Ως «τρίτο μάτι» ο θεατής που παρακολουθεί τη δράση, θα ξεχωρίσει σκηνές επιθετικότητας και βαρβαρότητας, που ασκούνται από αυτοχαρακτηριζόμενους «κανονικούς» ανδρο -τύπους, στους αποκαλούμενους – χλευαστικά – «διαφορετικούς», με περίσσια δύναμη και εγωιστική αποφασιστικότητα, ανελέητη και αδυσώπητη. Συμπεριφορές ακραίες, δηλαδή, που «τρέχουν» στις γραμμές της ιστορίας του Γιάννη Μακριδάκη.
Θα έρθει, ακόμη, σε επαφή με το κοινωνικοοικονομικό σκηνικό μιας ελληνικής παρηκμασμένης επαρχίας, στις αρχές του 1940. Θα ανοίξει τη βεντάλια της ομοφοβίας, του σεξισμού και των διαφορετικών εκφράσεών τους στο οικογενειακό, κοινωνικό, θρησκευτικό πλαίσιο, αλλά θα συναντήσει και τη διαθεματική προσέγγισή τους, καθώς διασταυρώνονται με τις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις.
Επί τη ουσίας, αυτά περιγράφονται και αναπαρίστανται ρεαλιστικά επί σκηνής κι όπως εξακολουθούν να διαδραματίζονται, ανελλιπώς, σε παρόμοιες σημερινές ρεαλιστικές και βάναυσες καταστάσεις.
Το έργο εξελίσσεται στην περίοδο της γερμανικής κατοχής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συγκεκριμένα το 1942, σε μια εποχή που η χώρα υπέφερε από την καταπίεση της κατοχικής δύναμης, τον λιμό, τις εκτελέσεις και τις καταστροφές. Η αποδοχή τής «διαφορετικότητας» και η μάχη κατά των προκαταλήψεων είναι ζητήματα που παραμένουν στην καρδιά του κοινωνικού διαλόγου και μας αφορούν όλους.
Είναι δύσκολο να μεταφερθεί με ζωηρό ενδιαφέρον ένας μονόλογος στο θεατρικό σανίδι, αλλά είναι επίτευγμα όταν αποτελεί γεγονός! Και σ’ αυτή την παράσταση οι συντελεστές κερδίζουν το στοίχημα !
Από το κείμενο στην σκηνοθεσία και στους άξιους ηθοποιούς που αφηγούνται συναρπαστικά, ζωντανά, άμεσα και σκληρά (όπου το κείμενο το απαιτεί), μια θλιβερή ιστορία του παρελθόντος αναπαρίσταται στη σκηνή με εμπνευσμένο τρόπο. Δυστυχώς, αυτός ο ρατσισμός είναι διαχρονικός.
Από το 2008 που εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα με τον «Ανάμιση ντενεκέ» έως σήμερα, ο Γιάννης Μακριδάκης έχει εγγραφεί ως ένα συγγραφικό φαινόμενο της γενιάς του για την αρτιότητα και την πληρότητα των έργων του.
Ο «Ήλιος με δόντια» – το τρίτο του βιβλίο– αγοράστηκε από τη Νεφέλη Μαϊστράλη σε ένα παζάρι βιβλίων στη Χίο και την αιχμαλώτισε ακαριαία, τόσο, ώστε ν’ αναζητήσει όλη την εργογραφία του.
«Κάπως έτσι γεννήθηκε και η ιδέα θεατρικής μεταφοράς του «Ήλιου», αναγνωρίζοντας και την έντονη θεατρικότητα του λόγου του. Είναι το πιο γνωστό του βιβλίο και συμπυκνώνει όλα τα στοιχεία που περιέχουν τα επόμενα του έργα: Έχει ποιότητα, βάθος, πολυπλοκότητα, κινείται μέσα στα όρια ενός λαϊκού λόγου που, όπως και στα υπόλοιπα βιβλία του, αξιοποιεί την χιώτικη ντοπιολαλιά.
Αυτό το στοιχείο φτιάχνει μια ολόκληρη εποχή, σου επιτρέπει να σε οδηγήσει η γλώσσα». Εξηγεί η Νεφέλη Μαϊστράλη που ανέλαβε την δραματουργική επεξεργασία του, με το Θανάση Ζερίτη να το σκηνοθετεί, σε συνέντευξή της και συμπληρώνει: «Στη συνείδησή μου παραπέμπει σε έναν Ζακ Κωστόπουλο της εποχής του. Αυτή η αίσθηση ζωντανεύει πολύ έντονα, όταν περιγράφονται οι άγριοι διωγμοί από τους συντοπίτες του».
