία του την ομάδα ηθοποιών που επέλεξε ή τον επέλεξαν, φέρνει στη σκηνή και αφήνει να ακουστούν ιστορίες ανθρώπων που δεν έχουν ισορροπία μέσα τους, αλλά πάσης φύσεως στεγανά που τους οδηγούν στη μερίδα των ψυχασθενών. Πρόκειται για μαρτυρίες ατόμων που υπέφεραν από την απαξιωτική συμπεριφορά ενός κοινωνικού περιβάλλοντος , από περιστατικά κάθε είδους βίας. Είτε λεκτικής είτε σωματικής.

Ο ένας κορμός της παράστασης αντλεί έμπνευση από την επιστολή «Προς Μενοικέα» του Επίκουρου και ο έτερος από τα κείμενα των σημερινών ανθρώπων. Είναι μια απόπειρα, η πρώτη στο θέατρο για την ακρίβεια, να δημιουργηθεί μια αίσθηση (ψευδαίσθηση, έστω) κοινότητας που δεν υπήρξε ποτέ. Εξαιρώ τη μυθοπλασία του Βασίλη Κατσικονούρη στο θεατρικό του έργο «Εντελώς αναξιοπρεπές», το οποίο είναι μεν εμπνευσμένο από μια πραγματικότητα που υφίσταται σε όλον τον κόσμο, την ύπαρξη ψυχιατρείων, αλλά όχι από βιωματικές ιστορίες.

Πρόκειται για μια ηθικοπλαστική μεν παράσταση, με αιχμηρή σάτιρα και χιούμορ, εξ ου και η αρχαιοελληνική λέξη «παυσίλυπος» στον τίτλο, αλλά και με στημένο έναν «καθρέφτη» στη σκηνή, που τον σχηματοποιούν οι ηθοποιοί, τα λόγια, οι φωτισμοί του Σωτήρη Ρουμελιώτη, η μουσική του Γιώργου Χρυσικού, η κίνηση της Ιωάννας Μήτσικα, τα σκηνικά και τα κοστούμια του Απόστολου Αποστολίδη και, φυσικά, ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του Δαμιανού Κωνσταντινίδη, ώστε ο θεατής να «βλέπει» το «είδωλό» του ως δυνάμει ψυχασθενή, δεδομένου ότι στην εποχή μας οι άνθρωποι νοσούν ψυχικά – κατά κάποιο τρόπο – είτε το γνωρίζουν είτε όχι.

Ταυτότητας παράστασης

Σύνθεση κειμένου παράστασης – Σκηνοθεσία Δαμιανός Κωνσταντινίδης

Σκηνικά – Κοστούμια Απόστολος Αποστολίδης

Μουσική Γιώργος Χρυσικός

Κίνηση Ιωάννα Μήτσικα

Φωτισμοί Σωτήρης Ρουμελιώτης

Ηθοποιοί

Θάνος Διμηνάς, Ελένη Μακίσογλου, Γιάννης Μονοκρούσος, Αντιγόνη Μπάρμπα, Δανάη Τσιοπλή

Φωτογραφίες Buba Soso Gabedava

Γραφιστικά Nastyl

Stagemanager Αντωνία Γεωργιάδου

Διεύθυνση παραγωγής & Επικοινωνίας Στέλλα Τενεκετζή

Παραγωγή Angelus Novus

Οργάνωση παραγωγής Electra Social Company

Με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

KAΒΑΛA FESTIVAL 2026: Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η μεγάλη γιορτή της πόλης, που επισφράγισε τη θεσμική φιλία Καβάλας και Νυρεμβέργης

Με αθρόα συμμετοχή, παλμό και ενθουσιασμό ολοκληρώθηκε το KAΒAΛA FESTIVAL 2026, που διοργάνωσε η FORUM Α.Ε., κορυφαία εταιρία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα και o γερμανικός εκθεσιακός όμιλος NürnbergMesse Group, στις 25 και 26 Ιουλίου στο Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου. Η διοργάνωση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και για ολόκληρη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, επιβεβαιώνοντας με τον πιο λαμπρό τρόπο την θεσμική σχέση φιλίας και συνεργασίας που συνδέει την Καβάλα με τη Νυρεμβέργη από το 1999, όταν και υπεγράφη η επίσημη αδελφοποίηση των δύο πόλεων.

