Με αφορμή τα 90 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου λυράρη και ερμηνευτή, η μουσικοθεατρική παράσταση «Νίκος Ξυλούρης, ο Αρχάγγελος της Κρήτης» περιοδεύει σε όλη την Ελλάδα!
Το κείμενο που είναι βασισμένο σε πολυετή έρευνα και αρχειακό υλικό, υπογράφει η Ζαχαρένια Πετράκη.
Είναι η πρώτη φορά που η ζωή και το έργο αυτού του μεγάλου Έλληνα, του καλλιτέχνη-σύμβολο, του Νίκου Ξυλούρη, παρουσιάζεται στο θέατρο σε μία υψηλών αξιώσεων παραγωγή με έναν πολυπληθή θίασο και τη συμμετοχή σημαντικών καλλιτεχνών του θεάτρου και της μουσικής.
Έτσι, ο «Αρχάγγελος της Κρήτης» όπως αποκαλούσαν τον Ψαρονίκο, ζωντανεύει στη σκηνή σε μία παράσταση με ζωντανή μουσική, αδημοσίευτο φωτογραφικό υλικό, πολύτιμα ηχητικά ντοκουμέντα και αφήγηση. Είναι μία βιωματική εμπειρία που ενώνει τη μαρτυρία, την τέχνη και τη συγκίνηση.
Το έργο επιχειρεί να συστήσει τη μορφή του Ξυλούρη όχι μόνο ως φωνή-σύμβολο, αλλά ως το εσωτερικό σύμπαν ενός ανθρώπου που τραγουδούσε με την ψυχή ενός λαού.
Οι θεατές απολαμβάνουν τα εμβληματικά τραγούδια του Ξυλούρη σε νέες ενορχηστρώσεις του Ανδρέα Κατσιγιάννη, ενώ το κρητικό πρόγραμμα της παράστασης επιμελείται μουσικά ο Ross Daly!
Η Ουρανία Ξυλούρη (απολαυστική η Ιωάννα Λέκα στον ρόλο), η σύντροφος της ζωής του Νίκου και θεματοφύλακας της μνήμης του, έχει συνεισφέρει ουσιαστικά στην τελική διαμόρφωση του κειμένου. Με οδηγό τις αφηγήσεις της και άξονα τραγούδια που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, η παράσταση δεν αποτυπώνει μόνο το μεγαλείο της φωνής του, αλλά αποκαλύπτει – κυρίως – το ηθικό και πνευματικό βάρος μιας προσωπικότητας που σφράγισε το νεότερο ελληνικό πολιτισμό.
Επίσης, αναβιώνουν προσωπικότητες-σταθμοί της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ζωής της χώρας όπως, η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος, ο Χρήστος Λεοντής κ.α. Φυσικά, ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη σχέση του Νίκου με τον Σταύρο Ξαρχάκο, που ξεκίνησε με τον σημαντικό δίσκο «Διόνυσε Καλοκαίρι μας», και εξελίχτηκε σε μια δυνατή φιλία.
Ακολουθούμε τα βήματα του «Αηδονιού της Κρήτης» από τα παιδικά του χρόνια στα Ανώγεια, στη σκιά της Κατοχής, μέχρι τις ημέρες του θριάμβου του στις αθηναϊκές μπουάτ της δεκαετίας του ’70. Θυμόμαστε τη δημόσια παρουσία του που ταυτίστηκε με τον αγώνα, την αξιοπρέπεια και την ελπίδα μιας ολόκληρης εποχής και φτάνουμε στην πρόωρη αναχώρησή του από τη ζωή, σε ηλικία μόλις 44 ετών.
Μια μουσικοθεατρική παράσταση θεωρείται επιτυχημένη όταν καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην καλλιτεχνική αρτιότητα και τη συναισθηματική σύνδεση με το κοινό, όπως ακριβώς συμβαίνει στη συγκεκριμένη πολυπρόσωπη παραγωγή.
Η μουσική, τα τραγούδια και οι διάλογοι δε λειτουργούν ξεχωριστά, αλλά προχωρούν την πλοκή, επειδή οι στίχοι των τραγουδιών αποτελούν φυσική συνέχεια του λόγου.
Οι ηθοποιοί έχουν την ικανότητα να ισορροπούν απόλυτα ανάμεσα στην υποκριτική, το τραγούδι και τον χορό. Παράλληλα, οι επαγγελματίες τραγουδιστές ενσωματώνονται στον θίασο, σαν ισότιμα μέλη – παράγοντες, στην ολοκλήρωση του εγχειρήματος με απόλυτη επιτυχία. Η μεταξύ τους χημεία επηρεάζει άμεσα την ενέργεια που φτάνει στους θεατές.
