Ο Δημήτρης Τάρλοου καταθέτει την πρώτη σκηνοθεσία του στο αρχαίο δράμα με τη σοφόκλεια εκδοχή της Ηλέκτρας και, μετά την Επίδαυρο, μπαίνει στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων.
Στο έργο, Ηλέκτρα και Ορέστης εκδικούνται τον φόνο του πατέρα τους από την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο, πληρώνοντας το αίμα με αίμα.
Βαθιά επηρεασμένος από την εποχή του (τέλη του 5ου αιώνα), που διακατέχεται από πνεύμα αμφισβήτησης, διερεύνησης και αποδόμησης, ο Σοφοκλής επιλέγει να αφηγηθεί τον μύθο των Ατρειδών μέσα από το υποκειμενικό βλέμμα της Ηλέκτρας. Ένα βλέμμα θρυμματισμένο από τον πόνο και το πένθος, που αντανακλά, μεγεθύνει και ενίοτε παραμορφώνει την πραγματικότητα που την περιβάλλει.
Πρόκειται για μία πραγματικότητα ζοφερή. Ένα σύμπαν που βουλιάζει στη διαφθορά και στην αδικία. Ένας κόσμος αντιηρωικός, όπου τα πάντα έχουν ανατραπεί και η τάξη των πραγμάτων έχει διασαλευτεί επικίνδυνα. Σ’ αυτόν τον κόσμο η Ηλέκτρα επιλέγει να αποτελέσει το μοναδικό κύτταρο ζωντανής συνείδησης, που δε θα πάψει να καταγγέλλει στο διηνεκές την ανηθικότητα και την υποκρισία. Η φωνή της αποτελεί μια γενναία και δυναμική πράξη ενεργητικής αντίστασης, που ενοχλεί διαρκώς και υπενθυμίζει ακατάπαυστα την ανάγκη για αποκατάσταση της φρικτής αδικίας.
Σημείωμα Σκηνοθέτη
Στην Ηλέκτρα, ο ποιητής δε δίνει απαντήσεις, οι θεοί απουσιάζουν, οι χρησμοί απλώς συμπίπτουν με τις ανθρώπινες αποφάσεις, η συνείδηση περνά σε δεύτερη μοίρα, οι Ερινύες δεν εμφανίζονται. Παρόλα αυτά, το τίμημα για τους επιζώντες είναι βαρύ.
Εξάλλου, ο Σοφοκλής δε θα μας δώσει άλλη ευκαιρία, δε θα γράψει τριλογία: το δικό του έργο τελειώνει εδώ, εντός αυτών των 1.510 στίχων, όπου θα διευθετηθούν κάθε μία από τις αμφιβολίες και τα ερωτήματα που έχει θέσει, ο θαυμαστής συμμετρίας και τελειότητας συγγραφέας.
Δημήτρης Τάρλοου
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Ηλέκτρα του Δημήτρη Τάρλοου είναι μια ακραία ενσάρκωση του γυναικείου ιδεώδους στην εποχή της και στο πολιτισμικό της περιβάλλον. Η αίσθηση δικαιοσύνης που τη διακρίνει είναι χαρακτηριστικό ενός συστήματος, όπου η γυναικεία μορφή είναι ο φορέας και ο γνώμονας των δομικών συστατικών του.
Στοιχείο κατεξοχήν γήινο, η αρχέτυπη γυναίκα ενσαρκώνει και διαιωνίζει τις προγονικές αξίες, χρησιμεύοντας ως σταθερό σημείο αναφοράς στις πιο βαθιές ρίζες και τα θεμέλια του πολιτισμού, έτσι ώστε να βγάζει κάθε φορά στην επιφάνεια το (θεωρούμενο ως) σωστό και δίκαιο.
Η Λουκία Μιχαλοπούλου είναι μια εξαιρετική – στην κατά Σοφοκλή εκδοχή της – Ηλέκτρα, της οποίας η πεισματική άρνηση να παντρευτεί έρχεται σε αντίθεση με τις αντιλήψεις των γύρω της και, όπως η ίδια υπαινίσσεται με τις δικές της ενδόμυχες επιθυμίες, αναδεικνύει την έντονα ανάγλυφη αντιπαράθεση της πίστης και της αγνότητας, με τη διαφθορά και τη μοιχεία, έστω κι αν οι ζοφερές καταστάσεις την καθιστούν σωματικό και ψυχολογικό ερείπιο.
Η τίμια αγαμία είναι γι’ αυτήν προτιμότερη από έναν ανόσιο γάμο (στην εκδοχή του Ευριπίδη η Ηλέκτρα έχει παντρευτεί, αλλά ο σύζυγός της είναι από κατώτερη κοινωνική τάξη). Ακόμα κι αν η Κλυταιμνήστρα είχε να προβάλει αδιάσειστα επιχειρήματα υπέρ των δικών της αποφάσεων και ενεργειών, η συμπεριφορά της δεν θα γινόταν ποτέ δεκτή από τη νοοτροπία των καιρών της και η Ηλέκτρα θα εξακολουθούσε να έχει κάθε δικαίωμα να την τιμωρήσει.