Το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Καβάλας, ήταν μια αυθεντική γιορτή, φτιαγμένη από την ίδια την τοπική κοινωνία για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Περιφέρειας! Αποτελώντας ένα βήμα ουσιαστικής εξωστρέφειας, το φεστιβάλ εστίασε στην πλούσια ιστορία, την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, αναδεικνύοντας την πολιτισμική ταυτότητα της περιοχής και δημιουργώντας μια μοναδική γέφυρα ανάμεσα στη μακεδονική παράδοση και τη βαυαρική κουλτούρα.

Διεθνής διάσταση & θεσμική εκπροσώπηση

Η διεξαγωγή του φεστιβάλ αποτελεί το επιστέγασμα της μακρόχρονης αδελφικής σχέσης των 27 ετών ανάμεσα στην Καβάλα και τη Νυρεμβέργη, αποκτώντας παράλληλα μια ευρύτερη διεθνή διάσταση χάρη στην ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση από την γερμανική πόλη. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, το «παρών» έδωσε ο CEO του Ομίλου NürnbergMesse, κ. Peter Ottmann, συνοδευόμενος από στελέχη και εκπροσώπους των θεσμικών φορέων της πόλης της Νυρεμβέργης. Παράλληλα, δημοσιογράφοι από γερμανικά μέσα ενημέρωσης ταξίδεψαν στην Καβάλα για την κάλυψη του γεγονότος.

Λαμπερό Gala Dinner για την έναρξη του Φεστιβάλ

Η λαμπερή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 24 Ιουλίου, θέτοντας τις βάσεις για μία σπουδαία διοργάνωση με έντονα διεθνή, αλλά και τοπικό χαρακτήρα. Τους επίσημους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν ο Peter Ottmann (CEO του NürnbergMesse Group), ο Θάνος Παναγούλιας (Πρόεδρος Δ.Σ. & CEO της FORUM A.E.) και ο Δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης. Την βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους Dr. Ulf Santjer, Executive Director Corporate Communications & Corporate Marketing του ΝΜ Group και η Veronika Meyer (Εκπρόσωπος Τύπου Condor & Marabu Airlines).

Την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση εκπροσώπησαν ανάμεσα σε άλλους και Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αλέξανδρος Ιωσηφίδης, ο Πρόεδρος Επιμελητηρίου Καβαλάς Ιωάννης Παναγιωτίδης, o Πρόεδρος της ΟΕΒΕ Καβάλας Θεόδωρος Χατζηχρήστος, ο Πρόεδρος Σωματείου Καφεζυθοπωλών Καβάλας & Ιδιοκτητών Καφετεριών Βαφείδης Γιώργος. Παράλληλα, το «παρών» έδωσαν και δημοσιογράφοι από γερμανικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα στιγμιότυπα του Gala ήταν η αναβίωση του παραδοσιακού γερμανικού εθίμου της κρούσης του πρώτου βαρελιού μπύρας (γνωστό ως Anstich). Η βραδιά επιβεβαίωσε για ακόμα μία φορά ότι η στρατηγική συνεργασία, η εξωστρέφεια και οι ισχυροί θεσμικοί δεσμοί δημιουργούν ουσιαστική προστιθέμενη αξία για την τοπική κοινωνία και την ευρύτερη περιοχή.

Μια μεγάλη γιορτή για την πόλη

Κατά τη διάρκεια του διημέρου, το Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς για την Καβάλα, πλημμυρίζοντας από χιλιάδες επισκέπτες κάθε ηλικίας που έσπευσαν να απολαύσουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα εκδηλώσεων.