Ο ρυθμός κρατάει τον θεατή σε εγρήγορση, ανεβάζει την αδρεναλίνη με τη συγχρωτισμένη, ομαδική απόδοση, κερδίζοντας το κοινό, εφόσον το καθιστά ενεργό μέλος της δράσης με τη συμμετοχή του.
Το όνομα και η φωνή του Νίκου Ξυλούρη φέρουν ένα τεράστιο συναισθηματικό και ιστορικό βάρος για την Ελλάδα. Η παράσταση δε λειτουργεί απλώς ως μια βιογραφία, αλλά ως ένα εθνικό και πολιτιστικό μνημόσυνο, που ξυπνά αναμνήσεις και προκαλεί ρίγη συγκίνησης, μαγεύοντας θεατές όλων των ηλικιών.
Τόσο σημαντικό κείμενο μέσα στην απλότητα του και τόσο συναισθηματικό, ενώ αποφεύγει την παγίδα τού να γίνεται «μελό». Ταυτόχρονα, χαρίζει στο θέατρο μια άλλη συγγραφική πνοή, αυτή της αληθινής αναφοράς στη ζωή και στο πνεύμα, στη θέληση και στις προσδοκίες, στον αγώνα να επιβάλει τα δικά του πιστεύω, την ελευθερία που ένιωθε να φουντώνει μέσα του, την προσπάθεια του να κατανοήσει όσα δύσκολα, στιχουργικά, του έδιναν να τραγουδήσει, όντας σχετικά απροετοίμαστος, μα με μια πηγαία μεγαλοσύνη, αυτός ο Ψαρονίκος που ήρθε και έφερε (όχι μόνο στο τραγούδι) μια άλλη φωνή (τη ξεχωριστή δική του), μια άλλη διάσταση, τόσο ανθρώπινη, τόσο ευαίσθητη, μα και τόσο δυναμική, όσο και επική.
Περήφανη και απέριττα ευγενική.
Συνδυάζοντας ντοκουμέντα, φωτογραφίες, μουσική, κρητικά τραγούδια, η θεατρική γραφή της Ζαχαρένιας Πετράκη, συγκροτεί ένα θεατρικό έργο ειλικρινές, χωρίς συγγραφικά τσιτάτα και τόσο απλό, όσο και επιβλητικό.
Ο σκηνοθέτης Νικορέστης Χανιωτάκης αποκαλύπτει την πραγματική υπόσταση του Θεάτρου, φέρνει κυρίως την προσωπικότητα του Ξυλούρη και διαθλά αυτό το θεατρικό κείμενο της μητέρας του, που το έγραψε, με δέσμες φωτεινές, με ηχητικά απαλά κύματα, μέσω των τραγουδιών από τα τόσα που ερμήνευσε ο Ξυλούρης, ενσωμάτωσε στη παράσταση και κάποια παραδοσιακά κρητικά που προβάλουν την απαραίτητη ατμόσφαιρα, δημιουργεί τη χρονική διάρκεια, αποκαλύπτει θεατρικά τις επιθυμίες, την ηθικότητα έως και το πνεύμα αυτού του ερμηνευτή, που έμελλε να μείνει ανεξίτηλο και σε πολιτικό και σε πολιτιστικό επίπεδο.
Η παράσταση είναι επιτυχής γιατί δε μένει σε μια απλή «συναυλιακή» μορφή. Μέσα από κείμενα, αφηγήσεις, σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό και θεατρικά δρώμενα, καταφέρνει να συνδέσει τα τραγούδια με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής (όπως τα γεγονότα του Πολυτεχνείου), δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη θεατρική εμπειρία. Βέβαια, στην περιοδεία η σκηνοθεσία φαίνεται να υποφέρει από σημαντικές ατέλειες, με χειρότερη το ακατάπαυστο μπες- βγες όλων των ηθοποιών που ερμηνεύουν διάφορους ρόλους και τραγουδούν, κουβαλώντας καρέκλες που κανείς δεν κατάλαβε γιατί έπρεπε να τις βγάζουν και να τις βάζουν ξανά, αντί να είναι στατικές. Ο σκηνικός χώρος ευνοεί τη στατικότατα των αντικειμένων και μόνο οι φωτισμοί θα μπορούσαν άνετα να οριοθετήσουν τόπο και χρόνο.