Ενστερνιζόμενη πλήρως τις ηθικές αρχές, στις οποίες υποτίθεται πως στηρίζεται ο πολιτισμός, η Ηλέκτρα του Δημήτρη Τάρλοου, σπαρακτική η Λουκία Μιχαλοπούλου, τις εφαρμόζει στην πράξη με υπερβάλλοντα ζήλο και καταλήγει να τις αντιπροσωπεύει στο έπακρο, υψώνοντας αδιάκοπα τη φωνή της ενάντια στην αδιαντροπιά και την υποκρισία των παραβιαστών τους.
Μπαίνει ιδανικά η εξαιρετική ηθοποιός Λουκία Μιχαλοπούλου στη θέση μιας Ερινύας, στηλιτεύοντας το ανήκουστο θράσος – την ύβρη – τους να ζουν, δίχως τύψη, ύστερα απ’ τα φρικτά τους εγκλήματα. Η οργή της εναντίον τους κλιμακώνεται, ώσπου να κορυφωθεί με την άφιξη του Ορέστη (θαυμάσιος ο Αναστάσης Ροϊλός με τον γειωμένο του λόγο και την εντυπωσιακή του σκηνική παρουσία) και τη δραστική, οριστική εξάλειψη του μιάσματος.
Στην εκτέλεση του καθήκοντός τους η Ηλέκτρα και ο Ορέστης είναι αμείλικτοι, άκαμπτοι, σαν την κοινωνία: η ηθική που τους υποκινεί είναι απείρως ισχυρότερη από οποιονδήποτε αναμενόμενο – σε φυσιολογικές συνθήκες – ενδοιασμό.
Στην παράσταση του Δημήτρη Τάρλοου, η Ηλέκτρα είναι αποφασισμένη για τιμωρία – εκδίκηση και το χέρι του Ορέστη, σταθερό. Δεν υπάρχουν Ερινύες και ενοχές να διώξουν του μητροκτόνους.
Τα παιδιά του αρχιστράτηγου των Αχαιών είναι κατασταλαγμένα στην πραγματοποίηση του σχεδίου τους, ενώ ο εξαίσιος Χορός: Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Ασημίνα Αναστασοπούλου, Ελένη Βλάχου, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Ελένη Κιλινκαρίδου – Σίστη, Ιωάννα Λέκκα, Λυδία Στέφου, Άννα Συμεωνίδου καιΧαρά Τζόκα, τους έχει κιόλας απαλλάξει, καθώς τους βλέπει βουτηγμένους στης μάνας τους το αίμα, ενώ οι μουσικοί στη σκηνή: Φώτης Σιώτας, Τάσος Μισυρλής, αλλά και ο Περικλής Σιούντας -Πυλάδης,επιτείνουν με τις νότες την ένταση της ζοφερής ατμόσφαιρας.
Οι φωτισμοί του Αλέκου Αναστασίου, απολύτωςεκφραστικοί, ενισχύουν σημαντικά μια πρόταση που επιμένει στο ουσιώδες, στον λόγο, στο μέτρο και στο ήθος.
Ξεχωριστές σκηνές της παράστασης είναι η σύγκρουση Ηλέκτρας και Χρυσοθέμιδος (Γρηγορία Μεθενίτη ως μετριοπαθής αδερφή), εκείνη της αναγνώρισης με τον Ορέστη, σκηνή που πάντα συγκινεί, αλλά και αυτή της Κλυταιμνήστρας με την έξοχη Ιωάννα Παππά, μόλις της αναγγέλλεται ο θάνατος του Ορέστη. Και εδώ οι καλά δασκαλεμένοι ηθοποιοί (Μιχαλοπούλου, Ροϊλός και Παππά) κυριαρχούν στο συναίσθημα και στη στιγμή. Μάλιστα, η τελευταία σπαράσσεται στη Θυμέλη με τρόπο γήινο, πανανθρώπινο και αναριγεί το πλήθος.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια του Πάρι Μέξη εμπνευσμένααπό τον Νίκο Εγγονόπουλο και τη ζωγραφική του,από Γαϊτη στο κοστούμι του Αίγισθου με φανερή την πρόθεση του σκηνοθέτη να υποτιμήσει τον άνδρα ως ανθρωπάκι του συρμού,από Τσαρούχη στα ρούχα γυναικών, αλλάκαι απόΘεόφιλο στη φορεσιά του Παιδαγωγού, του έμπειρου Γιάννη Αναστασάκη, του λαϊκούανθρώπου που διέσωσε και προστάτευσε για χρόνια τον Ορέστη, χαρίζουν όλα και όλοι εικαστική διάσταση στουψηλής αισθητικής πόνημα.
Στην έντιμη παράσταση του «Θεάτρου Πορεία», όταν επιστρέφει ο Αγαμέμνων από το Ίλιον τροπαιοφόρος, δολοφονείται μέσα στο παλάτι από τη γυναίκα του Κλυταιμνήστρα (σημαντική, θα το ξαναπώ, η ερμηνεία της Ιωάννας Παππά) και τον εραστή της τον Αίγισθο (επαρκέστατος ο Νικόλας Παπαγιάννης).
