Πολιτισμός

«Θέατρο Πορεία»: «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Ο Δημήτρης Τάρλοου καταθέτει την πρώτη σκηνοθεσία του στο αρχαίο δράμα με τη σοφόκλεια εκδοχή της Ηλέκτρας και, μετά την Επίδαυρο, μπαίνει στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων.

Στο έργο, Ηλέκτρα και Ορέστης εκδικούνται τον φόνο του πατέρα τους από την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο, πληρώνοντας το αίμα με αίμα.

Βαθιά επηρεασμένος από την εποχή του (τέλη του 5ου αιώνα), που διακατέχεται από πνεύμα αμφισβήτησης, διερεύνησης και αποδόμησης, ο Σοφοκλής επιλέγει να αφηγηθεί τον μύθο των Ατρειδών μέσα από το υποκειμενικό βλέμμα της Ηλέκτρας. Ένα βλέμμα θρυμματισμένο από τον πόνο και το πένθος, που αντανακλά, μεγεθύνει και ενίοτε παραμορφώνει την πραγματικότητα που την περιβάλλει.

Πρόκειται για μία πραγματικότητα ζοφερή. Ένα σύμπαν που βουλιάζει στη διαφθορά και στην αδικία. Ένας κόσμος αντιηρωικός, όπου τα πάντα έχουν ανατραπεί και η τάξη των πραγμάτων έχει διασαλευτεί επικίνδυνα. Σ’ αυτόν τον κόσμο η Ηλέκτρα επιλέγει να αποτελέσει το μοναδικό κύτταρο ζωντανής συνείδησης, που δε θα πάψει να καταγγέλλει στο διηνεκές την ανηθικότητα και την υποκρισία. Η φωνή της αποτελεί μια γενναία και δυναμική πράξη ενεργητικής αντίστασης, που ενοχλεί διαρκώς και υπενθυμίζει ακατάπαυστα την ανάγκη για αποκατάσταση της φρικτής αδικίας.

Σημείωμα Σκηνοθέτη

Στην Ηλέκτρα, ο ποιητής δε δίνει απαντήσεις, οι θεοί απουσιάζουν, οι χρησμοί απλώς συμπίπτουν με τις ανθρώπινες αποφάσεις, η συνείδηση περνά σε δεύτερη μοίρα, οι Ερινύες δεν εμφανίζονται. Παρόλα αυτά, το τίμημα για τους επιζώντες είναι βαρύ.

Εξάλλου, ο Σοφοκλής δε θα μας δώσει άλλη ευκαιρία, δε θα γράψει τριλογία: το δικό του έργο τελειώνει εδώ, εντός αυτών των 1.510 στίχων, όπου θα διευθετηθούν κάθε μία από τις αμφιβολίες και τα ερωτήματα που έχει θέσει, ο θαυμαστής συμμετρίας και τελειότητας συγγραφέας.

Δημήτρης Τάρλοου

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Ηλέκτρα του Δημήτρη Τάρλοου είναι μια ακραία ενσάρκωση του γυναικείου ιδεώδους στην εποχή της και στο πολιτισμικό της περιβάλλον. Η αίσθηση δικαιοσύνης που τη διακρίνει είναι χαρακτηριστικό ενός συστήματος, όπου η γυναικεία μορφή είναι ο φορέας και ο γνώμονας των δομικών συστατικών του.

Στοιχείο κατεξοχήν γήινο, η αρχέτυπη γυναίκα ενσαρκώνει και διαιωνίζει τις προγονικές αξίες, χρησιμεύοντας ως σταθερό σημείο αναφοράς στις πιο βαθιές ρίζες και τα θεμέλια του πολιτισμού, έτσι ώστε να βγάζει κάθε φορά στην επιφάνεια το (θεωρούμενο ως) σωστό και δίκαιο.

Η Λουκία Μιχαλοπούλου είναι μια εξαιρετική – στην κατά Σοφοκλή εκδοχή της – Ηλέκτρα, της οποίας η πεισματική άρνηση να παντρευτεί έρχεται σε αντίθεση με τις αντιλήψεις των γύρω της και, όπως η ίδια υπαινίσσεται με τις δικές της ενδόμυχες επιθυμίες, αναδεικνύει την έντονα ανάγλυφη αντιπαράθεση της πίστης και της αγνότητας, με τη διαφθορά και τη μοιχεία, έστω κι αν οι ζοφερές καταστάσεις την καθιστούν σωματικό και ψυχολογικό ερείπιο.

Η τίμια αγαμία είναι γι’ αυτήν προτιμότερη από έναν ανόσιο γάμο (στην εκδοχή του Ευριπίδη η Ηλέκτρα έχει παντρευτεί, αλλά ο σύζυγός της είναι από κατώτερη κοινωνική τάξη). Ακόμα κι αν η Κλυταιμνήστρα είχε να προβάλει αδιάσειστα επιχειρήματα υπέρ των δικών της αποφάσεων και ενεργειών, η συμπεριφορά της δεν θα γινόταν ποτέ δεκτή από τη νοοτροπία των καιρών της και η Ηλέκτρα θα εξακολουθούσε να έχει κάθε δικαίωμα να την τιμωρήσει.

Ενστερνιζόμενη πλήρως τις ηθικές αρχές, στις οποίες υποτίθεται πως στηρίζεται ο πολιτισμός, η Ηλέκτρα του Δημήτρη Τάρλοου, σπαρακτική η Λουκία Μιχαλοπούλου, τις εφαρμόζει στην πράξη με υπερβάλλοντα ζήλο και καταλήγει να τις αντιπροσωπεύει στο έπακρο, υψώνοντας αδιάκοπα τη φωνή της ενάντια στην αδιαντροπιά και την υποκρισία των παραβιαστών τους.