Η τρίωρη διάρκεια της παράστασης δεν κουράζει, επειδή το σπουδαίο ανσάμπλ κρατά τους θεατές σε εγρήγορση, μάλιστα, τραγουδώντας αρκετά τραγούδια, ταυτόχρονα, με τους καλλιτέχνες.
Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συμμετέχουν εξαιρετικοί καλλιτέχνες, όπως ο καθηλωτικός Αιμιλιανός Σταματάκης στον ρόλο του Ξυλούρη, ο Μέμος Μπεγνής, ο Γιάννης Καλατζόπουλος, μαζί με πολυμελή θίασο και ζωντανή ορχήστρα.
Μέσα από ζωντανή μουσική, αυθεντικά ηχητικά ντοκουμέντα, σπάνιο φωτογραφικό υλικό και συγκινητικές αφηγήσεις, φωτίζεται η διαδρομή του Ψαρονίκου από τα παιδικά του χρόνια στα Ανώγεια, μέχρι την καθιέρωσή του ως μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής μουσικής.
Καθοριστική είναι και η συμβολή της συζύγου του Νίκου Ξυλούρη, Ουρανίας Μελαμπιανάκη, η οποία μοιράστηκε προσωπικές μαρτυρίες και πολύτιμες αναμνήσεις, δίνοντας στην παράσταση το ξεχωριστό συναισθηματικό της βάθος.
Μέσα από τη μουσική διαδρομή που παρουσιάζεται, γίνεται σαφές πώς ο Ξυλούρης κατάφερε κάτι μοναδικό: πήρε την κρητική παράδοση, την πάντρεψε με το έντεχνο ελληνικό τραγούδι (συνεργαζόμενος με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Μαρκόπουλος, ο Χάλαρης, ο Ξαρχάκος και ο Θεοδωράκης) και την έκανε κτήμα όλης της Ελλάδας.
Το μάθημα είναι ότι η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται όταν τον χειρίζονται άνθρωποι με σεβασμό και ταλέντο.
Το τελικό συμπέρασμα είναι μια αίσθηση χρέους και ελπίδας.
Η παράσταση δε λειτουργεί απλώς ως ένα μνημόσυνο ή μια νοσταλγική αναδρομή, αλλά ως μια «σκυτάλη» για τις επόμενες γενιές.
Μας καλεί να κρατήσουμε ζωντανές τις αξίες που πρέσβευε ο Ξυλούρης: την αγάπη για την πατρίδα, τον σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά, την αξιοπρέπεια και τη συνεχή επαγρύπνηση για την ελευθερία.
Έτσι, ζήσαμε μια βραδιά γεμάτη συγκίνηση, μνήμες και μουσική στο «Ακόντισμα» Καβάλας κι ας μη μετείχαν στην παράσταση η Μελίνα Κανά και ο Μιχάλης Αεράκης.
Όλος ο θίασος είναι συγκινητικά υπέροχος και χωρίς αυτούς, τους οποίους – κακώς – αναφέρει το πρόγραμμα της περιοδείας.
Η συναυλία «Μάρθα Φριντζήλα The Kubara Project + Kalogeraki Bros» που ήταν προγραμματισμένη να πραγματοποιηθεί την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026 στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων, ματαιώνεται για λόγους ανωτέρας βίας σύμφωνα με ανακοίνωση της παραγωγής, όπως αναφέρεται παρακάτω:
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Βρισκόμαστε στην δυσάρεστη θέση να ακυρώσουμε την προγραμματισμένη συναυλία της Μάρθας Φριτζίλα για την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου στο Αρχαίο θέατρο Φιλίππων για λόγους ανωτέρας βίας της παραγωγής. Όλα τα εισιτήρια που έχουν αγοραστεί ηλεκτρονικά έχουν ήδη ακυρωθεί και θα επιστραφούν τα χρήματα στις κάρτες από τις οποίες αγοράστηκαν. Όλα τα εισιτήρια που έχουν αγοραστεί από τα φυσικά σημεία προπώλησης θα επιστραφούν στα σημεία από όπου αγοράστηκαν. Περισσότερες πληροφορίες στα info@flashlive.gr και στο τηλέφωνο 2610 223443 Ευχαριστούμε για την κατανόηση, Flash live Events