Η Ηλέκτρα είχε φυγαδεύσει τον μικρό Ορέστη και, πλέον, απομένει μόνη και περιφρονημένη να θρηνεί τον χαμό του πατέρα της, την εξορία του μικρού της αδερφού και τη δική της κατάντια. Η νομιμότητα, η δικαιοσύνη και η ευταξία έχουν καταβαραθρωθεί στο βασίλειο των Μυκηνών.
Το μίσος της Ηλέκτρας για τους φονιάδες του πατέρα της θρέφει τις μέρες της και η εναγώνια προσμονή της επιστροφής του Ορέστη και η εκδικητική μανία εναντίον της μάνας της και του Αίγισθου δίνει νόημα στη ζωή της.
Ο πυρήνας της τραγωδίας είναι το ξέπλυμα της ντροπής, ο θάνατος των σφετεριστών της Μυκηναϊκής εξουσίας και η απελευθέρωση των Ατρειδών από τα δεσμά και τα δεινά του Αίγισθου και της Κλυταιμνήστρας.
Ο Δημήτρης Τάρλοου άφησε ατόφιο το κείμενο, μέσω της μετάφρασης του Γιώργου Χειμωνά, η οποία είναι ήδη σαράντα ενός χρόνων (εφόσον το 1984 την ολοκλήρωσε και την παρουσίασε ο σημαντικός συγγραφέας και μεταφραστής) και ισορρόπησε την παράστασή του με ακρίβεια, ανάμεσα στον σεβασμό προς το αρχαίο κείμενο και τη σύγχρονη σκηνική αφήγηση. Επομένως, παίζει με τους τελετουργικούς κώδικες και τον ποιητικό ρεαλισμό. Ξεχωρίσαμε ήδη σκηνές που υποστηρίζουν τη σκηνοθετική θεώρηση.
Η τραγωδία του Σοφοκλή εμβαθύνει στην πολυπλοκότητα της εκδίκησης, της δικαιοσύνης και του ανθρώπινου ψυχισμού. Ωστόσο, αυτό που διαφοροποιεί το έργο είναι η συνειδητή επιλογή του Σοφοκλή να αφηγηθεί την ιστορία μέσα από την υποκειμενική οπτική γωνία της Ηλέκτρας, ενός χαρακτήρα που κατατρύχεται από πόνο και θλίψη.
Η Ηλέκτρα αναζητεί δικαιοσύνη για τον θάνατο του πατέρα της, αλλά η θεία δικαιοσύνη και η ανθρώπινη δικαιοσύνη δεν είναι πάντα το ίδιο. Ο Σοφοκλής εξετάζει την έννοια της δικαιοσύνης και του τρόπου με τον οποίο αυτή περιπλέκεται από τα ανθρώπινα πάθη.
Παρά την εκδικητική στάση της Ηλέκτρας, το έργο δεν υποτιμά τη θεία δικαιοσύνη, εξετάζοντας την έννοια της αθωότητας και την ερμηνευτική της θέση.
Η τελευταία πράξη του δράματος είναι σημαντική για την κατανόηση της τραγωδίας. Τα συμπεράσματα του Ορέστη και του Χορού, καθώς και η σκηνική οργάνωση της τελευταίας σκηνής, συμπυκνώνουν τα μηνύματα του έργου και τις αμφισημίες του.
Για τη συνθήκη, όπου ξετυλίγεται η τραγωδία της σοφόκλειας Ηλέκτρας, δανείζομαι τα λόγια του σκηνοθέτη από μια του συνέντευξη, επειδή είναι απολύτως αποδεκτά από το κοινό και από τον υπογράφοντα το άρθρο: « Με τον Πάρι Μέξη κάναμε μια αρκετά μακρά διαδρομή μέχρι να καταλήξουμε στον σκηνικό χώρο, ο οποίος, μαζί με τα κοστούμια, έχει αναφορές σε όλον τον 20ό αιώνα της ελληνικής ζωγραφικής. Αυτό είναι κάτι το οποίο πρότεινα στον Πάρη και τον ενθουσίασε. Δουλέψαμε αρκετά πάνω σ’ αυτό. Αρκεί να σας πω ότι επιλέξαμε τον δρόμο της ζωγραφικής και στα κοστούμια, δηλαδή τα υφάσματα, οι πτυχώσεις τους, ζωγραφίστηκαν στο χέρι από τον ίδιο τον Πάρι Μέξη».
Το σκηνικό είναι τόσο απλό, όσο και σύνθετο και ογκώδες. Παρουσιάζει ένα ψυχαναλυτικό παντζούρι με γαλλικά παραθυρόφυλλα, το οποίο έχει γείρει, και μια σκάλα, σαν όλο αυτό να είναι το παλάτι των Ατρειδών και, ταυτοχρόνως, μια ψυχαναλυτική περιοχή μέσα από το φως της οποίας εμφανίζονται τα πρόσωπα και λειτουργούν περισσότερο σαν ένας εφιάλτης, παρά σαν μια απόλυτα ρεαλιστική συνθήκη.