Το «Ήλιος με δόντια» είναι η ιστορία ενός απόκληρου, ενός κατατρεγμένου της μικρής κοινωνίας της Χίου των αρχών του αιώνα, του Κωνσταντή. Εξαιτίας της έκδηλης θηλυπρέπειάς του, βρέθηκε από παιδί στο στόχαστρο της μικρής χιώτικης και συντηρητικής κοινωνίας, με αποτέλεσμα τη έντονη μοναξιά και τις συνεχείς ταπεινώσεις. Η μάνα του στάθηκε μεν δίπλα του, ωστόσο χάθηκε πρόωρα. Έτσι, ο Κωνσταντής βρέθηκε άτυπα υιοθετημένος από τον «μαστρο-Μιμάκη», άντρα οικογενειάρχη με τον οποίο η μητέρα του συνδεόταν ερωτικά.
Μονάχα οι «παστρικές» του νησιού, που υφίστανται κι εκείνες παρόμοιους διωγμούς και εξευτελισμούς, πρόσφεραν λίγη θέρμη σε αυτό το αγόρι που φερνόταν σαν κορίτσι. Ωστόσο, αυτά τα ψίχουλα αγάπης δεν ήταν αρκετά: Ο Κωνσταντής βυθίστηκε σταδιακά στην τρέλα, ειδικά μετά την απώλεια του ενός και μοναδικού του αγαπημένου και προστάτη του, του Αποστόλη.
Στη συνέχεια περνάμε στο δεύτερο μέρος της υπόθεσης, στο ιστορικό γεγονός της αεροπορικής επίθεσης της βρετανικής αεροπορίας ενάντια στο σουηδικό πλοίο Wiril, που είχε αγκυροβολήσει στο λιμάνι της Χίου τον Φεβρουάριο του ΄44, για να μεταφέρει τρόφιμα στους χειμαζόμενους από τον λιμό κατοίκους. Σε αυτή την –αναιτιολόγητη εν μέρει– επίθεση σκοτώθηκαν δεκάξι άνθρωποι, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν.
Μεταξύ των νεκρών (σύμφωνα με τον μύθο) και ο αγαπημένος Αποστόλης.
Η εξέλιξη παρουσιάζεται σε προφορική και τεθλασμένη αφήγηση από τον ίδιο τον Κωνσταντή, ο οποίος στην παράσταση μοιράζεται σε δυο πρόσωπα, σε δυο στόματα, σε δύο ξεχωριστούς τύπους χαρακτήρων, τους οποίους ερμηνεύουν με αξιοπρόσεχτη υποκριτική δεινότητα οι καλοί ηθοποιοί Παναγιώτης Εξαρχέας και Γιάννης Λεάκος.
Με γλώσσα εμπεριέχουσα αρκετούς χιώτικους ιδιωματισμούς, χωρίς ωστόσο να είναι ντοπιολαλιά, και με πολλά χρονικά πήγαινε – έλα, αναπαρίσταται με θαυμάσια γλαφυρότητα και ακρίβεια η ζωή στο λιμάνι του νησιού, από τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα μέχρι και την ημέρα του βομβαρδισμού.
Έχοντας στέρεα γνώση των συμβάντων ο Χιώτης Γιάννης Μακριδάκης κεντάει στις περιγραφές του, βάζοντας τις απαραίτητες πινελιές, ώστε ο πίνακας να είναι μεν πλήρης, αλλά κοντά στην ανθρώπινη κλίμακα. Λασπουριά, φτώχεια, ποντίκια, ταλαίπωροι πρόσφυγες που έρχονται κατά κύματα από την Ανατολή, δίνουν την εικόνα ενός τόπου που δεν ησυχάζει ποτέ και μένει καρφωμένος στο μάτι του κυκλώνα της Ιστορίας.
Η σκηνοθεσία του Θανάση Ζερίτη, με βοηθό σκηνοθέτη την Αιμιλία Κεφαλά, είναι πιστή εφαρμογή της δραματουργικής επεξεργασίας της Νεφέλης Μαϊστράλη. Δίνουν στον θεατή την διαταραγμένη προσωπικότητα του Κωνσταντή από τα πρώτα λεπτά της παράστασης. Όμως κανείς δεν γνωρίζει μέχρι το τέλος, ποια ανάγκη οδηγεί τον ήρωα να αποζητά να βάλει σε μια σειρά τα γεγονότα της ζωής του. Η ροή μάς επιτρέπει να είμαστε μέσα στο μυαλό του Κωνσταντή. Να ζούμε μαζί του τα γεγονότα από την αρχή.
Ένα από τα μεγαλύτερα και στοχαστικά δώρα της παράστασης είναι ότι ο αφηγηματικός του χρόνος εκτείνεται από το «εκεί και τότε» στο «εδώ και τώρα», δίπλα μας, και σε μερικούς ανθρώπους μέσα τους, στις εμπειρίες από το παρελθόν τους αλλά και στο παρόν τους.
