Πολιτισμός

ΜΙΜΗ ΝΤΕΝΙΣΗ: «Κι από Σμύρνη… Σαλονίκη»

Στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης από 12 Ιαν έως 11 Φεβ 2024

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΛΕΜΟΝΤΖΗ

Η πρώτη παράσταση «Σμύρνη μου αγαπημένη», η οποία αποτέλεσε μία από τις εμβληματικότερες παραστάσεις του ελληνικού θεάτρου και η οποία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, αφήνει τους ήρωες του έργου σε μία βάρκα να ταξιδεύουν προς την Ελλάδα.

Η θεατρική παράσταση «Κι από Σμύρνη… Σαλονίκη» παρουσιάζει τη συνέχεια της ζωής των πρωταγωνιστών, όταν φτάνουν στη Θεσσαλονίκη, η οποία γίνεται η νέα τους πατρίδα. Εκεί, προσπαθούν να επουλώσουν τα τραύματά τους και να χτίσουν ξανά τη ζωή τους.

Η παράσταση είναι μια περιγραφή της πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης που επικρατούσε στη χώρα και στην Ευρώπη, την οποία παρακολουθούμε μέσα από τις προσωπικές ιστορίες των ηρώων.
Οι αντιθέσεις, οι διαφορετικές συνήθειες και αντιλήψεις των πολιτισμών που συνυπάρχουν στη Θεσσαλονίκη και βρίσκουν τρόπο να αγωνιστούν για ένα καλύτερο αύριο.

Το έργο

Η αρχόντισσα της Σμύρνης Φιλιώ Μπαλτατζή με ό,τι απέμεινε από την οικογένειά της, φτάνει στη Σαλονίκη του 1923. Κανείς δεν ξέρει τι τους περιμένει. Καταφέρνουν να επιζήσουν της Μικρασιατικής καταστροφής και μετά από μεγάλες περιπέτειες καταλήγουν στη Μακεδονία.

Η Σαλονίκη γίνεται η πατρίδα των προσφύγων. Μια πολυπολιτισμική πόλη με ντόπιους, πρόσφυγες, Πόντιους και Εβραίους που ζουν αρμονικά παρά τις διαφορές τους. Το έργο παρακολουθεί την πορεία της οικογένειας και πολλών νέων χαρακτήρων την περίοδο από την ανταλλαγή των πληθυσμών μέχρι την αρχή του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ανέλιξη των προσφύγων από την απόλυτη φτώχεια σε μια καινούρια αξιοπρεπή ζωή, η προσπάθειά τους να γίνουν ένα με τ’ αδέλφια τους στην Ελλάδα, η άνοδος και η πτώση της ακμάζουσας Εβραϊκής κοινότητας, δίνονται ανάγλυφα μέσα από τους χαρακτήρες.

Το έργο είναι μια μεγάλη νωπογραφία της εποχής με φόντο την πολιτική κατάσταση μέσα από προσωπικές ιστορίες και με τη μουσική της εποχής από τα σεφαραδίτικα, μέχρι τα ρεμπέτικα και τον Αττίκ, να αναδεικνύουν τις αισθητικές και πολιτιστικές αντιθέσεις ανάμεσα σε ντόπιους και πρόσφυγες.

Ανάγνωση

Με τη Μικρασιατική Καταστροφή δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες από την Ιωνία θα κατακλύσουν τη Θεσσαλονίκη και λίγο αργότερα θα αρχίσουν να καταφθάνουν οι ανταλλάξιμοι ελληνικοί πληθυσμοί από Πόντο, Καππαδοκία καθώς και οι αιχμάλωτοι των κεμαλικών.

Μεγάλη εγκατάσταση αγροτικών προσφυγικών πληθυσμών υπήρξε σ’ όλη την περιοχή που καταλαμβάνει ο σημερινός νομός Θεσσαλονίκης μαζί με το Κιλκίς Στον οικιστικό χώρο της Θεσσαλονίκης εγκαταστάθηκαν περί τους 120.000 πρόσφυγες, ενώ αναχώρησαν για την Τουρκία ως «ανταλλάξιμοι» 25.000 μουσουλμάνοι. Εκτιμάται ότι περί τους 40.000 πρόσφυγες στεγάστηκαν στα μουσουλμανικά ανταλλάξιμα οικήματα.

Το 1928 οι πρόσφυγες αποτελούσαν το 47,8% του πληθυσμού ενώ οι «γηγενείς», χριστιανοί και εβραίοι το 36,1% και οι μετανάστες από διάφορα μέρη της Ελλάδας το 16,1%. Ως απόρροια του προσφυγικού προβλήματος η έκταση της πόλης αυξήθηκε εκρηκτικά.