Η μελέτη των αρχαίων κειμένων (ανεξαρτήτως υπογραφής της μετάφρασης) συνιστά τον βασικό οδηγό συντελεστών μιας παράστασης και των θεατών της. Η κατανόηση του λόγου, των βαθύτερων νοημάτων, η γνώση του πολιτικού, κοινωνικού και θρησκευτικού πλαισίου οφείλουν να απασχολήσουν μεγάλο μέρος της προσπάθειας και των δυο πλευρών. Από εκεί και πέρα, κάθε σκηνοθέτης και οι συνεργάτες του καλούνται να γεμίσουν τα «κενά» με τη φαντασία, το ένστικτο, την ευαισθησία και προπαντός με τη διάθεσή τους να μεταφέρουν ένα αρχαίο κείμενο στο σήμερα.
Το πώς ακριβώς θα επιτύχουν τη συνομιλία του παρελθόντος με το παρόν – με τις σύγχρονες πολιτικές, κοινωνικές, καλλιτεχνικές αναζητήσεις – συνιστά το μεγάλο στοίχημα. Αν αυτό κερδίζεται μετά την αυλαία ή όχι, εξαρτάται από πολλές παραμέτρους.
Κάθε ολοκληρωμένη πρόταση κρίνεται με τους όρους που αυτή ανεγείρει: όποια κατεύθυνση και αν επιλέξει, το ζητούμενο παραμένει σταθερά η πειστικότητα και η επείγουσα ζωτικότητα του ιδιαίτερου σύμπαντος που οικοδομεί και προτάσσει. Ενός σύμπαντος σμιλεμένου με παλιά και νέα υλικά, πότε συνταιριασμένα, πότε σε αντίστιξη , όπου ο διάλογος του «τώρα» με τη μεγάλη μυθολογική αφήγηση που μας καθόρισε ως πολιτισμό, έρχεται να φωτίσει εκ νέου την ανθρώπινη κατάσταση: την εμπειρία του να ζεις και να υπάρχεις εναγωνίως, ως άτομο και ως μέλος μιας κοινότητας με συλλογική μνήμη, εν έτει 2025.
Το δράμα του Σοφοκλή επενδύει στην αμφισημία, συνθέτοντας συνεχώς ένα πυκνό πλέγμα εικόνων και μεταφορών που αποτρέπει τα εύκολα συμπεράσματα. Η σοφόκλεια ειρωνεία διαβρώνει τα θεμέλια του προφανούς, θέτοντας ένα μεγάλο ερώτημα για το αν ο θάνατος των σφετεριστών είναι, πράγματι, το τέλος των συμφορών για τον οίκο του Ατρέα.
Το έργο τελειώνει με μία άρση και όχι μία θέση. Μετά τη μητροκτονία, ο αναμενόμενος φόνος του Αιγίσθου είναι σε εκκρεμότητα, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η «νίκη» των ηρώων μετατρέπει τα θύματα σε νέους θύτες, βυθίζοντας σε πιο βαθύ σκοτάδι το τραγικό πεπρωμένο τους.
Δείτε την παράσταση όπου τη συναντήσετε και κρίνετέ την. Το δικαιούσθε, επειδή ο τελικός αποδέκτης ενός έργου τέχνης είναι το κοινό.
Έχοντας στη σκευή του το μακάβριο χιούμορ και τη διακωμώδηση ζοφερών καταστάσεων, ο Ιταλός συγγραφέας Giuseppe Massa παρουσιάζει μια ανθρώπινη, πολιτική αλληγορία για τη μνήμη, την απώλεια και την απουσία της καλοσύνης.
Θα μπορούσε να είναι η υπόθεση ενός δράματος, αλλά ο συγγραφέας χειρίζεται το θέμα του μέσα από τα μονοπάτια της κωμωδίας και η σκηνοθεσία το προχωράει ακόμη παραπέρα, ως τη μπαλαφάρα, που, όπως φάνηκε, αρέσει στο κοινό.
Το έργο έχει απόσταση από την αγγλοσαξωνική παράδοση της μαύρης κωμωδίας. Είναι απόσταγμα του Νότου, όπου ο θάνατος είναι μέρος της ζωής του, το παράλογο και το μαγικό στοιχείο είναι μέρος της καθημερινότητάς του, όμως το κωμικό με το τραγικό και το γκροτέσκο στοιχείο είναι μεταξύ τους δυσδιάκριτα.
Γραμμένο σε μια εποχή διαρκών μετακινήσεων, όπου οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν συχνά τον μετανάστη με καχυποψία και υποτίμηση, το « miracolo» μάς καλεί να αναζητήσουμε εκ νέου το μοναδικό θαύμα που εξακολουθεί να έχει σημασία: την ανθρώπινη καλοσύνη.
Πρόσφυγας, μαύρος, εκτοπισμένος με τη θέλησή του ή από εξαναγκασμό, ο νεκρός που ξέβρασε η θάλασσα βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου και των δύο «ηρώων» του.