Η σκηνοθεσία, η διασκευή, οι ερμηνείες παραδίδουν έμμεσα σημαντικά μηνύματα με τον δικό τους τρόπο: Ο σεξισμός και η ομοφοβία είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Όσο περισσότερη ομοφοβία υπάρχει στην ατμόσφαιρα ενός πεδίου, τόσο σεξισμό και τοξικότητα θα συναντήσεις στο ίδιο.
Οι ρόλοι στην οικογένεια, στο σχολείο, στην εργασία, στον ευρύτερο κοινωνικό χώρο, δίνουν τον τόνο ως προς το ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ποιες όχι.
Ένα από τα δυσκολότερα εσωτερικευμένα στερεότυπα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ομόφυλοι είναι η πεποίθηση ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός τους ισοδυναμεί με μια ζωή γεμάτη μοναξιά, δυστυχία, διακρίσεις.
Τέλος, το κείμενο αυτό είναι ένας ύμνος στο τραύμα και στα σημάδια που αφήνει η «διαφορετικότητα», αλλά και στο πώς – αργά και σταθερά – μπορεί αυτή να μετουσιωθεί σε μια βαθιά, ψυχική ανθεκτικότητα, που τολμά να διεκδικήσει το δικαίωμα στην ευτυχία.
Έτσι κυλάει η δράση σ΄ ένα υπαινικτικά σκοτεινό σκηνικό της Γεωργίας Μπούρδα, που σχεδίασε και τα «ομιλούντα» κοστούμια.
Ο σχεδιασμός των φωτισμών του Σάκη Μπιρμπίλη, η κίνηση του Πάνου Τοψίδη, η μουσική σύνθεση των Μιχάλη Λατουσάκη και Γιάννη Λατουσάκη, όπως οι ψαλμοί και οι φωνές που ακούγονται στην παράσταση, από τον Δημήτρη Καραμπέτση και τον Κώστα Φλωκατούλα, βοηθούν τον θεατή να αντιληφθεί τις ατμόσφαιρες που είχε ο Κωνσταντής μέσα στο μυαλό του.
Η τραγωδία αυτής της ζωής ξεδιπλώνεται επί σκηνής μ’ έναν τρόπο ανεπιτήδευτο, άμεσο, ατόφιο στα συναισθήματα, ενός ανθρώπου, που νιώθει τον εαυτόν του «ιερέα» κοντά στον Θεό, κι ας μην είναι πραγματικά, και που το παιδί μέσα του σταμάτησε να μεγαλώνει. Ακόμα και οι σκηνές της σεξουαλικής κακοποίησης του ήρωα, έχουν την περιγραφή που θα έδινε ένα παιδί που έχει βιώσει αυτές τις τρομερές καταστάσεις. Η αλήθεια του Κωνσταντή είναι τα γεγονότα.
Η παράσταση επίτηδες δεν τα σχολιάζει ούτε τα υπογραμμίζει. Η ορατή τραγικότητά τους είναι αρκετή για να σοκάρει τον θεατή.
Επανέρχομαι στα σκηνικά και στα κοστούμια της Γεωργίας Μπούρδα, επειδή υπογραμμίζουν την εκ διαμέτρου αντίθετη κατάσταση της ψυχικής υγείας του ήρωα. Το αρχονταρίκι, ο Σταυρός, τα στασίδια της εκκλησίας, τα άμφια, ανοίγουν την ψυχή του θεατή προς την γαλήνη της εικόνας. Όμως κι αυτή η εικόνα είναι απατηλή, εφόσον και ο χώρος της λατρείας του Θεού τον κακοποίησε.
Σιγά – σιγά, βαδίζοντας προς το ανατρεπτικό φινάλε, αποκαλύπτεται ότι στη ζωή του Κωνσταντή, απάγκιο δεν υπήρξε πουθενά.
Πρόκειται για έναν σπαραχτικό μονόλογο, μία χειμαρρώδη συνειρμική αφήγηση ζωής, που ακροβατεί ανάμεσα στο λογικό και στο παράλογο, στο σήμερα και στο χθες, με πικρές αναφορές στα «χρηστά ήθη» της ελληνικής επαρχίας, την υποκρισία, τον μίζερο καθωσπρεπισμό, όλα αυτά, διαχρονικές παθογένειες.