Η έλευση των προσφύγων στη Θεσσαλονίκη θα μεταβάλλει όλες τις έως τότε σταθερές της πόλης. Η ενόχληση του γηγενούς πληθυσμού (χριστιανικού και εβραϊκού) θα αποτυπωθεί στην απουσία ουσιαστικής μέριμνας και αλληλεγγύης για τους απόκληρους, που οι πόλεμοι πέταξαν σ’ αυτή τη γωνιά της Βαλκανικής.

Η αντίθεση των γηγενών προς τους πρόσφυγες σύντομα θα ενισχύσει τη διαμόρφωση κάποιων κοινών στοιχείων στους εξαιρετικά πολιτισμικά ανόμοιους προσφυγικούς πληθυσμούς, οι οποίοι θα μοιράζονται μια κοινή μοίρα και θα αναγνωρίζονται μεταξύ τους με την ιδιότητα του «πρόσφυγα».

Στοιχείο που θα ενισχύσει τις αντιθέσεις μεταξύ των «ντόπιων» και των προσφύγων, θα είναι επίσης και ο εμπορικός ανταγωνισμός στην αγορά της Θεσσαλονίκης, όπου κυριαρχούσαν οι Εβραίοι.

Σε πολιτικό επίπεδο οι πρόσφυγες θα παραμείνουν προσηλωμένοι στον αντιμοναρχικό φιλελευθερισμό. Μετά την παραχώρηση των περιουσιών τους στο τουρκικό κράτος με το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας και συνεργασίας, που υπέγραψε ο Βενιζέλος με τον Μουσταφά Κεμάλ, τον σφαγέα της Σμύρνης, αρκετοί πρόσφυγες στράφηκαν προς την Αριστερά. Ήδη, από τα τέλη της δεκαετίας του ’20 η προσφυγική ομάδα είχε καταλάβει την ηγεσία στο Κομμουνιστικό Κόμμα και με τον Ανδρόνικο Χαϊτά είχε πάρει και τη Γενική Γραμματεία.

Θα υπάρξει και μικρή συμμετοχή των προσφύγων σε εθνικιστικές οργανώσεις, όπως αυτή των 3^Ε, η οποία ευθύνεται για το αντιεβραϊκό πογκρόμ στο συνοικισμό του Κάμπελ.

Η ενίσχυση της Αριστεράς και η ανάπτυξη των κοινωνικών αγώνων θα δημιουργήσει την πρώτη ώσμωση μεταξύ των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων της πόλης. Η εργατική εξέγερση του Μάη του ’36 θα αποτελέσει την πρώτη κοινή εκδήλωση ταξικής ενότητας και υπέρβασης των έως τότε διαχωρισμών.

Όσον αφορά τη συμπεριφορά της εξουσίας, μπορούμε να διακρίνουμε τα εξαιρετικά αντιπροσφυγικά συναισθήματα που διακατείχαν το μοναρχικό συντηρητικό χώρο. Κορύφωση αυτής της συμπεριφοράς θα αποτελέσουν οι ενέργειες του Ιωάννη Μεταξά, μετά την κήρυξη της ακροδεξιάς του δικτατορίας.

Η αντιπροσφυγική στάση του Μεταξά θα αποτυπωθεί ξεκάθαρα το 1938, όταν θα δωρίσει στο τουρκικό κράτος το σπίτι στη Θεσσαλονίκη, όπου υποτίθετο ότι γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ Πασά και στην καρδιά της «πρωτεύουσας των προσφύγων», δηλαδή των θυμάτων του τουρκικού εθνικισμού, θα μετονομάσει την Οδό Αποστόλου Παύλου σε Οδό Κεμάλ Ατατούρκ.

Σε πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ελεύθερον Βήμα», (12-11-1938), με τίτλο «Το πένθος δια τον θάνατον του Κεμάλ Ατατούρκ: «Εκδηλώσεις ελληνικής θλίψεως», και, εκτός από τα ιδιαιτέρως συγκινητικά συλλυπητήρια του Ιωάννη Μεταξά, περιέχεται και μια ιδιαιτέρως κολακευτική βιογραφία του Ισμέτ Ινονού, ανακοινώνεται η επικείμενη μετονομασία της οδού.