Δύο νεκροθάφτες καλούνται να συμφωνήσουν στον «καταλληλότερο» τρόπο να απαλλαγούν από το νεκρό σώμα του ναυαγού.
Μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις επιλογές τους, αναδύονται έννοιες όπως η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη και η ανθρωπιά, απέναντι στην αποξένωση και τη σκληρότητα.
Οι δύο άντρες είναι αδέρφια. Ο πιο αδύνατος ονομάζεται Bernardo, ο πιο βαρύς είναι ο Antonio. Η αποστολή τους είναι να θάψουν έναν πνιγμένο μετανάστη άνδρα με εντολή του δημάρχου της πόλης τους, ώσπου ανακαλύπτουν ότι το νεκροταφείο είναι γεμάτο και δεν υπάρχει κατάλληλη κόγχη ταφής. Οι δύο τους συνομιλούν για μία ώρα και οι συζητήσεις τους περιστρέφονται, σχεδόν εξ ολοκλήρου, γύρω από το πώς μπορούν να απελευθερωθούν από το βάρος που σέρνουν με κόπο στους ώμους τους, σαρώνοντας ολόκληρο τον χώρο.
Το κείμενο, ωστόσο, ονομάζεται «Θαύμα».
Αναμφίβολα αποπνέει μπεκετικές αύρες, διασκευάστηκε και σκηνοθετήθηκε από τη Νικολέτα Φιλόσογλου με μια πρόσχαρη, αλλά θορυβώδη ματιά. Το αποτέλεσμα, ένα είδος δραματουργίας της υπερβολής, ενώ οι δύο πρωταγωνιστές Θανάσης Δήμου και Παναγιώτης Παναγόπουλος είναι πραγματικά πολύ καλή επιλογή, καθώς ερμηνεύουν τους ήρωες με εντυπωσιακά εκφραστικά μέσα και άριστη συνεργασία, περπατώντας πάνω στη σκηνοθετική γραμμή.
Θαρρείς, βγαίνουν κι αυτοί από την παλιά παράδοση του κωμικού διδύμου, όπου ο ένας λειτουργεί συμπληρωματικά με τον άλλο, κρατώντας το σχοινί της κωμωδίας συνεχώς τεντωμένο, μέσω της δικής τους σύγκρουσης, αλλά και του γύρω περιβάλλοντος και των περιπετειών που γνέθει η υπόθεση.
Ο Bernardo βρίσκει πάντα λύσεις, τις οποίες ο Antonio απορρίπτει συστηματικά.
Δεν μπορούν να μεταφέρουν το φέρετρο στο γειτονικό χωριό, παρόλο που υπάρχουν ελεύθερες θέσεις, επειδή το σώμα πρέπει να ταφεί στον τόπο όπου πέθανε.
Ούτε μπορεί ο Antonio να του προσφέρει μία από τις δύο θέσεις του στο παρεκκλήσι, επειδή η μία ανήκει στον αδελφό του και η άλλη στον εαυτό του.
Ούτε μπορεί το σώμα να πεταχτεί στη θάλασσα, επειδή είναι πιθανό το ψάρι, που τυχόν θα φαγωθεί από οικογένεια, μπορεί να περιέχει πτωμαΐνη.
Δε γίνεται, επίσης, να το συσκευάσουνε και να το κάψουνε, επειδή οι πυροσβέστες σβήνοντας αυτό το δέμα, μπορεί να βρουν έναν άνθρωπο που δεν έχει απανθρακωθεί εντελώς, άρα η ευθύνη θα πέσει στους δύο.
Και δεν μπορεί να πεταχτεί από ένα κοντινό γκρεμό, επειδή το θρυμματισμένο σώμα θα το βρίσκανε εύκολα, θα μαζευόταν και θα μεταφερόταν από τους γειτονικούς χωρικούς σε ένα σάβανο, οι οποίοι θα ενημέρωναν τον δικό τους δήμαρχο για την κακή δουλειά που έκαναν οι δύο, άρα οι συνέπειες θα ήταν ασύμφορες γι’ αυτούς.
Οπότε, αποφασίζουν να ξεκουραστούν και μοιράζονται λασπωμένα μακαρόνια και πίνοντας ένα ποτό.
Ο Αντόνιο συνεχίζει να ψέλνει αποσπάσματα νεκροτελετής, ενώ ο Μπερνάρντο τοποθετεί το καπάκι κατά μήκος του φέρετρου, το οποίο παραμένει όρθιο. Αναμφίβολα παίρνουν μια ανάσα, ενώ ταυτόχρονα σκέφτονται να κόψουν το πτώμα σε κομμάτια ή, αν δεν τα καταφέρουν, με ένα αλυσοπρίονο, και να βάλουν τα κομμάτια σε σακούλες σκουπιδιών ή σε ένα μεγάλο, κούφιο καρπούζι.