Ελκυστικές οι «Βάκχες» του Ευριπίδη από τον Javor Gardev στο 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Στο πέρασμα των χρόνων, λίγο ως πολύ, τις σωζόμενες αρχαιοελληνικές τραγωδίες ο σύγχρονος θεατής μπορεί να τις καταλάβει. Αλλά αυτούς τους «ήρωες» των «Βακχών» του Ευριπίδη, αυτόν τον θεό Διόνυσο που έρχεται να επιβάλει τη λατρεία του, αυτόν το βασιλιά της Θήβας Πενθέα, που αντιτίθεται στη νέα λατρεία και διώκει τον «Προφήτη» και τους οπαδούς της, αυτή τη βασιλομήτορα Αγαύη, που λυσσομανάει με τις άλλες μαινάδες στον Κιθαιρώνα και, εντέλει, κατασπαράζει τον ίδιο της το γιο, τον Πενθέα, αυτά τα αλλόκοτα πρόσωπα μιας ανοίκειας ιστορίας -σε αντίθεση με τα «ανθρώπινα» θέματα των περισσότερων άλλων τραγωδιών- πώς τα αντιμετωπίζει ο σύγχρονος θεατής;
Με απλά λόγια, ποιο είναι το «νόημα» αυτού του μυστήριου έργου, που έβαλε τελεία και παύλα στην αρχαία ελληνική τραγωδία, κλείνοντας τόσο τη ζωή του δημιουργού της, του Ευριπίδη (406 π.Χ.) όσο και τον Χρυσό Αιώνα της ελληνικής αρχαιότητας;
Τι είναι οι «Βάκχες»; Απλώς, δραματική αξιοποίηση ενός μύθου; Ποιητική σύνοψη του βίαιου χρονικού της επέλασης κάθε νέας θρησκείας στην ιστορία της ανθρωπότητας; Φιλοσοφική πραγματεία, εν είδει θεατρικού έργου, πάνω στη σχέση του ανθρώπου με το θείο; Καυστικό σχόλιο ενός αβόλευτου πνεύματος, όπως ο Ευριπίδης, πάνω στις ακραίες τάσεις της εποχής του; Στοχαστική καταβύθιση σε υπαρξιακά, ερωτήματα;
Ναι, στις «Βάκχες» πρέπει να σκάψει κανείς λιγάκι για να νιώσει, να έρθει σε στιγμιαία έστω επαφή με ένα « άλλο ρίγος ». Και πολύ σπάνια τον βοηθάει μια παράσταση. Διότι, απλούστατα, οι «Βάκχες» σπάνε κόκκαλα και πολύ δύσκολα πετυχαίνει μια παράσταση, μαγευτικό αποτέλεσμα.
Να όμως που το φετινό ανέβασμα των «Βακχών» προσφέρει μια ανάγνωση, η οποία όχι μόνο «διαβάζει» με καθαρότητα το έργο, κατορθώνοντας μάλιστα να διασώζει και την ποίησή του, αλλά κοσμείται και με άλλα επιτεύγματα.
Η σκηνοθεσία του JavorGardev ακολουθώντας ένα «τελετουργικό» ύφος, συνέθεσε σε αρμονικό όλον τους επιμέρους τομείς: ερμηνείες, μουσική, χορογραφία, σκηνικά, κοστούμια, φωτισμούς.
Αντίθετα από τις περισσότερες αρχαίες ελληνικές τραγωδίες, οι Βάκχες έχουν για θέμα ένα ιστορικό γεγονός, την εισαγωγή μιας νέας θρησκείας στην Ελλάδα.
Όταν έγραφε ο Ευριπίδης το έργο στη Μακεδονία, το γεγονός άνηκε πια στο απώτερο παρελθόν και μόνο η θύμησή του επιζούσε, σε μυθική μορφή.
Η νέα θρησκεία είχε από καιρό εγκλιματισθεί και είχε γίνει αποδεκτή σαν μέρος της ελληνικής ζωής. Αλλά έμενε πάντα η έκφραση μιας θρησκευτικής στάσης και η ανάμνηση μιας θρησκευτικής εμπειρίας διαφορετικής από οτιδήποτε ανήκε στη λατρεία των πατροπαράδοτων Ολύμπιων θεών, ενώ οι δυνάμεις που είχαν απελευθερωθεί και ενσαρκωθεί από την αρχική κίνηση, δρούσαν ακόμα με άλλες μορφές στην Αθήνα του Ευριπίδη.
Οι Βάκχες είναι η κατεξοχήν τραγωδία για το συλλογικό ασυνείδητο του διονυσιακού κόσμου. Ο Ευριπίδης ενορχηστρώνει αριστοτεχνικά την έλευση ενός νέου Θεού, ο οποίος διεκδικεί την αποδοχή και την λατρεία σε μια προσπάθεια να συμβιβάσει και να εξισορροπήσει την ζωώδη με την έλλογη φύση του ανθρώπου.