Η παράσταση

Θεαματική υπερπαραγωγή, αναγκαστικά μεγάλης διάρκειας. Επίπονη δουλειά, συνεργασία πολλών δυνάμεων επί σκηνής, λεπτομερής καταγραφή ιστορικών γεγονότων, δραματοποίηση σημαντικών σκηνών στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη των δεκαετιών που διατρέχει το έργο, εξαιρετικές εικόνες – σεκάνς, κινηματογραφική αφήγηση, αξιοθαύμαστοι γρήγοροι ρυθμοί, επιτυχείς εναλλαγές σκηνών, εικαστικές διαδοχές κάδρων, έξοχος συντονισμός ανθρώπων και τεχνικών μέσων. Με μια φράση : ένας θεατρικός άθλος, που αναδημιουργεί μια εθνική εποποιία.

Η κ. Μιμή Ντενίση, συγγραφέας και σκηνοθέτις, στήνει μια παράσταση – θέατρο ντοκουμέντο. Βασίζεται σε αυθεντικές πηγές και σε ενδελεχή έρευνα γύρω από τα πολιτικοκοινωνικά γεγονότα της εποχής.

Στον βαθμό που η δραματουργία δε δημιουργεί τίποτα εκ του μηδενός, αλλά καταφεύγει σε μαρτυρίες, ιστορικά γεγονότα, ειδήσεις δημοσιογραφικές, η δράση περιλαμβάνει ένα μέρος ντοκουμέντων κι ένα μέρος δραματοποιημένων μύθων, αν δεχθούμε ότι κάποιες αφηγήσεις εμπεριέχουν το στοιχείο του μύθου.

Γνωρίζω ότι τα ιστορικά δράματα χρησιμοποιούν εκτεταμένα τις πηγές τους. Στην παράσταση «Κι από Σμύρνη… Σαλονίκη» η σκηνοθεσία πλέκει με θαυμαστό τρόπο το ντοκουμέντο με τη θεατρική αισθητική, για να έχει άμεση επαφή με την τότε πολιτική επικαιρότητα. Επομένως, όντως μιλάμε για θέατρο «ντοκουμέντο», που είναι ο κληρονόμος του ιστορικού δράματος, ενώ αν επρόκειτο για μια αμιγή μυθοπλασία, θα ήταν υπερβολικά ιδεαλιστικό και απολιτικό και, γιατί όχι, θέατρο που αλλοιώνει τα γεγονότα και τα χειρίζεται με στόχο προσεταιρισμού.

Στην πλούσια, από κάθε άποψη, παράσταση, η «αρχιτέκτονας» χρησιμοποιεί τη μορφή της αναφοράς και της έρευνας, ώστε να της επιτρέπει να παραθέτει τα πρακτικά που ακόμη φυλάσσονται στα κιτάπια της ιστορίας και στις μνήμες ή τις φωτογραφίες ή τις αφηγήσεις των ανθρώπων που έζησαν την εποχή σε όλες τις εκφάνσεις της.

Στη δραματουργία, ο άξονας γύρω από τον οποίο υφαίνεται το έργο είναι η αρχόντισσα Σμυρνιά Φιλιώ Μπαλτατζή, την οποία ερμηνεύει με τον γνωστό της τρόπο η κ. Ντενίση. Αν δεχτούμε ότι σπουδαίοι ηθοποιοί άρχισαν και τελείωσαν την καριέρα τους στο θέατρο ή στον κινηματογράφο με μια μανιέρα στην εκφορά του λόγου και στην έκφραση, η μανιέρα της πρωταγωνίστριας είναι ο πλούτος και η κομψότητα στην εμφάνιση. Η καθαρότητα του λόγου της, οι ακριβές, υψηλής αισθητικής τουαλέτες, το αρχοντικό της παράστημα, η ευθυτενής σιλουέτα της και η αριστοκρατική της κίνηση – ακόμα και ως πρόσφυγας – είναι τα χαρακτηριστικά της και, προσωπικά, τα δέχομαι και μου αρέσουν.

Ως συγγραφέας, έκαμε πολλή δουλειά, υποθέτω σε αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, μελέτησε την ιστορία μας, ερεύνησε πηγές, συνταίριαξε αρμονικά χρονικές περιόδους και χρησιμοποίησε ρέουσα, εύληπτη γλώσσα και στην αφήγηση και στη δραματοποίηση γεγονότων. Η ροή είναι αδιάλειπτη, η σημασία στη λεπτομέρεια αξιέπαινη, οι ισορροπίες δίκαιες και η αντικειμενικότητα τής αναφοράς στα πολιτικά πεδία, καθολικά αποδεκτή.

Ως σκηνοθέτις, η κ. Ντενίση, κερδίζει ένα μεγάλο στοίχημα. Τον άψογο συντονισμό έμψυχου και άψυχου υλικού, τη σωστή καθοδήγηση του πολυμελούς θιάσου στη σκηνή, την εκμετάλλευση του παλκοσένικου σε όλες του τις διαστάσεις, την εξέλιξη της δράσης με έξυπνο τρόπο, ώστε να μην κουράζει η μεγάλη διάρκεια της παράστασης, την πολύ εύστοχη διανομή ρόλων και την επιλογή των επί μέρους συνεργατών της.