Μπαίνει ιδανικά η εξαιρετική ηθοποιός Λουκία Μιχαλοπούλου στη θέση μιας Ερινύας, στηλιτεύοντας το ανήκουστο θράσος – την ύβρη – τους να ζουν, δίχως τύψη, ύστερα απ’ τα φρικτά τους εγκλήματα. Η οργή της εναντίον τους κλιμακώνεται, ώσπου να κορυφωθεί με την άφιξη του Ορέστη (θαυμάσιος ο Αναστάσης Ροϊλός με τον γειωμένο του λόγο και την εντυπωσιακή του σκηνική παρουσία) και τη δραστική, οριστική εξάλειψη του μιάσματος.

Στην εκτέλεση του καθήκοντός τους η Ηλέκτρα και ο Ορέστης είναι αμείλικτοι, άκαμπτοι, σαν την κοινωνία: η ηθική που τους υποκινεί είναι απείρως ισχυρότερη από οποιονδήποτε αναμενόμενο – σε φυσιολογικές συνθήκες – ενδοιασμό.

Στην παράσταση του Δημήτρη Τάρλοου, η Ηλέκτρα είναι αποφασισμένη για τιμωρία – εκδίκηση και το χέρι του Ορέστη, σταθερό. Δεν υπάρχουν Ερινύες και ενοχές να διώξουν του μητροκτόνους.

Τα παιδιά του αρχιστράτηγου των Αχαιών είναι κατασταλαγμένα στην πραγματοποίηση του σχεδίου τους, ενώ ο εξαίσιος Χορός: Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Ασημίνα Αναστασοπούλου, Ελένη Βλάχου, Ιωάννα Δεμερτζίδου, Ελένη Κιλινκαρίδου – Σίστη, Ιωάννα Λέκκα, Λυδία Στέφου, Άννα Συμεωνίδου και Χαρά Τζόκα, τους έχει κιόλας απαλλάξει, καθώς τους βλέπει βουτηγμένους στης μάνας τους το αίμα, ενώ οι μουσικοί στη σκηνή: Φώτης Σιώτας, Τάσος Μισυρλής, αλλά και ο Περικλής Σιούντας -Πυλάδης, επιτείνουν με τις νότες την ένταση της ζοφερής ατμόσφαιρας.

Οι φωτισμοί του Αλέκου Αναστασίου, απολύτως εκφραστικοί, ενισχύουν σημαντικά μια πρόταση που επιμένει στο ουσιώδες, στον λόγο, στο μέτρο και στο ήθος.

Ξεχωριστές σκηνές της παράστασης είναι η σύγκρουση Ηλέκτρας και Χρυσοθέμιδος (Γρηγορία Μεθενίτη ως μετριοπαθής αδερφή), εκείνη της αναγνώρισης με τον Ορέστη, σκηνή που πάντα συγκινεί, αλλά και αυτή της Κλυταιμνήστρας με την έξοχη Ιωάννα Παππά, μόλις της αναγγέλλεται ο θάνατος του Ορέστη. Και εδώ οι καλά δασκαλεμένοι ηθοποιοί (Μιχαλοπούλου, Ροϊλός και Παππά) κυριαρχούν στο συναίσθημα και στη στιγμή. Μάλιστα, η τελευταία σπαράσσεται στη Θυμέλη με τρόπο γήινο, πανανθρώπινο και αναριγεί το πλήθος.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια του Πάρι Μέξη εμπνευσμένα από τον Νίκο Εγγονόπουλο και τη ζωγραφική του, από Γαϊτη στο κοστούμι του Αίγισθου με φανερή την πρόθεση του σκηνοθέτη να υποτιμήσει τον άνδρα ως ανθρωπάκι του συρμού, από Τσαρούχη στα ρούχα γυναικών, αλλά και από Θεόφιλο στη φορεσιά του Παιδαγωγού, του έμπειρου Γιάννη Αναστασάκη, του λαϊκού ανθρώπου που διέσωσε και προστάτευσε για χρόνια τον Ορέστη, χαρίζουν όλα και όλοι εικαστική διάσταση στο υψηλής αισθητικής πόνημα.

Στην έντιμη παράσταση του «Θεάτρου Πορεία», όταν επιστρέφει ο Αγαμέμνων από το Ίλιον τροπαιοφόρος, δολοφονείται μέσα στο παλάτι από τη γυναίκα του Κλυταιμνήστρα (σημαντική, θα το ξαναπώ, η ερμηνεία της Ιωάννας Παππά) και τον εραστή της τον Αίγισθο (επαρκέστατος ο Νικόλας Παπαγιάννης).

Η Ηλέκτρα είχε φυγαδεύσει τον μικρό Ορέστη και, πλέον, απομένει μόνη και περιφρονημένη να θρηνεί τον χαμό του πατέρα της, την εξορία του μικρού της αδερφού και τη δική της κατάντια. Η νομιμότητα, η δικαιοσύνη και η ευταξία έχουν καταβαραθρωθεί στο βασίλειο των Μυκηνών.

Το μίσος της Ηλέκτρας για τους φονιάδες του πατέρα της θρέφει τις μέρες της και η εναγώνια προσμονή της επιστροφής του Ορέστη και η εκδικητική μανία εναντίον της μάνας της και του Αίγισθου δίνει νόημα στη ζωή της.