Στο γαστρονομικό σκέλος, τις εντυπώσεις έκλεψαν οι επιλεγμένες ετικέτες ελληνικής και διεθνούς ζυθοποιίας, οι αυθεντικές τοπικές γεύσεις και τα παραδοσιακά προϊόντα. Η μουσική εμπειρία απογειώθηκε στη σκηνή του φεστιβάλ, όπου οι εκρηκτικοί Χαΐνηδες το Σάββατο 25 Ιουλίου και η δημοφιλής Ήβη Αδάμου την Κυριακή 26 Ιουλίου χάρισαν στο κοινό μοναδικές στιγμές διασκέδασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στους μικρούς επισκέπτες, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και διαδραστικά παιχνίδια. Τις παιδικές αυτές δράσεις επιμελήθηκε η Τοπική Επιτροπή Καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας Καβάλας, προσφέροντας στα παιδιά μια πρώτη, ευχάριστη γνωριμία με τη γερμανική γλώσσα και κουλτούρα.

Με χαμόγελα, δυνατές στιγμές, εξαιρετικές γεύσεις και πάνω από όλα πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας, το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026 ολοκληρώθηκε αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις.

Υπό την Αιγίδα & Υποστήριξη:

Το KAΒΑΛΑ FESTIVAL πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Δήμου Καβάλας, του Επιμελητηρίου Καβάλας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ν. Καβάλας.

Επίσημοι Partners

Δήμος Νυρεμβέργης (City of Nuremberg)
FILOS – Πρωτοβουλία για την προώθηση της αδελφοποίησης Νυρεμβέργης-Καβάλας
Marabu Airlines

Diamond Sponsor: ΒΙΚΡΕ

Μέγας Χορηγός Ψηφιακών Συναλλαγών: NBG PAY / EDPS

Σχετικά με τη FORUM S.A. – Μέλος του Ομίλου NürnbergMesse

Η FORUM S.A. είναι η κορυφαία εταιρεία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό της κορυφαία trade shows παγκόσμιου βεληνεκούς (HORECA, FOOD EXPO, XENIA, FOODTECH, ARTOZA, GLOBAL PACK, OENOTELIA, LOGISTICS EXPO, TRUCK & VAN EXPO) και εξειδικευμένα B2B και B2C festivals (Athens Coffee Festival, World of Beer Festival). Ως μέλος του εκθεσιακού ομίλου της NürnbergMesse, η FORUM S.A. αποτελεί βασικό πυλώνα εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την ελληνική επιχειρηματικότητα, προσφέροντας παράλληλα ολοκληρωμένες λύσεις corporate events και booth construction μέσω του τμήματος FORUM TOTAL SOLUTIONS.

Σχετικά με τη NürnbergMesse

Ο Όμιλος NürnbergMesse Group καταχωρίστηκε στο εμπορικό μητρώο στις 5 Απριλίου 1974 ως Nürnberger Messe- und Ausstellungsgesellschaft mbH (NMA) και αποτελεί σήμερα μία από τις 15 μεγαλύτερες εταιρείες διοργάνωσης εκθέσεων παγκοσμίως. Ο Όμιλος απασχολεί περισσότερους από 1.200 εργαζομένους σε 15 διεθνείς τοποθεσίες στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Επιπλέον, διαθέτει ένα δίκτυο διεθνών αντιπροσώπων σε περισσότερες από 100 άλλες χώρες. Το χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνει περίπου 120 δια ζώσης και διαδικτυακές εκδηλώσεις, οι οποίες εστιάζουν σε πέντε βασικούς τομείς: Λιανικό Εμπόριο & Καταναλωτικά Αγαθά, Δόμηση & Κατασκευές, Τεχνολογία Επεξεργασίας, Ηλεκτρονικά & Ασφάλεια, και Κοινωνία & Δημόσιος Τομέας.