Ταυτόχρονα, επιτελεί σπουδαίο έργο παιδευτικό απευθυνόμενη και στις νεαρότερες ηλικίες. Στη Θεσσαλονίκη, πρωτίστως, γόνοι προσφυγικών οικογενειών δε γνωρίζουν το παραμικρό σχετικά με το πώς και το γιατί αποκαλούνται οι πρόγονοί τους «πρόσφυγες». Ελάχιστες οι γνώσεις που αποκομίζουν από τα σχολεία κι ακόμα λιγότερες όσες αφομοιώνουν από τα μαθήματα. Της αξίζουν συγχαρητήρια γι’ αυτό το έργο της. Πολλά μπράβο για το κοινωνικό και διδακτικό σκέλος της συγκινητικής «διατριβή» της στο προσφυγικό ζήτημα. Δεν εκπλήσσει η θέρμη στο παρατεταμένο και αβίαστο χειροκρότημα στο φινάλε. Και με τους θεατές όρθιους, παρακαλώ.

Τα θαυμάσια σκηνικά και κοστούμια, η ευφυής συνύπαρξη – συμμετοχή στην εξέλιξη της ιστορίας του βίντεο στο κυκλόραμα, οριοθετούν χρονικές περιόδους, χώρους, κοινωνικές βαθμίδες, στιγμιότυπα ζωής στην εποχή και τα υπογράφουν σημαντικοί δημιουργοί, όπως ο Μανόλης Παντελιδάκης και η Χαρά Τσουβαλά, αντίστοιχα. Η χαρακτηριστική μουσική που συνοδεύει τη δράση είναι του Ανδρέα Κατσιγιάννη και οι εντυπωσιακοί φωτισμοί του Αργύρη Θέου.

Οι ηθοποιοί που συγκροτούν τον πολυμελή θίασο είναι επιλεγμένοι για τις ικανότητές τους και την πορεία τους στο σανίδι. Όλοι τους εξαιρετικοί στους ρόλους που υποδύονται κι είναι άδικο να ξεχωρίσει κανείς έναν ή δυο. Άξιο το χειροκρότημα στο φινάλε για τους: Κατερίνα Γερονικολού, Ναταλία Δραγούμη, Μαρία Εγγλεζάκη, Κώστα Καζάκα, Κωνσταντίνο Καζάκο, Μέμο Μπεγνή, Όλγα Πολίτου, Πρόδρομο Τσουνίδη, Μαρία Φιλίππου, Χρήστο Βελιάνο, Μανώλη Γεραπετρίτη, Αλεξάνδρα Ζώη, Εστέλλα Κοπάνου, Μαρίλια Μητρούση, Αιμίλιο Μωισίδη, Γιώργο Νάτσιο, Νικόλα Νικολαίδη, Ηλία Νομικό, Έφη Σταυροπούλου και Ειρήνη Χατζηνίκου

Επίλογος

Η Σαλονίκη γίνεται η πατρίδα των προσφύγων, μετά από πολλές δυσκολίες, καθώς έχει πληγεί ανεπανόρθωτα και ο πολυπολιτισμικός πληθυσμός της από τη μεγάλη φωτιά του 1917. Οι πρόσφυγες θα ξαναφτιάξουν τη ζωή τους, καθώς οι Εβραίοι της πόλης θα οδεύσουν σιγά – σιγά προς την καταστροφή τους.

Το έργο αποτελεί συνέχεια του “Σμύρνη µου αγαπημένη” και γράφτηκε μετά από έρευνα σε κείμενα ελληνικά και ξένα που αφορούν την ταραγμένη εποχή του Μεσοπολέμου.

Την παράσταση «Κι από Σμύρνη… Σαλονίκη», που εξελίσσεται από το 1923 έως το 1940, έγραψε και σκηνοθέτησε η Μιμή Ντενίση, έχοντας κάνει μία μεγάλη έρευνα πριν, με στόχο να βγάλει στην επιφάνεια την αληθινή ιστορία της Θεσσαλονίκης.