Ο πυρήνας της τραγωδίας είναι το ξέπλυμα της ντροπής, ο θάνατος των σφετεριστών της Μυκηναϊκής εξουσίας και η απελευθέρωση των Ατρειδών από τα δεσμά και τα δεινά του Αίγισθου και της Κλυταιμνήστρας.

Ο Δημήτρης Τάρλοου άφησε ατόφιο το κείμενο, μέσω της μετάφρασης του Γιώργου Χειμωνά, η οποία είναι ήδη σαράντα ενός χρόνων (εφόσον το 1984 την ολοκλήρωσε και την παρουσίασε ο σημαντικός συγγραφέας και μεταφραστής) και ισορρόπησε την παράστασή του με ακρίβεια, ανάμεσα στον σεβασμό προς το αρχαίο κείμενο και τη σύγχρονη σκηνική αφήγηση. Επομένως, παίζει με τους τελετουργικούς κώδικες και τον ποιητικό ρεαλισμό. Ξεχωρίσαμε ήδη σκηνές που υποστηρίζουν τη σκηνοθετική θεώρηση.

Η τραγωδία του Σοφοκλή εμβαθύνει στην πολυπλοκότητα της εκδίκησης, της δικαιοσύνης και του ανθρώπινου ψυχισμού. Ωστόσο, αυτό που διαφοροποιεί το έργο είναι η συνειδητή επιλογή του Σοφοκλή να αφηγηθεί την ιστορία μέσα από την υποκειμενική οπτική γωνία της Ηλέκτρας, ενός χαρακτήρα που κατατρύχεται από πόνο και θλίψη.

Η Ηλέκτρα αναζητεί δικαιοσύνη για τον θάνατο του πατέρα της, αλλά η θεία δικαιοσύνη και η ανθρώπινη δικαιοσύνη δεν είναι πάντα το ίδιο. Ο Σοφοκλής εξετάζει την έννοια της δικαιοσύνης και του τρόπου με τον οποίο αυτή περιπλέκεται από τα ανθρώπινα πάθη.

Παρά την εκδικητική στάση της Ηλέκτρας, το έργο δεν υποτιμά τη θεία δικαιοσύνη, εξετάζοντας την έννοια της αθωότητας και την ερμηνευτική της θέση.

Η τελευταία πράξη του δράματος είναι σημαντική για την κατανόηση της τραγωδίας. Τα συμπεράσματα του Ορέστη και του Χορού, καθώς και η σκηνική οργάνωση της τελευταίας σκηνής, συμπυκνώνουν τα μηνύματα του έργου και τις αμφισημίες του.

Για τη συνθήκη, όπου ξετυλίγεται η τραγωδία της σοφόκλειας Ηλέκτρας, δανείζομαι τα λόγια του σκηνοθέτη από μια του συνέντευξη, επειδή είναι απολύτως αποδεκτά από το κοινό και από τον υπογράφοντα το άρθρο: « Με τον Πάρι Μέξη κάναμε μια αρκετά μακρά διαδρομή μέχρι να καταλήξουμε στον σκηνικό χώρο, ο οποίος, μαζί με τα κοστούμια, έχει αναφορές σε όλον τον 20ό αιώνα της ελληνικής ζωγραφικής. Αυτό είναι κάτι το οποίο πρότεινα στον Πάρη και τον ενθουσίασε. Δουλέψαμε αρκετά πάνω σ’ αυτό. Αρκεί να σας πω ότι επιλέξαμε τον δρόμο της ζωγραφικής και στα κοστούμια, δηλαδή τα υφάσματα, οι πτυχώσεις τους, ζωγραφίστηκαν στο χέρι από τον ίδιο τον Πάρι Μέξη».

Το σκηνικό είναι τόσο απλό, όσο και σύνθετο και ογκώδες. Παρουσιάζει ένα ψυχαναλυτικό παντζούρι με γαλλικά παραθυρόφυλλα, το οποίο έχει γείρει, και μια σκάλα, σαν όλο αυτό να είναι το παλάτι των Ατρειδών και, ταυτοχρόνως, μια ψυχαναλυτική περιοχή μέσα από το φως της οποίας εμφανίζονται τα πρόσωπα και λειτουργούν περισσότερο σαν ένας εφιάλτης, παρά σαν μια απόλυτα ρεαλιστική συνθήκη.

Η μελέτη των αρχαίων κειμένων (ανεξαρτήτως υπογραφής της μετάφρασης) συνιστά τον βασικό οδηγό συντελεστών μιας παράστασης και των θεατών της. Η κατανόηση του λόγου, των βαθύτερων νοημάτων, η γνώση του πολιτικού, κοινωνικού και θρησκευτικού πλαισίου οφείλουν να απασχολήσουν μεγάλο μέρος της προσπάθειας και των δυο πλευρών. Από εκεί και πέρα, κάθε σκηνοθέτης και οι συνεργάτες του καλούνται να γεμίσουν τα «κενά» με τη φαντασία, το ένστικτο, την ευαισθησία και προπαντός με τη διάθεσή τους να μεταφέρουν ένα αρχαίο κείμενο στο σήμερα.

Το πώς ακριβώς θα επιτύχουν τη συνομιλία του παρελθόντος με το παρόν – με τις σύγχρονες πολιτικές, κοινωνικές, καλλιτεχνικές αναζητήσεις – συνιστά το μεγάλο στοίχημα. Αν αυτό κερδίζεται μετά την αυλαία ή όχι, εξαρτάται από πολλές παραμέτρους.