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής» στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

Διασκευή – σκηνοθεσία: Μιχάλης Ρέππας – Θανάσης Παπαθανασίου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία σε επίπεδο υποδομών, αξιών και στάσεων ζωής, σύμφωνα με τα δεδομένα μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η συνάντηση γιατρού-ασθενούς δύναται να βασιστεί σε πατερναλισμό, πληροφόρηση, ερμηνεία ή συζήτηση. Ανάλογα με την επιστημονική πληρότητα του «πομπού» και του μορφωτικού επιπέδου του «δέκτη». Αυτή η συνάρτηση είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η κωμωδία του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Παλαί – Ρουαγιάλ του Παρισιού στις 10 Φεβρουαρίου του 1673, ως κωμωδία τριών πράξεων, με πρόζα, χορευτικά και μουσική, σε συνθέσεις του Μάρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ και πρωταγωνιστή τον ίδιο τον συγγραφέα.

Στη χώρα μας έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές, με πρώτη καταγεγραμμένη παράσταση αυτή του του Εθνικού Θεάτρου (1953/54), σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολωμού και με τον Χριστόφορο Νέζερ στον ρόλο του Αργκάν.

Το 1972 το Κ.Θ.Β.Ε. ανεβάζει τη γνωστή κωμωδία του Μολιέρου – με τον Μίμη Φωτόπουλο στον κεντρικό ρόλο – σε μετάφρασή Ιωάννη Πολέμη και σκηνοθεσία Πιερ Πεϊρού και κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, στο ΔημοτικόΘέατρο «Παλλάς», σημερινό «Αντιγόνη Βαλάκου».

Στη συνέχεια το επιλέγει για τη σαιζόν 1998-99, με τον Διονύση Καλό στον κεντρικό ρόλοκαισε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, ενώ το 2012 το ανεβάζει και πάλι, με τον Γιώργο Κωνσταντίνου να ερμηνεύει τον Ακργκάν, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Ο Αργκάν είναι κατά φαντασίαν άρρωστος. Πιστεύει ότι πάσχει από αναρίθμητες ασθένειες και θέλει συνεχώς να μπαινοβγαίνουν στο σπίτι του γιατροί και να τον εξετάζουν. Έτσι, γίνεται θύμα επιτήδειων που τον εκμεταλλεύονται. Η δεύτερη γυναίκα του τον απατά με έναν γιατρό, απατεώνες θεραπευτές απομυζούν τα χρήματά του, ενώ προσδοκά να παντρέψει τη μεγάλη του κόρη με γιατρό της επιλογής του.

Εκείνη, που είναι ερωτευμένη με τον Κλεάνθη, αναγκάζεται να παρουσιάσει τον αγαπημένο της ως επιστημονική αυθεντία ιατρικής, προκειμένου να γίνει αποδεκτός από τον πατέρα της.

Ο αδελφός του, ο Βεράλδος, σε συνεργασία με την υπηρέτριά του Τουανέττα, θα προσπαθήσει να τον “θεραπεύσει” από τις φαντασιοπληξίες του. Τον πείθουν να παραστήσει τον νεκρό, ώστε να ανακαλύψει ποιος πραγματικά τον αγαπάει και του είναι πιστός. Θα αποδειχθεί, τελικά, ότι η δεύτερη σύζυγός του Μπελίνα κυνηγούσε μόνο τον Αργκάν και θα επιτρέψει στην κόρη του Αγγελική να παντρευτεί τον άντρα που έχει επιλέξει εκείνη.

Ο Μολιέρος, άρρωστος ο ίδιος από μικρή ηλικία, στρέφει τα βέλη του εναντίον των γιατρών της εποχής του. Η κατάσταση της ιατρικής του 17ου αιώνα δικαιολογούσε τέτοιες αποδοκιμασίες, ψόγους, μομφές. Υπήρχαν πολλοί τσαρλατάνοι και περιπλανώμενοι κομπογιαννίτες δίπλα στους επιστήμονες, οι οποίοι με καθάρσια, υποκλυσμούς, φλεβοτομές, με ύφος πομπώδες και φανταχτερές λατινικές ορολογίες ασκούσαν το επάγγελμα του γιατρού, καμουφλάροντας έτσι την ανεπάρκεια των γνώσεών τους και την αναξιοπιστία των συνταγών τους.