Συντελεστές

Κείμενο – Σκηνοθεσία Μιμή Ντενίση
Σκηνικά Mανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια Χαρά Τσουβαλά
Φωτισμοί Αργύρης Θέος
Μουσική Αντρέας Κατσιγιάννης
Κινησιολογία Μάρω Μαρμαρινού
Βοηθός σκηνοθέτη Λίνα Ζαρκαδούλα
Παραγωγός Γιώργος Iσαάκ

Πρωταγωνιστούν (αλφαβητικά):
Κατερίνα Γερονικολού, Ναταλία Δραγούμη, Μαρία Εγγλεζάκη, Κώστας Καζάκας, Κωνσταντίνος Καζάκος, Μέμος Μπεγνής, Μιμή Ντενίση, Όλγα Πολίτου, Πρόδρομος Τσουνίδης, Μαρία Φιλίππου

Επίσης οι:
Χρήστος Βελιάνο, Μανώλης Γεραπετρίτης, Αλεξάνδρα Ζώη, Εστέλλα Κοπάνου, Μαρίλια Μητρούση, Αιμίλιος Μωισίδης, Γιώργος Νάτσιος, Νικόλας Νικολαίδης, Ηλίας Νομικός, Έφη Σταυροπούλου, Ειρήνη Χατζηνίκου

Διοργάνωση: ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – PEOPLE ENTERTAINMENT GROUP

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

9 άνθρωποι του πολιτισμού διαβάζουν 9 ιστορίες από το παράθυρο του Τάσου Βιζικίδη

Την Τετάρτη 13 Μαΐου 2026, στις 19:00, στον πεζόδρομο της οδού Κασσάνδρου, μπροστά από το κτίριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός», θα πραγματοποιηθεί δημόσια ανάγνωση μικρών ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Τάσου Βιζικίδη Μια βόλτα, ρε γαμώτο, μια βόλτα να με κάψει ο Μάρτης, που κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική.

Πρόκειται για μια ανοιχτή εκδήλωση λόγου και δημόσιας ανάγνωσης, όπου εννέα άνθρωποι του πολιτισμού της πόλης θα δώσουν φωνή σε ισάριθμες ιστορίες της συλλογής, μεταφέροντας τη λογοτεχνία στον δημόσιο χώρο και δημιουργώντας μια άμεση, ζωντανή επαφή με το κοινό.

Το βιβλίο αποτελεί την πρώτη εκδοτική παρουσία του Τάσου Βιζικίδη και συγκεντρώνει μικρές ιστορίες που ισορροπούν ανάμεσα στη μνήμη, τη βιωμένη εμπειρία, την καθημερινότητα και την ανθρώπινη ευαισθησία. Την επιλογή των ιστοριών και την επιμέλεια του βιβλίου είχε ο Θανάσης Τσιρταβής, ενώ την έκδοση προλογίζει η συγγραφέας και δημοσιογράφος Μανίνα Ζουμπουλάκη.

Ο Τάσος Βιζικίδης γεννήθηκε το 1966 στο Ανόβερο της Γερμανίας από γονείς μετανάστες και από το 1971 ζει μόνιμα στην Καβάλα, στην περιοχή του Καρνάγιου. Υπήρξε εργαζόμενος στον Δήμο Καβάλας και παραμένει ενεργός εδώ και δεκαετίες στον χώρο της διεκδίκησης δικαιωμάτων για τα Άτομα με Αναπηρία. Από το 2019 ξεκίνησε να δημοσιοποιεί μικρές ιστορίες στην εφημερίδα Πρωινή της Καβάλας, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση για τη δημιουργία του πρώτου του βιβλίου.

Θα διαβάσουν (αλφαβητικά) οι:

• Χριστίνα Βαμβούρη, φιλόλογος, διευθύντρια Ε’ Γυμνασίου Καβάλας
• Ναταλία-Άννα Βασιλέκα, ηθοποιός, σκηνοθέτρια
• Μπάμπης Γαμβρέλης, αγιογράφος
• Γιώργος Καρατζιώτης, ηθοποιός, σκηνοθέτης
• Μαρία Κολτσακίδου, σκηνοθέτρια
• Μάγκυ Κριθαρέλλη, συγγραφέας
• Ζαφειρία Μολ, ποιήτρια
• Άννα Μονογυιού, πρόεδρος ΣΦΓΤ Καβάλας
• Σεραφείμ Σανσαρίδης, δικηγόρος, εκδότης και αρχισυντάκτης του περιοδικού «Καμάρες»

Την παρουσίαση της εκδήλωσης θα πραγματοποιήσει ο επιμελητής της έκδοσης Θανάσης Τσιρταβής.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Γιάννη Παλαμιώτη: «Θεατροπληξία»

Του Παύλου Λεμοντζή

Κυκλοφόρησε από την Κάπα Εκδοτική ένα βιβλίο του λεξιλάγνου, επομένως και λεξιπλάστη Θεσσαλονικέα συγγραφέα και φέροντα στη σκευή του και την ιδιότητα του ηθοποιού, Γιάννη Παλαμιώτη, με τίτλο «Θεατροπληξία», που στοχοποιεί την υποκριτική Τέχνη και τους υπηρέτες της στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο.