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Θανάσης Ζερίτης Δραματουργική επεξεργασία: Νεφέλη Μαϊστράλη Σκηνικά- Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης Μουσική επιμέλεια/ σύνθεση: Μιχάλης Λατουσάκης, Γιάννης Λατουσάκης Βοηθός σκηνοθέτη: Αιμιλία Κεφαλά Κίνηση: Πάνος Τοψίδης Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή Γραφιστική επιμέλεια/trailer: Θωμάς Παλυβός Παραγωγή: Εταιρεία Τέχνης Ars Aeterna – Σταμάτης Μουμουλίδης Ακούγεται ο Δημήτρης Καραμπέτσης και ο Κώστας Φλωκατούλας.
«Sexy Laundry» με Σπύρο Παπαδόπουλο και Ρένια Λουιζίδου στο Ακόντισμα
Μετά από ατέλειωτα sold out, θερμή ανταπόκριση από το κοινό και έναν “θεατρικό γάμο” που έχει ήδη χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών, ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου θα βρίσκονται σε καλοκαιρινή περιοδεία και θα παρουσιάσουν στις 18 Αυγούστου στην Καβάλα, στο Θέατρο Ακόντισμα, την ξεκαρδιστική, τρυφερή και βαθιά ανθρώπινη κωμωδία Sexy Laundry της Michele Riml.
Οι δύο ηθοποιοί επιστρέφουν στη σκηνή και… βάζουν ξανά πλυντήριο. Συναισθήματα, αγωνίες, νεύρα, γκρίνια, χιούμορ, αγάπη, σεξ — όλα μαζί στο πρόγραμμα για… ευαίσθητα!
Βγάζουν τα συζυγικά τους «άπλυτα» στη φόρα, σε επιλεγμένες πόλεις της Ελλάδας, μέσα από μια παράσταση που ισορροπεί ιδανικά ανάμεσα στο χιούμορ, την τρυφερότητα και την αλήθεια των σχέσεων.
Σπύρος Παπαδόπουλος – Ρένια Λουιζίδου: Η χημεία τους αδιαμφισβήτητη και ο “γάμος” τους μπορεί πλέον να χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών.
Ένα έργο- ποίημα για την ερωτική ζωή του σύγχρονου ζευγαριού
Το θεατρικό έργο της Michele Riml, “SexyLaundry” καταπιάνεται με τα ερωτικά αδιέξοδα και αποτελεί έναν ειλικρινή κωμικό καθρέφτη της ερωτικής ζωής των σύγχρονων ζευγαριών.
25 χρόνια γάμου, 3 παιδιά, λίγα παχάκια, ολίγη φαλακρίτσα, πολλή γκρίνια, πολλή ανασφάλεια, πολλή αγάπη και ολίγον sex. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα παντρεμένο ζευγάρι που αποφασίζει να “ξαναπαντρευτεί” και να αναζωπυρώσει τη σεξουαλική του ζωή.
Ο Λάρι και η Άλις βρίσκονται σ’ ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου, και με το εγχειρίδιο “ΣΕΞ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ” ανά χείρας, αμήχανοι προσπαθούν να βρουν τη χαμένη ερωτική επιθυμία και το το περασμένο μεγαλείο του πάθους τους.
Η παράσταση που σκηνοθετεί ο Σπύρος Παπαδόπουλος
Ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου με όπλα τους το χιούμορ και την ειλικρίνεια καθίζουν τον γάμο τους στο “ντιβάνι” της ψυχανάλυσης και μέσα σε ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου αποδεικνύουν πως τελικά η δύναμη της αγάπης μπορεί να νικήσει τα πάντα.
Η δυναμική τους είναι και το κλειδί της παράστασης, καθώς με τις ερμηνείες τους, καταφέρνουν να δώσουν σάρκα και οστά στους χαρακτήρες και το κοινό μπορεί να ταυτιστεί, να συνδεθεί μαζί τους και να αναλογιστεί τη σημασία της επικοινωνίας, της εμπιστοσύνης και της ανανέωσης σε μια μακροχρόνια σχέση.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Σπύρος Παπαδόπουλος
Μετάφραση: Νικολέτα Κοτσαηλίδου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ηλένια Δουλαδίρη
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Επικοινωνία – Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Πρωταγωνιστούν: Σπύρος Παπαδόπουλος και Ρένια Λουιζίδου
«Ειρήνη – Μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη» Των Φοίβου Δεληβοριά -Νίκου Καραθάνου στο 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων!
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Από τις τόσες φορές που ανέβηκε το έργο και πλούτισε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Φιλίππων, ήδη, ξέρουμε ότι ο αμπελουργός Τρυγαίος είναι ο απλός και τίμιος αγρότης που δεν αντέχει άλλο τις συμφορές απ’ τον πόλεμο κι αποφασίζει ν’ ανέβει στον ουρανό καβάλα σ’ ένα σκαθάρι αναθρεμμένο από τον ίδιο, γι’ αυτόν τον σκοπό.