Ο Θεός Διόνυσος, γιος του Δία και της Σεμέλης, επιστρέφει στην γενέτειρά του, την Θήβα, προκειμένου να διδάξει την ιερή βακχεία στην πόλη του. Βρίσκοντας αντίσταση από την Αρχή της πόλης, τον ξάδελφό του Πενθέα, ξεσηκώνει τις γυναίκες της πόλης σε μια ιερή τρέλα, την Βακχεία, προκειμένου να δείξει την δύναμή του.
Ο Πενθέας τον συλλαμβάνει, προσπαθώντας να επιβάλει τη δύναμή του και να φυλακίσει έναν θεό. Ο Θεός όμως έχει ήδη παρακινήσει τις Βάκχες του στον Κιθαιρώνα, όπου μέσα στην ιερή φύση εκείνες κάνουν θαύματα, αποδεχόμενες τη διάσταση της φύσης του ανθρώπου.
Η εκδίκηση του Θεού έρχεται σαν κεραυνός του Δία που είχε κατακάψει την μητέρα του Σεμέλη. Παρασυρμένος από τη δίψα του να μην αποδεχτεί τον θεό, ο Πενθέας μεταμφιεσμένος ανεβαίνει στον Κιθαιρώνα προκειμένου να δει με τα ίδια του τα μάτια το μελωδικό μεθύσι των Βακχών και τα θαύματα που κάνουν.
Εκεί, όμως, τον κατασπαράσσει ζωντανό η ίδια η μητέρα του, Αγαύη, νομίζοντας ότι είναι νεαρό λιοντάρι. Ο Διόνυσος, θριαμβευτής επιβάλλει τη δύναμή του στη Θήβα, η οποία τον λατρεύει σαν θεό και θεραπευτή.
Φέρνοντας για πολλοστή φορά τους συμπολίτες του αντιμέτωπους με τις ανθρώπινες συμπεριφορές που στηλίτευε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο Ευριπίδης συνθέτει μια τραγωδία – από τις λίγες που έχουν ως αντικείμενο τον θεό Διόνυσο – για τη σύγκρουση του θεού με τον άνθρωπο, για την ανθρώπινη αρετή και αγριότητα, τη σύνεση και την πλάνη, το λογικό και το άλογο. Για τον Ευριπίδη, όταν ο άνθρωπος καταλαμβάνεται από τα κτηνώδη ένστικτά του, όταν η βαρβαρότητα ξυπνά μέσα του με λύσσα, κάθε κοινωνική συνύπαρξη ακυρώνεται, ακόμα κι αν πρόκειται για τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινωνίας, τη σχέση μάνας-παιδιού.
Είναι η βία που σημαίνει το τέλος της πόλης-κράτους των Αθηνών. Και καθώς η τραγωδία καταπιάνεται με την ουσία της ανθρώπινης ταυτότητας, πολιτικής ή ατομικής, με το τέλος αυτής της τελευταίας, οι Βάκχες καθίστανται -από πολλές απόψεις- ένα δράμα για τον θάνατο της ίδιας της αρχαίας τραγωδίας.
Οι Βάκχες, έρχονται στην ελληνική θεατρική πραγματικότητα, σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου δημιουργού Γιάβορ Γκάρντεφ, με την ειδική συμμετοχή του διεθνούς φήμης βρετανικού συγκροτήματος «The Tiger Lillies» , οι οποίοι όχι μόνον υπογράφουν τη μουσική αλλά και ερμηνεύουν ζωντανά επί σκηνής, συμμετέχοντας ταυτόχρονα στη δράση του έργου.
Σοφή επιλογή. Έχοντας το εκπληκτικό αγγλικό συγκρότημα, με τη διεθνή ακτινοβολία, στη σκεπή της σκηνής να επιβάλλουν τη δική τους θεατρικότητα, δεν υπάρχει ανάγκη για άλλες, δεύτερης επιλογής συμπληρωματικές θεατρικότητες. Η μουσική δημιουργεί το τοπίο μέσα στην παράσταση, μας και ο λόγος χτίζει πνευματικές εικόνες που θα το κατοικήσουν.
Ο θίασος του Διόνυσου παραμένει κυρίαρχος στη σκηνή και τα μέλη του κρατούν με πίστη τον θύρσο της μαρτυρίας του.
Ο ίδιος ο Χορός, που με τη χορογραφία της Uršula Teržan αποκαλύπτει ένα θεατρικό όργανο εξαιρετικά δουλεμένο, με πειθαρχία, εσωτερικό ρυθμό και έντονη σωματικότητα, αποκαλύπτει επίσης κι έναν συλλογικό οργανισμό που αναπνέει με ελευθερία στον χώρο, έχει μεν διονυσιακά στοιχεία, αλλά εκπέμπει και μια εσωτερική, στατική ενέργεια.