Σήμερα η διάγνωση σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν «υποχονδριακή νεύρωση» και οι φροϋδικοί ψυχαναλυτές θα ξάπλωναν τον ήρωα- Αργκάν, τουλάχιστον, τέσσερις φορές την εβδομάδα στο γνωστό ντιβάνι, προσπαθώντας ν’ ανακαλύψουν τι πήγε λάθος στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του.

Η παράσταση αποτελεί διασκευή του ομώνυμου έργου του Μολιέρου, διά χειρός Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα. Διατηρήθηκε ο δραματουργικός ιστός και κάποια από τα πρόσωπα της Γαλλικής κωμωδίας, αλλά το συγγραφικό δίδυμο άλλαξε όχι μόνον την εξέλιξη, αλλά και την δραματουργική εστίαση του πρωτότυπου έργου. Ως αποτέλεσμα, πρόκειται πλέον για μια κωμωδία χαρακτήρων, παρά για καυστική σάτιρα του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος θέλησε να στηλιτεύσει την τάξη των ιατρών της εποχής εκείνης, που με την αμάθεια και τη φιλαυτία τους παραπλανούσαν τους ασθενείς τους, οδηγώντας τους ακόμα και στην τελευταία κατοικία τους.

Ο Αργκάν, άρρωστος μόνο στην φαντασία του, καταντάει με τον εγωισμό του και τις εμμονές του να ταπεινωθεί, να εξευτελιστεί και να γίνει έρμαιο στα χέρια των επιτήδειων «πρακτικών» της εποχής του. Ακόμα, με τις ακρότητές του γίνεται τύραννος για τους ανθρώπους που έχει κάτω από την επίβλεψή του, κάνοντας τα παιδιά του να υποφέρουν. Θέλει να παντρέψει την κόρη του Αγγελική με γιατρό για να έχει δωρεάν ιατρική φροντίδα. Ο αδερφός του Βεράλδος μαζί με την υπηρέτρια του Αργκάν, Τουανέττα, θα προσπαθήσουν να τον θεραπεύσουν από τις φαντασιοπληξίες του.

Ο Μολιέρος ήταν απόλυτος. Ξεπερνώντας τη συνηθισμένη του σάτιρα σ’ αυτό το κείμενο – ούτε λίγο ούτε πολύ – αρνείται κάθε θεραπευτική αγωγή που προτείνει η ιατρική επιστήμη. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι όποιος αρρωστήσει κι εφαρμόζει «κούρες» χάνει τον καιρό του. Πιστεύει δε, ότι η φύση είναι ο απόλυτος θεραπευτής. Παίζοντας ο ίδιος τον ρόλο του «ασθενούς κατά φαντασίαν» στη σκηνή, καταρρέει και μέσα σε λίγες ώρες πεθαίνει αβοήθητος.

Από τις αρχές του 17ου αιώνα το λογοτεχνικό ρεύμα «μπαρόκ» ήταν παρών στη Γαλλία. Ωστόσο, το 1661 κατά την άφιξη του βασιλιά Λουδοβίκου 14 ου , του περίφημου βασιλιά «Ήλιου», εμφανίζεται μια νέα λογοτεχνική τάση, ο κλασικισμός. Αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Ρακίνας και ο Μολιέρος, την έχουν χρησιμοποιήσει.

Αντιπροσωπευτικό δείγμα είναι η κωμωδία «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Σε μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου αντιλαμβανόμαστε, σαφέστατα, ότι ο συγγραφέας επικεντρώνεται στους φορμαλιστές γιατρούς, ύστερα στους χαρακτήρες οπορτουνιστές και κατόπιν στις σχέσεις γονέα –παιδιού. Υπερτερεί η αγάπη των παιδιών προς τον πατέρα, σαν ένα μήνυμα ιερού καθήκοντος και όχι συμβατικής υποχρέωσης.