Κάθε ολοκληρωμένη πρόταση κρίνεται με τους όρους που αυτή ανεγείρει: όποια κατεύθυνση και αν επιλέξει, το ζητούμενο παραμένει σταθερά η πειστικότητα και η επείγουσα ζωτικότητα του ιδιαίτερου σύμπαντος που οικοδομεί και προτάσσει. Ενός σύμπαντος σμιλεμένου με παλιά και νέα υλικά, πότε συνταιριασμένα, πότε σε αντίστιξη , όπου ο διάλογος του «τώρα» με τη μεγάλη μυθολογική αφήγηση που μας καθόρισε ως πολιτισμό, έρχεται να φωτίσει εκ νέου την ανθρώπινη κατάσταση: την εμπειρία του να ζεις και να υπάρχεις εναγωνίως, ως άτομο και ως μέλος μιας κοινότητας με συλλογική μνήμη, εν έτει 2025.

Το δράμα του Σοφοκλή επενδύει στην αμφισημία, συνθέτοντας συνεχώς ένα πυκνό πλέγμα εικόνων και μεταφορών που αποτρέπει τα εύκολα συμπεράσματα. Η σοφόκλεια ειρωνεία διαβρώνει τα θεμέλια του προφανούς, θέτοντας ένα μεγάλο ερώτημα για το αν ο θάνατος των σφετεριστών είναι, πράγματι, το τέλος των συμφορών για τον οίκο του Ατρέα.

Το έργο τελειώνει με μία άρση και όχι μία θέση. Μετά τη μητροκτονία, ο αναμενόμενος φόνος του Αιγίσθου είναι σε εκκρεμότητα, ενισχύοντας την πεποίθηση ότι η «νίκη» των ηρώων μετατρέπει τα θύματα σε νέους θύτες, βυθίζοντας σε πιο βαθύ σκοτάδι το τραγικό πεπρωμένο τους.

Δείτε την παράσταση όπου τη συναντήσετε και κρίνετέ την. Το δικαιούσθε, επειδή ο τελικός αποδέκτης ενός έργου τέχνης είναι το κοινό.

Συντελεστές

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου

Σκηνικά & Κοστούμια: Πάρις Μέξης

Μουσική Σύνθεση: Φώτης Σιώτας

Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου

Χορογραφίες: Μαρκέλλα Μανωλιάδη

Συνεργάτις δραματουργός: Έρι Κύργια

Σχεδιασμός Ήχου: Ηλίας Φλάμμος

Βοηθοί σκηνοθέτη: Δήμητρα Κουτσοκώστα, Αρίστη Τσέλου

Βοηθός σκηνογράφου- ενδυματολόγου: Δέσποινα – Μαρία Ζαχαρίου

Βοηθός χορογράφου: Μάρω Σταυρινού

Βοηθοί φωτιστή: Χάρης Δάλλας, Ναυσικά Χριστοδουλάκου

ΔΙΑΝΟΜΗ

Ηλέκτρα: Λουκία Μιχαλοπούλου

Ορέστης: Αναστάσης Ροϊλός

Κλυταιμνήστρα: Ιωάννα Παππά

Αίγισθος: Νικόλας Παπαγιάννης

Παιδαγωγός: Γιάννης Αναστασάκης

Χρυσόθεμις: Γρηγορία Μεθενίτη

Πυλάδης: Περικλής Σιούντας

ΧΟΡΟΣ (αλφαβητικά)

Μαργαρίτα Αλεξιάδη

Ασημίνα Αναστασοπούλου

Ελένη Βλάχου

Ιωάννα Δεμερτζίδου

Ελένη Κιλινκαρίδου – Σίστη

Ιωάννα Λέκκα

Λυδία Στέφου

Άννα Συμεωνίδου

Χαρά Τζόκα

Μουσικοί επί σκηνής: Φώτης Σιώτας, Τάσος Μισυρλής

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

KAΒΑΛA FESTIVAL 2026: Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η μεγάλη γιορτή της πόλης, που επισφράγισε τη θεσμική φιλία Καβάλας και Νυρεμβέργης

Με αθρόα συμμετοχή, παλμό και ενθουσιασμό ολοκληρώθηκε το KAΒAΛA FESTIVAL 2026, που διοργάνωσε η FORUM Α.Ε., κορυφαία εταιρία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα και o γερμανικός εκθεσιακός όμιλος NürnbergMesse Group, στις 25 και 26 Ιουλίου στο Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου. Η διοργάνωση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και για ολόκληρη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, επιβεβαιώνοντας με τον πιο λαμπρό τρόπο την θεσμική σχέση φιλίας και συνεργασίας που συνδέει την Καβάλα με τη Νυρεμβέργη από το 1999, όταν και υπεγράφη η επίσημη αδελφοποίηση των δύο πόλεων.

Το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Καβάλας, ήταν μια αυθεντική γιορτή, φτιαγμένη από την ίδια την τοπική κοινωνία για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Περιφέρειας! Αποτελώντας ένα βήμα ουσιαστικής εξωστρέφειας, το φεστιβάλ εστίασε στην πλούσια ιστορία, την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, αναδεικνύοντας την πολιτισμική ταυτότητα της περιοχής και δημιουργώντας μια μοναδική γέφυρα ανάμεσα στη μακεδονική παράδοση και τη βαυαρική κουλτούρα.

Διεθνής διάσταση & θεσμική εκπροσώπηση

Η διεξαγωγή του φεστιβάλ αποτελεί το επιστέγασμα της μακρόχρονης αδελφικής σχέσης των 27 ετών ανάμεσα στην Καβάλα και τη Νυρεμβέργη, αποκτώντας παράλληλα μια ευρύτερη διεθνή διάσταση χάρη στην ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση από την γερμανική πόλη. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, το «παρών» έδωσε ο CEO του Ομίλου NürnbergMesse, κ. Peter Ottmann, συνοδευόμενος από στελέχη και εκπροσώπους των θεσμικών φορέων της πόλης της Νυρεμβέργης. Παράλληλα, δημοσιογράφοι από γερμανικά μέσα ενημέρωσης ταξίδεψαν στην Καβάλα για την κάλυψη του γεγονότος.