Πιθανώς, να φαντάζει θέμα για περιορισμένο αναγνωστικό κοινό, αλλά πιστέψτε με, αφορά μια ευρεία γκάμα πολιτών που αγαπούν τις Τέχνες, που αγνοούν αρκετές παραμέτρους από τη σύνθεσή τους και που αρέσκονται να ταξιδεύουν σε αχαρτογράφητα νερά, όπου η τρικυμία εναλλάσσεται με τη νηνεμία.

Το σπουδαίο πλεονέκτημα του βιβλίου είναι η γραφή που αποτυπώνεται στο χαρτί, από έναν σπάνιας ικανότητας χειριστή της, ο οποίος βούτηξε στον θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας, ανέσυρε στο φως όλα τα καλολογικά στοιχεία της, πλημμύρισε τις αράδες με εκπληκτικής ομορφιάς μεταφορές, παρομοιώσεις, επίθετα, επιρρήματα, απαρέμφατα , σύνθετες λέξεις δικής του επινόησης και τα έστρωσε με έναν ζηλευτό, προκλητικό, αυθάδη, αλλά έντιμο Παρατατικό Χρόνο, ώστε ο αναγνώστης αλυσοδένεται ετσιθελικά με τις σελίδες της «Θεατροπληξίας» και ταξιδεύει σε μια άλλη «Οδύσσεια», με Κύκλωπες και Λαιστρυγόνες, με Συμπληγάδες Πέτρες και προκλητικές Νύμφες, χωρίς ποτέ να βρει ο δημιουργός της την «Ιθάκη» του. Αλλά, όπως μάθαμε, το ταξίδι μετράει. Το δικό του και, εξ αντανακλάσεως, του αναγνώστη.

Βασικά συστατικά αυτού του έντυπου ντοκιμαντέρ είναι η τόλμη και η αλήθεια με τα μάτια του συγγραφέα. Η τόλμη να λες την αλήθεια χωρίς να φοβάσαι τις συνέπειες είναι μια στάση ζωής που συνδέεται άμεσα με την ακεραιότητα, την αυθεντικότητα και την προσωπική ελευθερία. Αν και θεωρείται ριψοκίνδυνη, η απόλυτη ειλικρίνεια λειτουργεί ως εργαλείο ενδυνάμωσης και βαθιάς αυτογνωσίας.

Ασφαλώς και θα αμφισβητηθούν οι προθέσεις του Γιάννη Παλαμιώτη, αλλά «ο έχων τη μύγα μυγιάζεται» αφενός, κι αφετέρου, η γοητεία που ασκεί η αμφισβήτηση ενός έργου οποιασδήποτε μορφής τέχνης, λειτουργεί υπέρ του. Εξακριβωμένο.

Στο εισαγωγικό του σημείωμα, ο αναγνώστης θα «κοινωνήσει» ένα φιλοσοφικό δοκίμιο, σαν αυτά που διάσημες πένες κατέγραψαν την πραγματικότητα με τη διεισδυτική ματιά ενός παρατηρητή, όπως ο Τρούμαν Καπότε στο «Εν Ψυχρώ» ή ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες στο « Η αφήγηση ενός ναυαγού», χωρίς υπερβολή.

Ο Γιάννης Παλαμιώτης τολμά και καταθέτει «σπονδές» στην κομπορρημοσύνη, την κάθε είδους οίηση είτε αφορά πρόσωπο είτε συλλογικότητα, δηλαδή θιάσους. Τολμά και ξηλώνει «ταπετσαρίες» αμφιβόλου ή ευτελούς ποιότητας που έντυσε κάποιες παραστάσεις του ο κρατικός φορέας του Βορρά, και όχι μόνο αυτός. Παράλληλα, αποτίνει φόρο τιμής σε σημαντικούς θεατρανθρώπους της Θεσσαλονίκης , ενώ αυτοκατακρίνεται, όταν παραθέτει σημαντικό μερίδιο από τη δική του πορεία στο σανίδι, την κάθε άλλο, παρά λαμπερή.