Στόχος του να τα «ψάλλει» στον Δία και να ζητήσει ειρήνη για το καλό των Ελλήνων. Όταν φτάνει εκεί, μαθαίνει από τον Ερμή ότι οι θεοί έχουν αποτραβηχτεί στο πιο ψηλό σημείο του, αγανακτισμένοι από τις διαρκείς εχθροπραξίες των αντιπάλων.
Στη θέση τους έχει μείνει ο θεός Πόλεμος, ο οποίος έθαψε την Ειρήνη σε σπηλιά και ετοιμάζεται να βάλει όλες τις πόλεις σ’ ένα γουδί για να τις καταστρέψει.
Ο Τρυγαίος καλεί τους απλούς πολίτες να μετακινήσουν τον βράχο που φράζει τη σπηλιά και να ελευθερώσουν την Ειρήνη. Η προσπάθεια στέφεται με επιτυχία την τρίτη φορά. Η Ειρήνη ξεπροβάλλει συνοδευόμενη από δύο ωραίες κόρες, τη θεά των καρπών, την Οπώρα, και τη θεά των επίσημων τελετών και εορτών, τη Θεωρία. Το υπόλοιπο της κωμωδίας είναι ένας ύμνος στην ειρήνη. Κυριαρχεί η χαρά της ζωής και η δημιουργία. Μετά το θρίαμβο και μέσα στη γενική ευθυμία, βρίσκει ο Αριστοφάνης την ευκαιρία να γελοιοποιήσει τους πολεμοκάπηλους και τους εμπόρους των όπλων.
Ο Αριστοφάνης έγραψε το αντιπολεμικό του έργο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών που κατέληξαν στην ειρήνη του Νικία, με την οποία οι λαοί των δύο αντιπάλων έλπιζαν ότι θα λήξει ο Πελοποννησιακός πόλεμος.
Το σκαθάρι που εκτρέφει ο Τρυγαίος – εξόφθαλμη σάτιρα του Αριστοφάνη σε τραγωδίες του Ευριπίδη, όπως ο Βελλεροφόντης, όπου ο πρωταγωνιστής καβαλάει τον Πήγασο για να φτάσει στους ουρανούς – λειτουργεί ως σύμβολο των δεινών που συμβαίνουν στη χώρα, δίνει την αφορμή στον Φοίβο Δεληβοριά να γράψει ένα εναρκτήριο λιμπρέτο και χαριτωμένα τραγούδια.
Ο Νίκος Καραθάνος, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Άγγελος Τριανταφύλλου είναι οι βασικοί συνένοχοι μιας νέας πρότασης, μιας νέας διασκευής της «Ειρήνης», που έφτασε και στο δικό μας φεστιβάλ, για να παραδώσουν στο κοινό μια παράσταση – πανηγύρι, πληθωρική, κωμική, τσιρκολαγνική οπωσδήποτε, αλλά και πολιτική: μια απάντηση στην τρέλα του πολέμου με τη ζωτική δύναμη της μουσικής, της συλλογικότητας και της λαϊκής γιορτής.
Η Ειρήνη παρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια, αποσπώντας το δεύτερο βραβείο, το 421 π.Χ., λίγες μόλις ημέρες πριν από τη σύναψη της Νικείου Ειρήνης, που συνοδευόταν από ελπίδες για το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Αυτή ακριβώς η εύθραυστη, όπως αποδείχθηκε, ισορροπία μεταξύ του πολέμου και της ειρήνης, το ηρακλείτειο ρητό «Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί» και το ακανθώδες ερώτημα κατά πόσο η ειρήνη είναι συνώνυμο της ευτυχίας και της αρετής, εμπνέουν τους συντελεστές της ιδιαίτερης αυτής παράστασης.
Η αλήθεια είναι ότι αν κανείς ψηλαφίσει το «καρδιογράφημα» των φετινών εκδηλώσεων σε πιάτσες και αρχαία θέατρα, μέχρι αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, με αυτή την «Ειρήνη» νιώθει μια μικρή τόνωση των γραμμών προς τα πάνω, χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτε περισσότερο από μία εμπεριστατωμένη ανάγνωση, που αγγίζει το κέντρο βάρους του κειμένου και διανθίζει το αριστοφανικό γέλιο επί σκηνής.
Έτσι, ο σκηνοθέτης και ο διασκευαστής – κειμενογράφος, μέτρησαν τη δοσολογία της αριστοφανικής αρμονίας με το δικό τους μέτρο και έφερναν απαλλαγμένο από τη ναφθαλίνη τον ποιητή στους θεατές, κερδίζοντας την ετικέτα «ανακατωσούρα στην Αττική Κωμωδία», με υπότιτλο: «αντέχουμε και πλάι στον γερμανικό εξπρεσιονισμό».