Λαμπερό Gala Dinner για την έναρξη του Φεστιβάλ

Η λαμπερή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 24 Ιουλίου, θέτοντας τις βάσεις για μία σπουδαία διοργάνωση με έντονα διεθνή, αλλά και τοπικό χαρακτήρα. Τους επίσημους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν ο Peter Ottmann (CEO του NürnbergMesse Group), ο Θάνος Παναγούλιας (Πρόεδρος Δ.Σ. & CEO της FORUM A.E.) και ο Δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης. Την βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους Dr. Ulf Santjer, Executive Director Corporate Communications & Corporate Marketing του ΝΜ Group και η Veronika Meyer (Εκπρόσωπος Τύπου Condor & Marabu Airlines).

Την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση εκπροσώπησαν ανάμεσα σε άλλους και Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αλέξανδρος Ιωσηφίδης, ο Πρόεδρος Επιμελητηρίου Καβαλάς Ιωάννης Παναγιωτίδης, o Πρόεδρος της ΟΕΒΕ Καβάλας Θεόδωρος Χατζηχρήστος, ο Πρόεδρος Σωματείου Καφεζυθοπωλών Καβάλας & Ιδιοκτητών Καφετεριών Βαφείδης Γιώργος. Παράλληλα, το «παρών» έδωσαν και δημοσιογράφοι από γερμανικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα στιγμιότυπα του Gala ήταν η αναβίωση του παραδοσιακού γερμανικού εθίμου της κρούσης του πρώτου βαρελιού μπύρας (γνωστό ως Anstich). Η βραδιά επιβεβαίωσε για ακόμα μία φορά ότι η στρατηγική συνεργασία, η εξωστρέφεια και οι ισχυροί θεσμικοί δεσμοί δημιουργούν ουσιαστική προστιθέμενη αξία για την τοπική κοινωνία και την ευρύτερη περιοχή.

Μια μεγάλη γιορτή για την πόλη

Κατά τη διάρκεια του διημέρου, το Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς για την Καβάλα, πλημμυρίζοντας από χιλιάδες επισκέπτες κάθε ηλικίας που έσπευσαν να απολαύσουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα εκδηλώσεων.

Στο γαστρονομικό σκέλος, τις εντυπώσεις έκλεψαν οι επιλεγμένες ετικέτες ελληνικής και διεθνούς ζυθοποιίας, οι αυθεντικές τοπικές γεύσεις και τα παραδοσιακά προϊόντα. Η μουσική εμπειρία απογειώθηκε στη σκηνή του φεστιβάλ, όπου οι εκρηκτικοί Χαΐνηδες το Σάββατο 25 Ιουλίου και η δημοφιλής Ήβη Αδάμου την Κυριακή 26 Ιουλίου χάρισαν στο κοινό μοναδικές στιγμές διασκέδασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στους μικρούς επισκέπτες, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και διαδραστικά παιχνίδια. Τις παιδικές αυτές δράσεις επιμελήθηκε η Τοπική Επιτροπή Καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας Καβάλας, προσφέροντας στα παιδιά μια πρώτη, ευχάριστη γνωριμία με τη γερμανική γλώσσα και κουλτούρα.

Με χαμόγελα, δυνατές στιγμές, εξαιρετικές γεύσεις και πάνω από όλα πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας, το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026 ολοκληρώθηκε αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις.

Υπό την Αιγίδα & Υποστήριξη:

Το KAΒΑΛΑ FESTIVAL πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Δήμου Καβάλας, του Επιμελητηρίου Καβάλας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ν. Καβάλας.

Επίσημοι Partners

Δήμος Νυρεμβέργης (City of Nuremberg)
FILOS – Πρωτοβουλία για την προώθηση της αδελφοποίησης Νυρεμβέργης-Καβάλας
Marabu Airlines

Diamond Sponsor: ΒΙΚΡΕ

Μέγας Χορηγός Ψηφιακών Συναλλαγών: NBG PAY / EDPS

Σχετικά με τη FORUM S.A. – Μέλος του Ομίλου NürnbergMesse

Η FORUM S.A. είναι η κορυφαία εταιρεία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό της κορυφαία trade shows παγκόσμιου βεληνεκούς (HORECA, FOOD EXPO, XENIA, FOODTECH, ARTOZA, GLOBAL PACK, OENOTELIA, LOGISTICS EXPO, TRUCK & VAN EXPO) και εξειδικευμένα B2B και B2C festivals (Athens Coffee Festival, World of Beer Festival). Ως μέλος του εκθεσιακού ομίλου της NürnbergMesse, η FORUM S.A. αποτελεί βασικό πυλώνα εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την ελληνική επιχειρηματικότητα, προσφέροντας παράλληλα ολοκληρωμένες λύσεις corporate events και booth construction μέσω του τμήματος FORUM TOTAL SOLUTIONS.