Το Μουσικό Θέατρο που αναπτύχθηκε κυρίως την εποχή του Μεσοπολέμου στην Ευρώπη, συνδυάζει το θέατρο, τη μουσική και την κίνηση, δημιουργώντας μία φόρμα, όπου τα τρία αυτά στοιχεία συμμετέχουν ισάξια.

Το έργο, όπως συμφωνούν πολλοί, τοποθετείται αρκετά σκαλοπάτια κάτω από τα αριστουργήματα του Μολιέρου «Μισάνθρωπος» και «Ταρτούφος». Ωστόσο, προσφέρει στο κοινό μια ιλαρότητα με τις κωμικές πινελιές και τις πλοκές του θεατρικού συγγραφέα. Αυτό το «κύκνειο άσμα» του Μολιέρου, ως ραμμένη διαφοροποίηση, πλήρης χορευτικών σεκάνς και μουσικών ιντερμεδίων, προσφέρεται στις μέρες μας σε αλλαγές ή διασκευές και σε σύγχρονες σκηνοθετικές ελευθερίες, όπως συμβαίνει στην παράσταση του κρατικού.

Οι σκηνοθέτες Ρέπας- Παπαθανασίου στήνουν μια ευφρόσυνη παράσταση στα μέτρα τους, έμπλεη υπαινιγμών, σατιρικών μεγεθυσμένων βολών, ενορχηστρώνουν με κέφι όλες τις συνιστώσες σε ένα καλοσυντονισμένο σύνολο δυνάμεων επί σκηνής, εμπλουτίζουν τη δράση με μια ποικιλία χαρακτήρων πέρα από συγγραφική πένα και δωρίζουν γέλιο στην πλατεία.

Οι ερμηνείες, σύμφωνα με τις δυνατότητες- ευκολίες που διαθέτουν οι ηθοποιοί, με πρωταγωνιστή τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη, ο οποίος κινείται στους γνώριμους δρόμους του, με μούτες και λοιπά ακκίσματα επιθεωρησιακού «fast track» τύπου.

Μαζί του οι δοκιμασμένοι στο είδος ηθοποιοί, όπως η έμπειρη Σοφία Βογιατζάκη, ως ελαφρόμυαλη σύζυγος.
Η απολαυστική Παρθένα Χοροζίδου, ως πανέξυπνη και αφοπλιστική υπηρέτρια, ο μαέστρος στις γκριμάτσες Πάνος Σταθακόπουλος, στον ρόλο του γιατρού που επιδιώκει έναν γάμο συμφέροντος.

Ο ταλαντούχος Ιωάννης Απέργης, ως ο νεαρός Κλεάνθης, ο αληθινός έρωτας της κόρης του Αργκάν.
Ο Θάνος Μπίρκος, επίσης της σχολής των πολλαπλών μορφασμών, ως ο υποψήφιος γαμπρός και η όμορφη Αντιγόνη Νάκα, ως η ερωτευμένη κόρη.

Τη σκηνική εικόνα απογειώνει ο Γιάννης Μετζικώφ με τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια, ενώ οι φωτισμοί της Μελίνα Μάσχα συμπληρώνουν ένα αισθητικά άρτιο και λαμπερό αποτέλεσμα.

Σημείωμα των διασκευαστών και σκηνοθετών:

Η αλήθεια είναι ότι φτάσαμε αισίως στα 67 μας χρόνια για να μας ανατεθεί μια κλασική κωμωδία. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια δουλειάς πάνω στην κωμωδία, καταπιαστήκαμε με τον “Ασθενή” χωρίς ίχνος διάθεσης για μοντερνιές και “βαθυστόχαστους” διδακτισμούς. Προσπαθήσαμε να εισπράξουμε την χαρά του σκηνικού παιχνιδιού από το πρωτότυπο και να την αποδώσουμε στον θίασο και στο κοινό.

Πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια η κλασική κωμική γραμματεία ταλαιπωρείται (κατά τη γνώμη μας) από “απόψεις”. Εμείς δεν έχουμε άποψη. Σεβόμαστε και προσπαθούμε να προσεγγίσουμε την πρόθεση του Μολιέρου και επιδιώκουμε μια παράσταση, που να την χαρακτηρίζει η χαρά και το γέλιο. Είναι πολύ δύσκολη η ανθρώπινη ζωή για να σηκώσει και “σκοτεινές” κωμωδίες. Εμείς θέλουμε να οδηγούμε πάντα το κοινό στην ανεμελιά και το γέλιο της παιδικότητας. Γιατί εδώ που τα λέμε μόνο ένα παιδάκι μπορεί να δει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός. Και επειδή πολλές βασιλείες και πολλά “δεδομένα” της σύγχρονης κοινωνίας είναι γυμνά από αλήθεια, αναζητάμε την αλήθεια με όπλο την παιδικότητα. Μια παιδικότητα και μια ελαφράδα που δεν έχουν να κάνουν με την ανοησία και το βεβιασμένο χάχανο αλλά με την απελευθερωτική βαθιά χαρά που δίνει στον άνθρωπο το αυθόρμητο γέλιο.

(Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας)

Ταυτότητα Παράστασης:

Διασκευή-Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Πάστρα

Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα

Social Media: Renegade Media

Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνα Νταντάμη

Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη

Πρωταγωνιστούν:

Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Σοφία Βογιατζάκη, Παρθένα Χοροζίδου, Πάνος Σταθακόπουλος, Ιωάννης Απέργης, Θάνος Μπίρκος, Αντιγόνη Νάκα.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

Μετά τις θριαμβευτικές βραδιές του χειμώνα στο Θέατρο Παλλάς και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η σπουδαία συνθέτης Ευανθία Ρεμπούτσικα έρχεται στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων την Κυριακή 2 Αυγούστου στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

Δεν υπόσχεται μόνο μια συναυλία, αλλά μια εμπειρία που σε μαγεύει και σε ταξιδεύει. Οι μελωδίες της απλώνονται σαν θαλασσινή αύρα, γλιστρούν ανάμεσα στα φώτα της σκηνής και σμίγουν με τις σιωπές του κοινού. Το βιολί της γίνεται πυξίδα που οδηγεί σε τόπους γνώριμους αλλά και απρόσμενους εκεί όπου η μνήμη συναντά το συναίσθημα και το καλοκαίρι γίνεται ήχος.

Με μια ομάδα εκλεκτών μουσικών και με ανανεωμένες ενορχηστρώσεις, οι φετινές εμφανίσεις αποκτούν έναν πιο εξωστρεφή παλμό. Ρυθμοί που θυμίζουν ταξίδια, μελωδίες που γεννούν εικόνες, στιγμές που δεν χωρούν σε λέξεις. Κάθε βραδιά μεταμορφώνεται σε μια ζεστή, φωτεινή συνάντηση, όπου το κοινό δεν είναι απλός θεατής αλλά συνοδοιπόρος.

Το καλοκαίρι βρίσκει τη μουσική της πιο ανάλαφρη, πιο τολμηρή, πιο απελευθερωμένη. Και εκεί, κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, η Ευανθία Ρεμπούτσικα μας καλεί να αφεθούμε, να θυμηθούμε, να ονειρευτούμε, να νιώσουμε.

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

Ανδρέας Συμβουλόπουλος – πιάνο

Θάνος Σταυρίδης – ακορντεόν

Πάνος Δημητρακόπουλος – κανονάκι

Δημήτρης Τσεκούρας – κοντραμπάσο

Νίκος Παπαβρανούσης – τύμπανα

Νίκος Βεκύρης – ηχοληψία

Γιώργος Χαραλάμπους – φωτισμοί

Παραγωγή : Pure Art

Τιμές εισιτήριων:

Γενική είσοδος : 20 ευρώ

Μειωμένο (ΑμεΑ, φοιτητές, παιδιά έως 10 ετών, ανέργων, άνω των 65): 15 ευρώ