Η παράσταση δεν περιορίστηκε στην ορχήστρα ούτε αντιμετώπισε το φυσικό τοπίο ως ένα όμορφο σκηνικό. Αντίθετα, αξιοποίησε κάθε στοιχείο του χώρου, μετατρέποντας το αρχαίο θέατρο των Φιλίππωνσε τόπο,όπου ο μύθος φαινόταν να επιστρέφει στη φυσική του κατοικία και αυτή η επιλογή της κίνησης των Βακχών δίπλα στο κοινό, στις σκάλες και στα διαζώματα, μεταφέρει την ατμόσφαιρα των μαινάδων στο κοίλο, ενώ εντάσσονται στο ίδιο αισθητικό σύμπαν, καθώς συνομιλούν οργανικά τόσο με τον βακχισμό όσο και με το σκοτεινό καμπαρέ των Tiger Lillies.
Τα κοστούμια της ΗλένιαςΔουλαδίρη είναι εκθαμβωτικά, καθώς δίνουν μια αλλόκοτη μορφή στις Βάκχες, κάτι ανάμεσα στο ανθρώπινο και στο ζωώδες.
Και οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου αποτελούν ένα από τα πιο ουσιαστικά εργαλεία της σκηνοθεσίας. Οι απότομες μεταβάσεις από τις θερμές στις ψυχρές τονικότητες, από το κίτρινο στο βαθύ κόκκινο, σηματοδοτούν τις συνεχείς μεταπτώσεις του έργου από τη γοητεία στην απειλή, από τη μέθη στη βία, από την απολλώνια διαύγεια στη διονυσιακή έκσταση.
Αδιευκρίνιστη παραμένει σε όλη τη διάρκεια της παράστασης η πρόθεση ανάδειξης της τραγικότητας στην πρόταση του Βούλγαρου σκηνοθέτη Javor Cardev (οι μεταμορφώσεις περιορίζονται σε ένα κλουβί που αλλάζει τα πρόσωπα που φιλοξενεί) και, εγκαταλείποντας την κανονικότητά μιας κλασσικής παράστασης, μένουμε στο θέαμα ενός μιούζικαλ, ενός σόου -υψηλών- προδιαγραφών.
Σ’ αυτή τη φιλοσοφία τον κύριο λόγο έχουν οι The Tiger Lillies, που χτίζουν το προφίλ του εγχειρήματος με τις προδιαγραφές δρώμενου σε καμπαρέ, σε τσίρκο, σε περφόρμανς με ήρωες-μαριονέτες ή θύτες και θηράματα. Δρουν σε ένα σκηνικό με κάγκελα, σε μια «μάχη» -προφανώς- με τη μοίρα, προσπαθώντας να την ανατρέψουν. Παράδειγμα, η εικόνα του «εγκλωβισμένου» Πενθέα στο κλουβί -εκεί που λίγο πριν είχε οδηγηθεί ο Διόνυσος- και οι ορεγόμενες Βάκχες που τον καρτερούν.
Στη συνθήκη αυτή ο Διόνυσος (Leonid Yovchev) καταφτάνει, για να συντονίσει την εξέλιξη από τις κερκίδες, αγέρωχος, επιβλητικός, εκθαμβωτικός. Και είναι καλός ως καθοδηγητής των Βακχών του, ως φαινομενικό θύμα του Πενθέα αρχικά, ως διαχειριστής του αργότερα, ως θεός που φέρει τη λύση, στο τέλος.
Η παράσταση είναι μια σημαντική συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Εθνικό Θέατρο Βουλγαρίας «Ιβάν Βάζοφ» και με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ), με τη σκηνοθετική υπογραφή του Γιάβορ Γκάρντεφ και τη συμμετοχή ενός μεικτού θιάσου Ελλήνων και Βούλγαρων ηθοποιών μεταξύ των οποίων ο διεθνούς ακτινοβολίας γερμανοβούλγαρος ηθοποιός Σάμουελ Φίντζι και η εξαιρετική Λουκία Μιχαλοπούλου, ως Αγαύη, που, από στοργική μητέρα γίνεται μανιασμένη δολοφόνος του παιδιού της και στη συνέχεια μεταλλάσσεται σε μια μάνα που θρηνεί για την τραγική απώλειά του.