Σχετικά με τη NürnbergMesse

Ο Όμιλος NürnbergMesse Group καταχωρίστηκε στο εμπορικό μητρώο στις 5 Απριλίου 1974 ως Nürnberger Messe- und Ausstellungsgesellschaft mbH (NMA) και αποτελεί σήμερα μία από τις 15 μεγαλύτερες εταιρείες διοργάνωσης εκθέσεων παγκοσμίως. Ο Όμιλος απασχολεί περισσότερους από 1.200 εργαζομένους σε 15 διεθνείς τοποθεσίες στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Επιπλέον, διαθέτει ένα δίκτυο διεθνών αντιπροσώπων σε περισσότερες από 100 άλλες χώρες. Το χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνει περίπου 120 δια ζώσης και διαδικτυακές εκδηλώσεις, οι οποίες εστιάζουν σε πέντε βασικούς τομείς: Λιανικό Εμπόριο & Καταναλωτικά Αγαθά, Δόμηση & Κατασκευές, Τεχνολογία Επεξεργασίας, Ηλεκτρονικά & Ασφάλεια, και Κοινωνία & Δημόσιος Τομέας.

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής» στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

Διασκευή – σκηνοθεσία: Μιχάλης Ρέππας – Θανάσης Παπαθανασίου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία σε επίπεδο υποδομών, αξιών και στάσεων ζωής, σύμφωνα με τα δεδομένα μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η συνάντηση γιατρού-ασθενούς δύναται να βασιστεί σε πατερναλισμό, πληροφόρηση, ερμηνεία ή συζήτηση. Ανάλογα με την επιστημονική πληρότητα του «πομπού» και του μορφωτικού επιπέδου του «δέκτη». Αυτή η συνάρτηση είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η κωμωδία του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Παλαί – Ρουαγιάλ του Παρισιού στις 10 Φεβρουαρίου του 1673, ως κωμωδία τριών πράξεων, με πρόζα, χορευτικά και μουσική, σε συνθέσεις του Μάρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ και πρωταγωνιστή τον ίδιο τον συγγραφέα.

Στη χώρα μας έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές, με πρώτη καταγεγραμμένη παράσταση αυτή του του Εθνικού Θεάτρου (1953/54), σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολωμού και με τον Χριστόφορο Νέζερ στον ρόλο του Αργκάν.

Το 1972 το Κ.Θ.Β.Ε. ανεβάζει τη γνωστή κωμωδία του Μολιέρου – με τον Μίμη Φωτόπουλο στον κεντρικό ρόλο – σε μετάφρασή Ιωάννη Πολέμη και σκηνοθεσία Πιερ Πεϊρού και κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, στο ΔημοτικόΘέατρο «Παλλάς», σημερινό «Αντιγόνη Βαλάκου».

Στη συνέχεια το επιλέγει για τη σαιζόν 1998-99, με τον Διονύση Καλό στον κεντρικό ρόλοκαισε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, ενώ το 2012 το ανεβάζει και πάλι, με τον Γιώργο Κωνσταντίνου να ερμηνεύει τον Ακργκάν, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Ο Αργκάν είναι κατά φαντασίαν άρρωστος. Πιστεύει ότι πάσχει από αναρίθμητες ασθένειες και θέλει συνεχώς να μπαινοβγαίνουν στο σπίτι του γιατροί και να τον εξετάζουν. Έτσι, γίνεται θύμα επιτήδειων που τον εκμεταλλεύονται. Η δεύτερη γυναίκα του τον απατά με έναν γιατρό, απατεώνες θεραπευτές απομυζούν τα χρήματά του, ενώ προσδοκά να παντρέψει τη μεγάλη του κόρη με γιατρό της επιλογής του.

Εκείνη, που είναι ερωτευμένη με τον Κλεάνθη, αναγκάζεται να παρουσιάσει τον αγαπημένο της ως επιστημονική αυθεντία ιατρικής, προκειμένου να γίνει αποδεκτός από τον πατέρα της.

Ο αδελφός του, ο Βεράλδος, σε συνεργασία με την υπηρέτριά του Τουανέττα, θα προσπαθήσει να τον “θεραπεύσει” από τις φαντασιοπληξίες του. Τον πείθουν να παραστήσει τον νεκρό, ώστε να ανακαλύψει ποιος πραγματικά τον αγαπάει και του είναι πιστός. Θα αποδειχθεί, τελικά, ότι η δεύτερη σύζυγός του Μπελίνα κυνηγούσε μόνο τον Αργκάν και θα επιτρέψει στην κόρη του Αγγελική να παντρευτεί τον άντρα που έχει επιλέξει εκείνη.

Ο Μολιέρος, άρρωστος ο ίδιος από μικρή ηλικία, στρέφει τα βέλη του εναντίον των γιατρών της εποχής του. Η κατάσταση της ιατρικής του 17ου αιώνα δικαιολογούσε τέτοιες αποδοκιμασίες, ψόγους, μομφές. Υπήρχαν πολλοί τσαρλατάνοι και περιπλανώμενοι κομπογιαννίτες δίπλα στους επιστήμονες, οι οποίοι με καθάρσια, υποκλυσμούς, φλεβοτομές, με ύφος πομπώδες και φανταχτερές λατινικές ορολογίες ασκούσαν το επάγγελμα του γιατρού, καμουφλάροντας έτσι την ανεπάρκεια των γνώσεών τους και την αναξιοπιστία των συνταγών τους.

Σήμερα η διάγνωση σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν «υποχονδριακή νεύρωση» και οι φροϋδικοί ψυχαναλυτές θα ξάπλωναν τον ήρωα- Αργκάν, τουλάχιστον, τέσσερις φορές την εβδομάδα στο γνωστό ντιβάνι, προσπαθώντας ν’ ανακαλύψουν τι πήγε λάθος στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του.