Όντας επαγγελματίας άνθρωπος του Παρασκήνιου, εφόσον εργάστηκε επί μακρόν ως οδηγός σκηνής και φροντιστής στο ΚΘΒΕ, έβλεπε τις προετοιμασίες κάθε παράστασης, αφουγκραζόταν τις αγωνίες των ηθοποιών, συμμεριζόταν καταστάσεις που βίωναν όπως: άγχος, ανησυχία, αδημονία, δυσφροσύνη, απελπισία, φόβο, ψυχοφθόρα αναμονή, ψυχική πίεση και οδύνη, τρελό καρδιοχτύπι και σε μεγάλο μέρος του βιβλίου τεκμηρίωσης και όχι μυθοπλασίας, στεφανώνει τους εργάτες του θέατρου, όπως το δικαιούνται, με τα ρόδα που τους πρέπουν.

Από την άλλη, δε διατάζει να καταφέρει ισχυρό ράπισμα στον ωχαδερφισμό που δέρνει τεχνικούς και ηθοποιούς, συντελεστές κάθε είδους, περιγράφοντας τις παθογένειες του συγκεκριμένου εργασιακού χώρου. Η παρουσία «κηφήνων» ή ανεύθυνων επαγγελματιών στο θέατρο δημιουργεί μια αλυσιδωτή αντίδραση προβλημάτων: η αδικαιολόγητη απουσία συντελεστή μιας παράστασης, δεν κλέβει απλώς χρόνο από την παραγωγή, αλλά προσβάλλει τους συναδέρφους του, το έργο και ειδικά στον τομέα των τεχνικών, η ανευθυνότητα δεν είναι απλώς εκνευριστική, είναι επικίνδυνη.

Ο αναγνώστης εκπλήσσεται, απορεί, εξίσταται, αλλά μαθαίνει ότι το θέατρο απαιτεί στρατιωτική πειθαρχία για να παραχθεί το «μαγικό» αποτέλεσμα. Όταν κάποιος λειτουργεί ως παράσιτο, η «μηχανή» χωλαίνει, οι ευσυνείδητοι σηκώνουν το βάρος της απουσίας και το αποτέλεσμα περνάει στην πλατεία. Οι επικρίσεις, αναπόφευκτες.

Ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο είναι αυτό που απεικονίζει τις συμπεριφορές κάτοχων διευθυντικών θέσεων. Η διάβρωση χαρακτήρων από την άσκηση εξουσίας είναι θέμα που απασχολεί χρόνια τα στελέχη του κρατικού φορέα πολιτισμού του Βορρά.

Το “Ενός Ανδρός Αρχή”, με τις ευλογίες του Κράτους, είναι μάστιγα, καθώς το θέατρο είναι χώρος όπου η διοικητική ιεραρχία συναντά την καλλιτεχνική ευαισθησία. Όταν αυτή η ισορροπία χαθεί, η εξουσία μπορεί να γίνει από δημιουργική δύναμη, καταπιεστικός μηχανισμός.

Συχνά, η ιδιότητα του «οραματιστή» ή του «μεγάλου καλλιτέχνη» χρησιμοποιείται ως προπέτασμα καπνού για αυταρχικές συμπεριφορές. Όταν δεν υπάρχουν ελεγκτικοί μηχανισμοί, η εξουσία αυτή μπορεί να μετατραπεί σε ευνοιοκρατία, οπότε η επιλογή συνεργατών γίνεται με βάση την «υποταγή» ή τις προσωπικές σχέσεις και όχι το ταλέντο ή την επαγγελματική επάρκεια. Και, επί της ουσίας, σε μια τέτοια περίπτωση δε διακυβεύεται η προβολή ενός επαγγελματία ηθοποιού σε μια- έτσι κι αλλιώς- θνησιγενή παράσταση, αλλά ο βιοπορισμός του. Σε έναν χώρο με υψηλή ανεργία, η απειλή της μη ανανέωσης μιας σύμβασης είναι το ισχυρότερο όπλο ενός διευθυντή, που τον καθιστά « Padre padrone».

Γλαφυρά παραθέτει ο συγγραφέας παραδείγματα αυτής της μορφής άσκησης καθηκόντων Διευθυντών και, βεβαίως, φωτογραφίζει αρκετούς. Ο αναγνώστης με ευρύτητα πνεύματος αντιλαμβάνεται ότι αυτές οι αναφορές δε στοιχειοθετούν εσκεμμένη μομφή ούτε εκδικητικό όψιμο μένος, που του επιτρέπει η ελευθερία του λόγου. Ένας άνθρωπος με τεράστια εμπειρία στον χώρο του θέατρου, με τα μάτια και τα αυτιά ανοικτά στα χρόνια της εργασίας του, μπορεί να στηλιτεύσει τα κακώς κείμενα που συνέλεξε κι αποθήκευσε στη μνήμη και στην ψυχή του, όσο και να επαινέσει τους άξιους επιδοκιμασίας και στήριξης.