Με κάθε τρόπο πρέπει να πετάξουν το φέρετρο. Εξαντλημένοι και απογοητευμένοι σκέφτονται ακόμη και να επαναφέρουν στη ζωή τον νεκρό, ισχυριζόμενοι επανειλημμένα ότι τον είδαν να κινείται σαν από θαύμα. Αναποφάσιστοι και πελαγωμένοι, παρά το άγχος τους, μιλούν για ταξίδια στη Σελήνη ή τον Άρη, αποκαμωμένοι κοιμούνται στο έδαφος, ενώ το πτώμα αναπόφευκτα θα χλομιάσει τα πρόσωπά τους, αναγκάζοντάς τους να περάσουν σε μια νέα ζωή δίπλα στο φέρετρο.
Ένα έργο που συνδυάζει κωμικά στοιχεία με παράλογες, ακόμη και υπερβολές, γεμάτο με μια φιλοσοφία που κάθε άλλο παρά παρωχημένη είναι, ειδικά όταν στην ερώτηση του Μπερνάρντο για το τι γίνεται κανείς μετά θάνατον, ο Αντόνιο απαντά ότι τα οστά, μετά από πολλά χρόνια, γίνονται σκόνη, μετά χώμα, μετά πηλός, λάσπη και τέλος κεραμικό, σαν τουαλέτα για παράδειγμα, την οποία θα μπορούσε να τη χρησιμοποιήσει μια ηλικιωμένη κυρία.
Οι δυο πρωταγωνιστές είναι εξαιρετικοί, έχουν απίστευτη χημεία, υποδύονται τους ήρωες με μπρίο, κέφι και υποκριτική δεινότητα και χαρίζουν ευδαιμονία στην αίθουσα, όπως ειδα.
Η σκηνοθέτρια Νικολέτα Φιλόσογλου, που υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία, μέσα από αλλεπάλληλα κωμικοτραγικά γεγονότα αναδεικνύει όλες τις αποχρώσεις του έργου, μένοντας πιστή στο σουρεαλιστικό, γκροτέσκο ύφος της υπερβολής. Πλαισιωμένη από μια ομάδα ταλαντούχων καλλιτεχνών και μέσα σε έναν καταιγισμό από διαρκείς παράλογες αντιθέσεις, παραδίδει μια γλυκόπικρη παράσταση, η οποία παρουσιάστηκε το καλοκαίρι σε υπαίθριους χώρους προσδοκώντας να μεταφέρει την ιστορία της εκεί όπου το ελληνικό τοπίο συναντά τη συλλογική μνήμη της Μεσογείου.
Με βασικά σκηνικά στοιχεία ένα ποδήλατο και ένα φέρετρο, η ιστορία συνομιλεί με τις ακτές και τις περιοχές που βίωσαν τις μεγάλες μεταναστευτικές διαδρομές της τελευταίας δεκαετίας.
Η ρέουσα μετάφραση της Βιολέτας Ζεύκη, δίνει την ευκαιρία στη σκηνοθέτρια να πάρει τη ζωντανή μεσογειακή παράδοση, που θέλει τον Ιταλικό Νότο στην κορυφή ζοφερών καταστάσεων είτε από το μαφιόζικο στάτους είτε από τις μεταναστευτικές μαζικές ροές, τον μύθο, τη σάτιρα, την υπερβολή, το μαύρο χιούμορ, τους πολιτικούς υπαινιγμούς, από τους Ντε Φίλιππο και Ντάριο Φο, από αυτό το μαγικό και παράλογο στοιχείο του ιταλικού νότου που μπλέκονται επιδέξια και να χρησιμοποιήσει όλο αυτό το υλικό, σε συνδυασμό με το στιλ, το ύφος της ελληνικής επιθεώρησης του σαματά, για να διαπραγματευτεί ένα τόσο δύσκολο θέμα, όσο αυτό των κοινωνικών αλλαγών, των συγκρούσεων που δημιουργούν οι δύσμοιροι μετανάστες.
Η έλευση του ξένου, του αλλοδαπού, του φτωχού που φτάνει στον τόπο μας και είναι ανεπιθύμητος ακόμη και νεκρός, αποτελεί καίριο και ακανθώδες ζήτημα στην ντόπια κοινωνία.
Και, όπως πάντα κάνει η κωμωδία, η παράσταση μάς καλεί να ξορκίσουμε, να βγάλουμε τη γλώσσα στον θάνατο που είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο κινείται το έργο.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο: Giuseppe Massa
Μετάφραση: Βιολέτα Ζεύκη
Σκηνοθεσία – Σκηνική σύλληψη: Νικολέτα Φιλόσογλου
Δραματουργική επεξεργασία: Νικολέτα Φιλόσογλου
Ενδυματολογία: Φίλιππος Τσιτσόπουλος
Σχεδιασμός και εικαστική επιμέλεια ποδηλάτου: Chris Capten, Κυριακή Φιλόσογλου
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας υποδέχεται για δεύτερη φορά τη Victoria Hislop
Παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος» την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026
Μια ξεχωριστή λογοτεχνική βραδιά διοργανώνουν η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός», το Βιβλιοπωλείο Μερτζιανίδη και οι Εκδόσεις Ψυχογιός, υποδεχόμενοι για δεύτερη φορά τη Βρετανίδα συγγραφέα Victoria Hislop, με αφορμή την παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος».