Η παράσταση αποτελεί διασκευή του ομώνυμου έργου του Μολιέρου, διά χειρός Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα. Διατηρήθηκε ο δραματουργικός ιστός και κάποια από τα πρόσωπα της Γαλλικής κωμωδίας, αλλά το συγγραφικό δίδυμο άλλαξε όχι μόνον την εξέλιξη, αλλά και την δραματουργική εστίαση του πρωτότυπου έργου. Ως αποτέλεσμα, πρόκειται πλέον για μια κωμωδία χαρακτήρων, παρά για καυστική σάτιρα του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος θέλησε να στηλιτεύσει την τάξη των ιατρών της εποχής εκείνης, που με την αμάθεια και τη φιλαυτία τους παραπλανούσαν τους ασθενείς τους, οδηγώντας τους ακόμα και στην τελευταία κατοικία τους.

Ο Αργκάν, άρρωστος μόνο στην φαντασία του, καταντάει με τον εγωισμό του και τις εμμονές του να ταπεινωθεί, να εξευτελιστεί και να γίνει έρμαιο στα χέρια των επιτήδειων «πρακτικών» της εποχής του. Ακόμα, με τις ακρότητές του γίνεται τύραννος για τους ανθρώπους που έχει κάτω από την επίβλεψή του, κάνοντας τα παιδιά του να υποφέρουν. Θέλει να παντρέψει την κόρη του Αγγελική με γιατρό για να έχει δωρεάν ιατρική φροντίδα. Ο αδερφός του Βεράλδος μαζί με την υπηρέτρια του Αργκάν, Τουανέττα, θα προσπαθήσουν να τον θεραπεύσουν από τις φαντασιοπληξίες του.

Ο Μολιέρος ήταν απόλυτος. Ξεπερνώντας τη συνηθισμένη του σάτιρα σ’ αυτό το κείμενο – ούτε λίγο ούτε πολύ – αρνείται κάθε θεραπευτική αγωγή που προτείνει η ιατρική επιστήμη. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι όποιος αρρωστήσει κι εφαρμόζει «κούρες» χάνει τον καιρό του. Πιστεύει δε, ότι η φύση είναι ο απόλυτος θεραπευτής. Παίζοντας ο ίδιος τον ρόλο του «ασθενούς κατά φαντασίαν» στη σκηνή, καταρρέει και μέσα σε λίγες ώρες πεθαίνει αβοήθητος.

Από τις αρχές του 17ου αιώνα το λογοτεχνικό ρεύμα «μπαρόκ» ήταν παρών στη Γαλλία. Ωστόσο, το 1661 κατά την άφιξη του βασιλιά Λουδοβίκου 14 ου , του περίφημου βασιλιά «Ήλιου», εμφανίζεται μια νέα λογοτεχνική τάση, ο κλασικισμός. Αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Ρακίνας και ο Μολιέρος, την έχουν χρησιμοποιήσει.

Αντιπροσωπευτικό δείγμα είναι η κωμωδία «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Σε μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου αντιλαμβανόμαστε, σαφέστατα, ότι ο συγγραφέας επικεντρώνεται στους φορμαλιστές γιατρούς, ύστερα στους χαρακτήρες οπορτουνιστές και κατόπιν στις σχέσεις γονέα –παιδιού. Υπερτερεί η αγάπη των παιδιών προς τον πατέρα, σαν ένα μήνυμα ιερού καθήκοντος και όχι συμβατικής υποχρέωσης.

Το Μουσικό Θέατρο που αναπτύχθηκε κυρίως την εποχή του Μεσοπολέμου στην Ευρώπη, συνδυάζει το θέατρο, τη μουσική και την κίνηση, δημιουργώντας μία φόρμα, όπου τα τρία αυτά στοιχεία συμμετέχουν ισάξια.

Το έργο, όπως συμφωνούν πολλοί, τοποθετείται αρκετά σκαλοπάτια κάτω από τα αριστουργήματα του Μολιέρου «Μισάνθρωπος» και «Ταρτούφος». Ωστόσο, προσφέρει στο κοινό μια ιλαρότητα με τις κωμικές πινελιές και τις πλοκές του θεατρικού συγγραφέα. Αυτό το «κύκνειο άσμα» του Μολιέρου, ως ραμμένη διαφοροποίηση, πλήρης χορευτικών σεκάνς και μουσικών ιντερμεδίων, προσφέρεται στις μέρες μας σε αλλαγές ή διασκευές και σε σύγχρονες σκηνοθετικές ελευθερίες, όπως συμβαίνει στην παράσταση του κρατικού.

Οι σκηνοθέτες Ρέπας- Παπαθανασίου στήνουν μια ευφρόσυνη παράσταση στα μέτρα τους, έμπλεη υπαινιγμών, σατιρικών μεγεθυσμένων βολών, ενορχηστρώνουν με κέφι όλες τις συνιστώσες σε ένα καλοσυντονισμένο σύνολο δυνάμεων επί σκηνής, εμπλουτίζουν τη δράση με μια ποικιλία χαρακτήρων πέρα από συγγραφική πένα και δωρίζουν γέλιο στην πλατεία.

Οι ερμηνείες, σύμφωνα με τις δυνατότητες- ευκολίες που διαθέτουν οι ηθοποιοί, με πρωταγωνιστή τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη, ο οποίος κινείται στους γνώριμους δρόμους του, με μούτες και λοιπά ακκίσματα επιθεωρησιακού «fast track» τύπου.

Μαζί του οι δοκιμασμένοι στο είδος ηθοποιοί, όπως η έμπειρη Σοφία Βογιατζάκη, ως ελαφρόμυαλη σύζυγος.
Η απολαυστική Παρθένα Χοροζίδου, ως πανέξυπνη και αφοπλιστική υπηρέτρια, ο μαέστρος στις γκριμάτσες Πάνος Σταθακόπουλος, στον ρόλο του γιατρού που επιδιώκει έναν γάμο συμφέροντος.