Στις Βάκχες του Γκάρντεφ τίθεται ένα καίριο ερώτημα σχετικά με την ανοχή της κοινωνίας στην αποσταθεροποίηση. Πώς μεταβολίζεται στον συλλογικό οργανισμό το συμβάν –διανοητικά, ψυχικά, πολιτικά – πριν μετατραπεί σε τραύμα; Το έργο λειτουργεί ως αναμέτρηση με τα όρια της ευταξίας, δοκιμάζοντας την αντοχή κανόνων και θεσμών. Στον Ευριπίδη, η διονυσιακή μανία δεν είναι μια αθώα γιορτή αλλά δοκιμασία της ίδιας της ιδέας του πολιτισμού, που ωθεί στα άκρα τη διατήρηση του ελέγχου, των ηθών – εθών, των νόμων και της αυτοεικόνας μας.
Τον ρόλο του θεού Διόνυσου ερμηνεύει ο Βούλγαρος ηθοποιός Λεονίντ Γιόβτσεφ, ένας από τους πιο χαρισματικούς και τολμηρούς πρωταγωνιστές της γενιάς του, γνωστός για τις καθηλωτικές του ερμηνείες και συχνά αποκαλούμενος ως το «enfant terrible» του βουλγαρικού θεάτρου.
Τον ρόλο του Κάδμου ενσαρκώνει ο πολύ καλός Αλέξανδρος Μυλωνάς, με τη θαυμάσια του αγγλική προφορά.
Ο υπερταλαντούχος Μιχάλης Ταμπακάκης είναι ένας συγκλονιστικός Πενθέας και, μάλιστα, στην Αγγλική γλώσσα, ο οποίος από ισχυρός βασιλιάς και γενναίος άνδρας μετατρέπεται σε ευάλωτη προσωπικότητα και καταδικασμένη γυναίκα που καταλήγει θύμα. Η σκηνή με την αναμέτρηση Πενθέα- Διόνυσου, συναρπαστική.
Ο εντυπωσιακός δωδεκαμελής Χορός των Βακχών, που δρουν κυρίως υπό τους ήχους των Tiger Lillies, το πρόσημο είναι θετικότατο, επειδή είναι άριστα συντονισμένες ταλαντούχες γυναίκες, ρυθμικές, που χορεύουν, τραγουδούν -το προσκλητήριο θανάτου (come, come…) εκρηκτικό, σαν κάλεσμα σε λαϊκό πανηγύρι- μπλέκονται με τον ερωτιάρη Διόνυσο αλλά και με το κοινό, θυμίζουν περιφερόμενα ξωτικά, όπως στα παραμύθια και χειροκροτούνται από το κοινό επάξια.
Οι «The Tiger Lillies», υπογράφοντας και εκτελώντας ζωντανά τη μουσική, ενσωματώνονται στη δράση ως σκοτεινοί τροβαδούροι, με τις μορφές τους να αντλούν έμπνευση από το διονυσιακό σύμπαν. Αυτή η συνέργεια μεταξύ των θεατρικών οργανισμών, των ηθοποιών και της ζωντανής μουσικής δημιουργεί ένα αποτέλεσμα που αμφισβητεί τις βεβαιότητες της λογικής. Επί της ουσίας, η παράσταση στήθηκε από αυτούς, για αυτούς και το κοινό απολαμβάνει το σχέδιο.
Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης: «Οι Βάκχες είναι εκείνη η τραγωδία που φτάνει πιο μακριά από κάθε άλλη στο ενδιαφέρον για τις ανορθολογικές παρορμήσεις και την παραφροσύνη. Τόσο μακριά, που αποδεικνύεται επικίνδυνη και ριψοκίνδυνη και για τους θεατές, οι οποίοι καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι με τους βαθύτερους και ισχυρότερους φόβους τους».
Πρόκειται για μια δυνατή, ολοκληρωμένη προσπάθεια όλων των συντελεστών, με προσοχή σε λεπτομέρειες που δείχνουν σεβασμό και μελέτη πάνω στο έργο του Ευριπίδη και, εν γένει, στο αρχαίο θέατρο, όπως η τιμή του Διονύσου πάνω στη «θυμέλη», στον βωμό, στο κέντρο της ορχήστρας. Σκηνοθετικά, ο Γκάρντεφ υπηρέτησε την πρότασή του μέχρι το τέλος.
Πιστεύω ότι το πλήθος που συνέρρευσε στα ανοικτά θέατρα για αυτές τις «Βάκχες» είχε δυνατά κίνητρα. Τους Tiger Lillies, αλλά και τη σύμπραξη δυο κρατικών θεάτρων: του Εθνικού Θέατρου Βουλγαρίας «Ιβάν Βάζοφ» και του Κρατικού Θέατρου Βορείου Ελλάδος.