Εξάλλου, σ’ αυτή τη νέα ανάγνωση η «Ειρήνη» είναι μια γιορτή ενός αγροτικού κόσμου που χάθηκε, ένα κωμικό, ακατανίκητο επιχείρημα, ένα πανηγύρι του λαϊκού ανθρώπου με υλικό τους ίδιους τους γόους και θρήνους του πολέμου, ως ένα αστραφτερό βεγγαλικό που σκάει μέσα στη φρίκη.
Ο Αριστοφάνης, για να δικαιώσουμε κάπως τους συντελεστές αυτής της παράστασης – τουρλουμπούκι, πήρε στην «Ειρήνη» του τον άσημο άνθρωπο της καθημερινότητας και τον ανακήρυξε σωτήρα. Έναν αγρότη, έναν άνθρωπο της αυλής και του χωραφιού, κάποιον χωρίς εξουσία ή κύρος, που αποφασίζει να κάνει αυτό που οι θεοί και οι πολιτικοί δεν μπορούν. Αυτή η πίστη στον απλό και «ασήμαντο» άνθρωπο, βρίσκεται στον πυρήνα της παράστασης.
Όμως, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η αριστοφάνεια φόρμα τηρήθηκε στη διασκευή, όπου ο γάργαρος λόγος του Δεληβοριά εμψυχώνει στη Νέα Ελληνική Γλώσσα το αριστοφάνειο ήθος, εμπλουτίζοντάς το με τα κοιτάσματα της απλής και άμεσης λαϊκής επικοινωνίας πού σαϊτεύει κατάστηθα το κοινό.
Η διασκευή του Φοίβου Δεληβοριά κρατά το βασικό κίνητρο του έργου, αλλά δεν αρκείται σε μια σύγχρονη απόδοση της γλώσσας του. Απλώνει το αριστοφανικό υλικό, το εμπλουτίζει με νέα πρόσωπα, μετατοπίζει τις ισορροπίες του και μετατρέπει τον Πελοποννησιακό Πόλεμο σε εικόνα κάθε πολέμου.
Πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα σκηνοθετική επιλογή. Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει τον Αριστοφάνη με τα εργαλεία τού ποιητή. Διατυπώνει σκηνικά τον ποιητικό λόγο μέσα από έναν «συμβολικό» ρεαλισμό, μεγεθύνοντας το αριστοφανικό πακέτο των σκηνικών αντικειμένων και των κωμικών χαρακτήρων, ώστε η ρεαλιστική υπεροχή να εφευρίσκει την καρικατούρα και να θέτει τους μηχανισμούς της κωμωδίας σε δράση.
Ο Νίκος Καραθάνος παίζει με τα σκηνικά αντικείμενα που του παρέχει η σάτιρα του Αριστοφάνη και τα φέρνει επί σκηνής η Εύα Μανιδάκη, ζωγραφίζοντας το κείμενο με τα ίδια τα στοιχεία του, χωρίς όμως να βαραίνει τον λόγο απ’ αυτό το ρεαλιστικό υπόβαθρο.
Ο «Πόλεμος» που προσωποποιείται και παρωδείται από τον Αριστοφάνη, με αυτό το δεδομένο της μεγέθυνσης και της καρικατούρας, πιστοποιεί σκηνικά τον έξαλλο παραλογισμό της πολεμικής σύρραξης, φωνάζοντας: «Προσοχή στον Γορίλα!, που είναι ο άγριος «Πόλεμος», αυτός που βρυχάται και απειλεί, όπως μια ισχυρή δύναμη, πριν από κάθε πολιτική εξήγηση και κάθε ιδεολογικό άλλοθι. Πες, ένας Τραμπ, ένας Πούτιν, ένας Νετανιάχου, για να έρθεις στο σήμερα.
Μια έξαλλη, αλλά ευφάνταστη ανατροπή είναι ότι ο Τρυγαίος που γίνεται Τρυγαία, με την απολαυστική Γαλήνη Χατζηπασχάλη στον σπαρταριστό ρόλο. Η ηρωίδα είναι αγρότισσα, χήρα, μητέρα και εργαζόμενη. Δεν παρακολουθεί τον πόλεμο από απόσταση. Τον πληρώνει με το κατεστραμμένο αμπέλι της, τον κλειστό πάγκο στη λαϊκή, την πείνα των παιδιών της και τον θάνατο του συζύγου της. Η ειρήνη, επομένως, δεν είναι για εκείνη αφηρημένη πολιτική έννοια. Είναι η δυνατότητα να ξαναλειτουργήσει η καθημερινότητα, να τραφεί μια οικογένεια και να συνεχιστεί η ζωή.