Ο ταλαντούχος Ιωάννης Απέργης, ως ο νεαρός Κλεάνθης, ο αληθινός έρωτας της κόρης του Αργκάν.
Ο Θάνος Μπίρκος, επίσης της σχολής των πολλαπλών μορφασμών, ως ο υποψήφιος γαμπρός και η όμορφη Αντιγόνη Νάκα, ως η ερωτευμένη κόρη.

Τη σκηνική εικόνα απογειώνει ο Γιάννης Μετζικώφ με τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια, ενώ οι φωτισμοί της Μελίνα Μάσχα συμπληρώνουν ένα αισθητικά άρτιο και λαμπερό αποτέλεσμα.

Σημείωμα των διασκευαστών και σκηνοθετών:

Η αλήθεια είναι ότι φτάσαμε αισίως στα 67 μας χρόνια για να μας ανατεθεί μια κλασική κωμωδία. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια δουλειάς πάνω στην κωμωδία, καταπιαστήκαμε με τον “Ασθενή” χωρίς ίχνος διάθεσης για μοντερνιές και “βαθυστόχαστους” διδακτισμούς. Προσπαθήσαμε να εισπράξουμε την χαρά του σκηνικού παιχνιδιού από το πρωτότυπο και να την αποδώσουμε στον θίασο και στο κοινό.

Πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια η κλασική κωμική γραμματεία ταλαιπωρείται (κατά τη γνώμη μας) από “απόψεις”. Εμείς δεν έχουμε άποψη. Σεβόμαστε και προσπαθούμε να προσεγγίσουμε την πρόθεση του Μολιέρου και επιδιώκουμε μια παράσταση, που να την χαρακτηρίζει η χαρά και το γέλιο. Είναι πολύ δύσκολη η ανθρώπινη ζωή για να σηκώσει και “σκοτεινές” κωμωδίες. Εμείς θέλουμε να οδηγούμε πάντα το κοινό στην ανεμελιά και το γέλιο της παιδικότητας. Γιατί εδώ που τα λέμε μόνο ένα παιδάκι μπορεί να δει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός. Και επειδή πολλές βασιλείες και πολλά “δεδομένα” της σύγχρονης κοινωνίας είναι γυμνά από αλήθεια, αναζητάμε την αλήθεια με όπλο την παιδικότητα. Μια παιδικότητα και μια ελαφράδα που δεν έχουν να κάνουν με την ανοησία και το βεβιασμένο χάχανο αλλά με την απελευθερωτική βαθιά χαρά που δίνει στον άνθρωπο το αυθόρμητο γέλιο.

(Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας)

Ταυτότητα Παράστασης:

Διασκευή-Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Πάστρα

Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα

Social Media: Renegade Media

Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνα Νταντάμη

Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη

Πρωταγωνιστούν:

Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Σοφία Βογιατζάκη, Παρθένα Χοροζίδου, Πάνος Σταθακόπουλος, Ιωάννης Απέργης, Θάνος Μπίρκος, Αντιγόνη Νάκα.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

Μετά τις θριαμβευτικές βραδιές του χειμώνα στο Θέατρο Παλλάς και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η σπουδαία συνθέτης Ευανθία Ρεμπούτσικα έρχεται στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων την Κυριακή 2 Αυγούστου στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

Δεν υπόσχεται μόνο μια συναυλία, αλλά μια εμπειρία που σε μαγεύει και σε ταξιδεύει. Οι μελωδίες της απλώνονται σαν θαλασσινή αύρα, γλιστρούν ανάμεσα στα φώτα της σκηνής και σμίγουν με τις σιωπές του κοινού. Το βιολί της γίνεται πυξίδα που οδηγεί σε τόπους γνώριμους αλλά και απρόσμενους εκεί όπου η μνήμη συναντά το συναίσθημα και το καλοκαίρι γίνεται ήχος.

Με μια ομάδα εκλεκτών μουσικών και με ανανεωμένες ενορχηστρώσεις, οι φετινές εμφανίσεις αποκτούν έναν πιο εξωστρεφή παλμό. Ρυθμοί που θυμίζουν ταξίδια, μελωδίες που γεννούν εικόνες, στιγμές που δεν χωρούν σε λέξεις. Κάθε βραδιά μεταμορφώνεται σε μια ζεστή, φωτεινή συνάντηση, όπου το κοινό δεν είναι απλός θεατής αλλά συνοδοιπόρος.

Το καλοκαίρι βρίσκει τη μουσική της πιο ανάλαφρη, πιο τολμηρή, πιο απελευθερωμένη. Και εκεί, κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, η Ευανθία Ρεμπούτσικα μας καλεί να αφεθούμε, να θυμηθούμε, να ονειρευτούμε, να νιώσουμε.

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

Ανδρέας Συμβουλόπουλος – πιάνο

Θάνος Σταυρίδης – ακορντεόν

Πάνος Δημητρακόπουλος – κανονάκι

Δημήτρης Τσεκούρας – κοντραμπάσο

Νίκος Παπαβρανούσης – τύμπανα

Νίκος Βεκύρης – ηχοληψία

Γιώργος Χαραλάμπους – φωτισμοί

Παραγωγή : Pure Art

Τιμές εισιτήριων:

Γενική είσοδος : 20 ευρώ

Μειωμένο (ΑμεΑ, φοιτητές, παιδιά έως 10 ετών, ανέργων, άνω των 65): 15 ευρώ