Οι παραστάσεις συνεχίζονται το καλοκαίρι και μέχρι τον Οκτώβριο, σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία.
Συντελεστές
Συγγραφέας: Ευριπίδης
Μετάφραση στα Αγγλικά: Robin Robertson
Μετάφραση στα Νέα Ελληνικά (Υπέρτιτλοι): Θεόδωρος Στεφανόπουλος
Μετάφραση στα Βουλγαρικά (Υπέρτιτλοι): Doroteya Tabakova
Θεατρική διασκευή: Ιωάννα Ρεμεδιάκη και Javor Gardev
Σκηνοθεσία: Javor Gardev
Μουσική: Martyn Jaques
Live επί σκηνής: The Tiger Lillies (Martyn Jaques, Adrian Stout, Budi Butenop)
Μάρθα Φριντζήλα, The Kubara Project και Kalogeraki Bros στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων
«Μετά από μια χρονιά γεμάτη αναταράξεις κι αλλαγές προσωπικές αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα, και με έναν ολοκαίνουργιο δίσκο στα χέρια, περιοδεύουμε με τα αγαπημένα Καλογεράκια και ζούμε στιγμές ποίησης και τρέλας, στην ασφάλεια που μόνο η Τέχνη μπορεί να προσφέρει.
Κι όπως λέει ο υπέροχος Γιώργος Χρονάς: “Καλώ τους οπαδούς να ακολουθήσουν. Δεν μας φοβίζουνε τα κύματα, οι εθνικόφρονες είναι χαζοί, τα πούλμαν ας μείνουνε ακίνητα, την όχθη θα την περάσουμε πεζή. Ελάτε να στήσουμε μαζί ένα ανάχωμα απέναντι στο ποτάμι της αδιαφορίας που πάει να μας καταπιεί».
Το Kubara Project, αφού δοκιμάστηκε για πάνω από είκοσι χρόνια σε συναυλίες και περιοδείες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, παρουσιάζεται την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου στις 9 το βράδυ, στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων, με τον αυθορμητισμό και τη ζεστασιά που χαρακτήρισαν και την πρώτη τους εμφάνιση, με μία ερμηνεύτρια στην καλύτερή της στιγμή και δεξιοτέχνες μουσικούς που δένουν ακόμη περισσότερο μέσα από τους κυριολεκτικούς προσωπικούς δεσμούς τους: Προσωπικές ιστορίες μπερδεύονται με παγκόσμια βιώματα για την αγάπη, τη φιλία τη μοναξιά, τον έρωτα, τη σχέση με τους άλλους, την επίθεση στη φύση.
Στo soundtrack της μουσικής παράστασης της Μάρθας Φριντζήλα και των Kubara Project ακούγονται τραγούδια των σπουδαιότερων Ελλήνων και ξένων συνθετών των δύο τελευταίων αιώνων, καθώς και υλικό από την προσωπική δισκογραφία της ερμηνεύτριας και των αδελφών Καλογεράκη.
Καβάλα: Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά από Δευτέρα έως Σάββατο (10:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00) και Κυριακή (10.00 – 14.00), ενώ την ημέρα της συναυλίας θα γίνεται προπώληση στο ταμείο του χώρου από τις 19:00 το απόγευμα.
*Απαγορεύεται η είσοδος στο χώρο μετά την έναρξη της παράστασης.
**Για άλλη μία χρονιά, θα υπάρξει δυνατότητα μεταφοράς θεατών από λεωφορείο του ΚΤΕΛ Καβάλας από και προς το αρχαίο θέατρο Φιλίππων με την επίδειξη εισιτηρίου της εκάστοτε θεατρικής παράστασης και ειδικό αντίτιμο 4.40€.
Αναχώρηση από το ΚΤΕΛ Καβάλας στις 18.45 και επιστροφή μετά το πέρας της παράστασης.
Σημ. Οι κάτοχοι ονομαστικών προσκλήσεων του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων καλούνται να δηλώσουν την πρόθεσή τους να τις χρησιμοποιήσουν έως την Παρασκευή 4/8, ενώ ο έλεγχος ταυτοπροσωπίας θα γίνεται στην είσοδο του θεάτρου τη μέρα της παράστασης.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 2510. 220876 (10:00-14:00).
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
ΚαβάλαΠριν 6 έτη
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
Νέα ΘάσουΠριν 6 έτη
ΕλλάδαΠριν 6 έτη
You must be logged in to post a comment Login