Μπορείτε να διακρίνετε την απόσταση 2.500 χρόνια μετά; Μα, δεν υπάρχει. Αυτό φωνάζει η παράσταση. Ότι οι γυναίκες στο έργο: Τρυγαία, Αθηνά, Ειρήνη και Οπώρα δεν είναι απλώς θηλυκές παρουσίες μέσα σε έναν ανδρικό μύθο. Γίνονται το εργαλείο για τη μεταφορά του αριστοφανικού κόσμου από το τότε στο τώρα.
Οπότε, αυτή η θεόμουρλη, αλλά υπέροχη Τρυγαία της Γαλήνης Χατζηπασχάλη, μπορεί εύκολα κι ελεύθερα να βρίζει, να φωνάζει, να μαλώνει με τα παιδιά της, όπως η μάνα σε μια σύγχρονη «Οικογένεια Χωραφά» -γιατί όχι και σ’ ένα «Σπιρτόκουτο- ακόμα, το γεγονός ότι τα παιδιά της τής προσάπτουν μια διαρκή απουσία, ότι δε θυμάται τα ονόματά τους. Επίσης, μπορεί να αντιμετωπίζει τους θεούς σαν ιδιότροπους γείτονες, αλλά μπορεί να παραμένει μια αστή εξαντλημένη από τη ζωή και αποφασισμένη να κάνει το αδιανόητο, επειδή δε βλέπει άλλη επιλογή.
Ευρηματική και απολαυστική η σεκάνς με την σπαρταριστή συνομιλία Τρυγαίας – Λυσιστράτης. Οι δύο αριστοφανικές καπάτσες γυναίκες, εμφανίζονται σαν να ζουν στον ίδιο χρόνο και ανταγωνίζονται για το ποια θα καταφέρει να φέρει πρώτη την ειρήνη. Η μία προτείνει τη σεξουαλική αποχή σε μια κορακίστικη διάλεκτο, η άλλη την πτήση προς τον Όλυμπο. Τρελό γέλιο.
Τα έργα επικοινωνούν μεταξύ τους και η αρχαιότητα παίρνει άλλες διαστάσεις. Συμβαίνει εδώ και τώρα, με άθλια τηλεφωνική σύνδεση, με λαϊκές αγορές και καθημερινές βωμολοχίες και το σκαθάρι του Αριστοφάνη διατηρείται, αλλά μετατρέπεται σε 4Χ4, σε σακαράκα και σε αυτοσχέδιο διαστημόπλοιο.
Στο μεταξύ, η μετάλλαξη του Θεού Ερμή σε Θεά Αθηνά λειτουργεί καταλυτικά. Η πολιούχος της Αθήνας έχει σαφώς ισχυρότερη σχέση με την πόλη, την ευθύνη της και την εγκατάλειψή της από τους θεούς.
Η καταπληκτική Έμιλυ Κολιανδρή την υποδύεται απολαυστικότατα , σαν μια θεότητα που θέλει να διατηρήσει το κύρος της, ενώ γύρω της έχει ήδη διαλυθεί ο κόσμος που το συντηρούσε. Είναι για τα προσχήματα αυστηρή, υπερ- κωμική, νευρική, συχνά αμήχανη και, ταυτόχρονα, βαθιά απογοητευμένη. Μοιάζει με ήρωα καρτούν, όπως και η Τρυγαία.
Κανένας ηθοποιός από τον τσιρκο-θίασο δεν υστερεί, υπηρετούν όλοι με ακρίβεια και θαυμαστή υπόκριση τους χαρακτήρες που τους ανέθεσε η διανομή.
Ο Θανάσης Αλευράς, όπως πάντα, σαρώνει την ορχήστρα με την ενέργειά του σε όλους τους ρόλους που αναλαμβάνει και η γλυκύτατη Ζέτα Μακρυπούλια είναι ένα στολίδι λαμπερό, ένα απόλυτο δείγμα παγκόσμιας γυναικείας ομορφιάς και, ως «Ειρήνη», μετρημένη και ισορροπημένη ανάμεσα στη λαχτάρα των ανθρώπων να την κερδίσουν και στην αμηχανία που γεννά η ασυλόγιστη συμπεριφορά.
Ανατρεπτικό και το φινάλε. Στο πρωτότυπο, ο Τρυγαίος επιστρέφει στη γη και η κωμωδία οδηγείται στη γιορτή, στην καρποφορία και στον γάμο με την Οπώρα. Στη διασκευή, όμως, ο δρόμος της επιστροφής περνά μέσα από τη χώρα των νεκρών.