Η πρώτη επίσκεψή της στην Καβάλα πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2016, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου της «Καρτ ποστάλ». Δέκα χρόνια μετά, η συγγραφέας επιστρέφει στην πόλη για να συναντήσει ξανά το αναγνωστικό κοινό και να παρουσιάσει το νέο της έργο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.
Η Victoria Hislop έχει συνδέσει το συγγραφικό της έργο με την Ελλάδα, την ιστορία και τον πολιτισμό της. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και εργάστηκε στον χώρο των εκδόσεων, των δημοσίων σχέσεων και της δημοσιογραφίας, προτού αφοσιωθεί στη συγγραφή.
Έγινε διεθνώς γνωστή με το πρώτο της μυθιστόρημα, «Το Νησί», που κυκλοφόρησε το 2005, εμπνευσμένο από την επίσκεψή της στη Σπιναλόγκα. Το βιβλίο μεταφράστηκε σε 40 γλώσσες, ξεπέρασε τα έξι εκατομμύρια αντίτυπα σε πωλήσεις και μεταφέρθηκε στην ελληνική τηλεόραση μέσα από την ομώνυμη σειρά 26 επεισοδίων.
Ακολούθησαν σημαντικά έργα, όπως «Ο Γυρισμός», «Το Νήμα», «Η Ανατολή», «Όσοι αγαπιούνται», «Μια νύχτα του Αυγούστου», «Καρτ ποστάλ από την Ελλάδα» και «Το Ειδώλιο».
Η ιδιαίτερη σχέση της με την Ελλάδα αναγνωρίστηκε επίσημα το 2020, όταν της απονεμήθηκε η τιμητική ελληνική ιθαγένεια. Το 2024 εξελέγη μέλος της Royal Society of Literature, ενώ τον Φεβρουάριο του 2025 τιμήθηκε με το Μετάλλιο Φιλελληνισμού Lord Byron, για τη συμβολή της στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τη συγγραφέα και να συζητήσει μαζί της για το νέο της βιβλίο, τις πηγές έμπνευσής της και τη βαθιά σχέση της με την Ελλάδα.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Έφη Λοΐζά και η Victoria Hislop.
Οι διοργανωτές προσκαλούν όλους τους φίλους του βιβλίου σε μια ξεχωριστή λογοτεχνική συνάντηση με μια συγγραφέα που αγάπησε την Ελλάδα και μέσα από τις ιστορίες της ταξίδεψε την ιστορία και τον πολιτισμό της σε εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.
Το πρόγραμμα της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας
Το πρόγραμμα των παραστάσεων και των παράλληλων δράσεων της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας, παρουσιάστηκε το μεσημέρι της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου 2026 κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησαν ο Πρόεδρος η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, Αρχέλαος Γρανάς και Εύα Οικονόμου Βαμβακά αντίστοιχα, και ο Δήμαρχος Καβάλας, Θόδωρος Μουριάδης.
Για τις παραστάσεις και τα εργαστήρια της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου μίλησαν επίσης οι Δημήτρης Γαλανάκης, Μαρκέλλα Καζαντζίδου, Μυρτώ Μαρονικολάκη, Παύλος Σταυρόπουλος (ηθοποιοί – “Κοίτα… ψηλά”), Jim Rusty (μουσικός), Δέσποινα Παπάζογλου (ηθοποιός – «Ο Ποιητικός Εαυτός Επιστρέφει» — Εργαστήριο αγωγής προφορικού λόγου και ορθοφωνίας), Μαρία Καλτσακίδου (σύλληψη, δραματουργική επεξεργασία & σκηνοθεσία “Εμείς οι Γυναίκες”) και Ευδοκία Βενέτη (Northern lights – “Εμείς οι Γυναίκες”).
Παράλληλα, έγινε ιδιαίτερη μνεία και στην εξασφάλιση του πιστοποιητικού πυροπροστασίας για το Δημοτικό Θέατρο “Αντιγόνη Βαλάκου” από το Πυροσβεστικό Σώμα, στο οποίο αναφέρεται ότι η εγκατάσταση έλαβε όλα τα μέτρα και τα μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ
ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΘΟΔΩΡΟΣ ΜΟΥΡΙΑΔΗΣ:
“Θέλω να ευχαριστήσω δημόσια τον Πρόεδρο του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, Αρχέλαο Γρανά και την Καλλιτεχνική Διευθύντρια, Εύα Οικονόμου Βαμβακά, για την προσπάθεια που καταβάλλουνε όλο αυτόν τον καιρό, προκειμένου να παρουσιάσουνε το πρόγραμμα της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου.
Θέλω να συγχαρώ την Εύα διότι ενώ ακούει παρά πολλά από ανθρώπους που δεν θα έπρεπε, συνεχίζει να προσφέρει στα πολιτιστικά πράγματα της πόλης μας. Μακάρι να πρόσφεραν και αυτοί όσα προσφέρει η κ. Βαμβακά.