Η «Θεατροπληξία» είναι βιβλίο τεκμηρίωσης γραμμένο με γνώση και με σαγηνευτική γλώσσα. Τέτοιες εκδόσεις συχνά παρεξηγούνται ως μια δραστηριότητα με πρόθεση κακόβουλη ή ως κάτι αποκλειστικά στεγνό και πληροφοριακό. Στην πραγματικότητα, όμως, προσφέρει εμπειρίες που η μυθοπλασία —παρά τη μαγεία της— δεν μπορεί να ανταγωνιστεί.

Υπάρχει μια ιδιαίτερη απόλαυση στο να βυθίζεσαι σε ένα θέμα που δεν ήξερες καν ότι σε ενδιαφέρει. Η τεκμηρίωση σού επιτρέπει να γίνεις, έστω και για λίγο, κοινωνός της γνώσης ενός ειδικού που αφιέρωσε χρόνια στην έρευνά του.

Ο Γιάννης Παλαμιώτης γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Ασχολήθηκε κυρίως με το θέατρο, υπήρξε και ραδιοφωνικός παραγωγός, ενώ εργάστηκε ως οδηγός σκηνής στο ΚΘΒΕ. Κείμενά του έχουν φιλοξενηθεί σε διάφορα περιοδικά. Έχει δημοσιεύσει το μυθιστόρημα “Οι φίλοι ή Παραχάραξη ηθικής” (Εξάντας,1984/Πολύχρωμος Πλανήτης, 2010), τη νουβέλα “Μητροκτονία” (Μπιλιέτο, 1996/ Τύρφη, 2018) το “Από το πάρκο στο κενό” (Πολύχρωμος Πλανήτης, 2008), ΤΑ ΣΑ ΕΚ ΤΩΝ ΣΩΝ (Τύρφη, 2015) Έπαιξε στις παραστάσεις ‘Travestie’s’, ‘Σκοτεινά εγκλήματα’, ‘πολυΜπέκετ’, ‘’Εντα Γκάμπλερ’ (Ρ. Πατεράκη), ‘Εφεύρεση του Μορέλ’ (Ν. Διαμαντής), ‘Στρίντμπεργκ- Στρίντμπεργκ’ (Μ. Μαρμαρινός) και στις παραστάσεις της Πειραματικής Σκηνής της ”Τέχνης” (‘Νόρα’, ‘Οδύσσεια’, ‘Το μεγάλο ταξίδι’, ‘Το τέλος των Ατρειδών’), καθώς και στην κινηματογραφική ταινία «Μετέωρο και Σκιά» του Τάκη Σπετσιώτη.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

«ΡάΟυΣ» από την Δημοτική Θεατρική Ομάδα Λιμένα

Η Δημοτική Θεατρική Ομάδα Λιμένα παρουσιάζει την παράσταση «ΡάΟυΣ»

Η Δημοτική Θεατρική Ομάδα Λιμένα με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνει την παρουσίαση της νέας της θεατρικής παραγωγής με τίτλο «ΡάΟυΣ », μια κωμική παράσταση γεμάτη ρυθμό, ανατροπές και ξεκαρδιστικές καταστάσεις.

Φέτος, η ομάδα έχει τη χαρά και την τιμή να συνεργάζεται με τον ηθοποιό Μάκη Κατσανέα, ο οποίος συμμετέχει ενεργά στις παραστάσεις, ενισχύοντας το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα με την εμπειρία και την παρουσία του.

Οι παραστάσεις θα πραγματοποιηθούν στις 13, 14, 15, 16, 17 και 18 Μαΐου, με ώρα έναρξης 21:15, στον χώρο Καλογερικό Θάσου.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Αμάντα Καταρτζή,ενώ τα σκηνικά επιμελείται ο Μπίλιας Αναστάσιος και το μακιγιάζ η Κοπρίνου Θωμαή.

Στην παράσταση συμμετέχουν οι: Καλούδη Νάτασα, Καταρτζή Αμάντα Κατσάνεας Μάκης, Κορκάρη Δούκισσα, Μπίλιας Αναστάσιος, Παναγιώτου Ευστρατία, Σωτηρίου Συμεών και ο Φωτιάδης Βασίλης.

Πρόκειται για μια απολαυστική θεατρική εμπειρία που υπόσχεται να χαρίσει άφθονο γέλιο στο κοινό, μέσα από ευρηματικούς διαλόγους και ζωντανές ερμηνείες. Κρατήσεις: 6946506997

Σημείωση: Η παράσταση είναι αυστηρώς ακατάλληλη για άτομα κάτω των 16 ετών.

Η Δημοτική Θεατρική Ομάδα Λιμένα

Πηγή: KavalaWebNews