Καταλαβαίνω ότι το πρόβλημα τους είναι η διοίκηση του Δήμου, όμως, αν μη τι άλλο, θα έπρεπε να έχουνε μία σεμνότητα απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο, ο οποίος προσπαθεί, με τα μέσα τα οποία έχει, να παρουσιάσει ένα σημαντικό έργο.
Το τελευταίο που έχει προκύψει είναι κατά πόσο έχουμε άδεια πυροπροστασίας στο Δημοτικό θέατρο “Αντιγόνη Βαλάκου”. Δυστυχώς κάποιοι είναι της αρχής “να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα” και δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουνε κακό στην πόλη.
Το να θέλει κάποιος να βγει Δήμαρχος και να πάρει ψήφους είναι δικαίωμά του. Δεν θα παίζει όμως με την αξιοπρέπεια του Δήμου. Δεν είναι δυνατόν να κάναμε παραστάσεις σε ένα θέατρο που δεν έχει άδεια πυροπροστασίας.
Ξέροντας το ποιόν της αντιπολίτευσης, θα ήμουν ανόητος αν έκανα παραστάσεις σε ένα θέατρο που δεν υπάρχει άδεια πυροπροστασίας. Η άδεια λοιπόν υπάρχει, πήραμε παράταση για ένα εξάμηνο, και μέσα σ’ αυτό το διάστημα θα συμπληρωθούνε κάποια πράγματα, διότι έχουν αλλάξει οι κανονισμοί. Το θέατρο είναι ασφαλές”.
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΗΠΕΘΕ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΑΡΧΕΛΑΟΣ ΓΡΑΝΑΣ:
“Η νομοθεσία για την πυροπροστασία άλλαξε το 2021 και έπρεπε να προσθέσουμε κάποια πράγματα. Σε συνεννόηση λοιπόν με την Πυροσβεστική Υπηρεσία και τη συνδρομή μηχανικών κάναμε την απαραίτητη μελέτη και λύσαμε τα όποια προβλήματα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Μετά από ένα εξαιρετικό φεστιβάλ Φιλίππων, το οποίο παρακολούθησαν πάνω από 30.000 θεατές, ακολούθησε η μεταφορά των δικών μας παραστάσεων στην Εθνική Λυρική Σκηνή με διθυραμβικά σχόλια από τον πανελλήνιο τύπο. Σε όλο το προσωπικό του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας και στην επικεφαλής του, Εύα Οικονόμου Βαμβακά, αξίζουν πραγματικά πολλά συγχαρητήρια. Είμαι σίγουρος ότι ανάλογη επιτυχία θα έχουν παραστάσεις της Α’ καλλιτεχνικής περιόδου που ξεκινάει σε λίγες μέρες”.
“Βγάλαμε ένα πλήρες πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει τρεις παραστάσεις – μετακλίσεις, μία παράσταση με κοινωνικό μήνυμα από ένα πολύ σημαντικό ερασιτεχνικό θέατρο της πόλης μας και φυσικά την παιδική μας παραγωγή, η οποία έκανε πρεμιέρα για τα σχολεία την προηγούμενη Δευτέρα. Πρόκειται για μια υπέροχη παράσταση, περισσότερο οικογενειακή θα έλεγα και όχι παιδική, που θα μπορούσε άνετα να την ανεβάσει το Εθνικό Θέατρο. Είναι μια παράσταση υψηλών προδιαγραφών τόσο από πλευράς ερμηνειών και σκηνικών, όσο και από πλευράς κειμένου. Ο σκηνοθέτης, συγγραφέας και μουσικός, Δήμος Ψυχογιός, έχει κάνει εξαιρετική δουλειά και μαζί με την ομάδα των ηθοποιών δημιούργησαν ένα μικρό θαύμα. Στο επίκεντρο του προγράμματος παραστάσεων είναι η καλοσύνη και η αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους”.
ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας – Πρόγραμμα Παραστάσεων
Α΄ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2026-2027
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2026
Το Θαύμα
του Giuseppe Massa
Μετάφραση: Βιολέτα Ζεύκη
σε σκηνοθεσία & σκηνική σύλληψη: Νικολέτα Φιλόσογλου
Παρασκευή 13 και Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 στις 21:00 και Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 στις 19:00
Συμπαραγωγή: Ν.Β. ΑΜΚΕ – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βέροιας
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2026
Η Φόνισσα
του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή
Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2026 στις 18.00 και στις 21.00
Κυριακή 6 Δεκεμβρίου 2026 στις 19.00
Διεύθυνση παραγωγής: FAOS THEATRE GROUP ΑΜΚΕ
Η ηλικία είναι ένα συναίσθημα
της Haley McGee
σε σκηνοθεσία Αθηνάς Δελιάδη
Παρασκευή 11 και Σάββατο 12 Δεκεμβρίου 2026 στις 21.00
Παραγωγή: Bright Productions
Εμείς οι Γυναίκες
σε σύλληψη, δραματουργική επεξεργασία & σκηνοθεσία Μαρίας Κολτσακίδου
Παρασκευή 18 στις 21.00 και Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2026 στις 20.00
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
You must be logged in to post a comment Login