Η επιλογή αυτή είναι Καραθάνειος ιδέα. Διότι, κύριε, δεν μπορείς να φέρεις την «Ειρήνη» πίσω, σαν να μη συνέβη τίποτα. Δεν μπορείς να επιστρέψεις στη ζωή, χωρίς να περπατήσεις ανάμεσα από όσους χάθηκαν.
Και τότε επεμβαίνει η φωνή του Βασίλη Παπαβασιλείου. Πιθανώς, να είναι η συγκινητικότερη στιγμή της παράστασης, επειδή ενσωματώνεται πειστικά σ’ έναν κόσμο, όπου οι νεκροί συνεχίζουν να μιλούν. Η φωνή του ζητά από τον θάνατο να είχε καθυστερήσει μία ημέρα, ώστε να προλάβει να δει πώς είναι ο κόσμος χωρίς εκείνον.
Τέλος, ο Χορός είναι κι εδώ ο πρωταγωνιστής της παράστασης. Οι: Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Σπύρος Μπόσγας και Αντώνης Χρήστου συγκροτούν ένα εξαιρετικό σύνολο, που τραγουδά, κινείται, μιλά και αποτελεί το ίδιο το σώμα της παράστασης. Άλλοτε είναι πλήθος, άλλοτε αγέλη, στρατός, κοπάδι, πομπή, πανηγύρι ή κοινότητα νεκρών και ζωντανών. Όλοι τους εξαιρετικοί.
Η μουσική των Φοίβου Δεληβοριά και Άγγελου Τριανταφύλλου γεννά ήχους που κινούνται ανάμεσα στο λαϊκό τραγούδι, στην καντάδα, στην παρωδία, στον θρήνο και στη συμφωνική μνήμη, χωρίς να χάνει τη συνοχή τους και μπορούν να μετατρέψουν μια ξεκαρδιστική σκηνή σε τελετουργία και ένα συλλογικό τραγούδι σε προσωπική εξομολόγηση.
Η παρουσία της ορχήστρας επί σκηνής ενισχύει την αίσθηση ότι η μουσική γεννιέται εκείνη τη στιγμή, μαζί με την παράσταση. Οι: Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Θοδωρής Ρέλλος, Γιόελ Σότο και Γιάννης Αγγελόπουλος (Jan Van de Engel) δε μένουν στο περιθώριο. Ενεργοί κάτοικοι του σκηνικού σύμπαντος, δίνουν παλμό στα σώματα, «συνομιλούν» με τους ηθοποιούς και μετατρέπουν τη σκηνή σε γιορτή και τελετουργία.
Η Εύα Μανιδάκη στρώνει τη σκηνή με όλα τα απαραίτητα για να φανεί η χειμαζόμενη Επαρχία και ο Άγγελος Μέντης ντύνει το εξαιρετικά απολαυστικό ανσάμπλ του Εθνικού Θεάτρου με τα κοστούμια του, που χαρακτηρίζουν ένα λαϊκό πανήγυρι.
Πρόκειται για μια ευφρόσυνη, ευρηματική παράσταση, που κερδίζει εγκώμια και επευφημίες από το διψασμένο για γέλιο, κοινό.
«Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» με Βασίλη Χαραλαμπόπουλο στο Ακόντισμα
Ύστερα από τη θριαμβευτική περσινή της πορεία και τα συνεχόμενα πανελλαδικά sold out, η παράσταση «Ο Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» επιστρέφει αυτό το καλοκαίρι για μια νέα μεγάλη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και θα παρουσιαστεί το Σάββατο 8 Αυγούστου στο Ακόντισμα – Πολυχώρος Πολιτισμού στην Καβάλα.
Το αριστούργημα του Κάρλο Γκολντόνι, μια από τις πιο απολαυστικές κωμωδίες της παγκόσμιας δραματουργίας, ξανασυναντά το ελληνικό κοινό μέσα από μια παράσταση με ξέφρενο ρυθμό, απολαυστική θεατρικότητα και αστείρευτη σκηνική ενέργεια που φέρει την πρωτότυπη και εκρηκτική σκηνοθετική υπογραφή του Γιάννη Κακλέα.
Στον ρόλο του παμπόνηρου και ακαταμάχητου Τρουφαλντίνου, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος δίνει ξανά το δικό του στίγμα σε έναν από τους πιο αγαπημένους ήρωες της παγκόσμιας κωμωδίας, οδηγώντας το έργο σε μια αδιάκοπη αλυσίδα παρεξηγήσεων, ανατροπών και εκρηκτικών καταστάσεων. Στο πλευρό του, η Φαίη Ξυλά και ένας καλοκουρδισμένος θίασος κρατούν τον ρυθμό της παράστασης σε διαρκή κίνηση, ανάμεσα στη φάρσα, τη σωματική κωμωδία και το παιχνίδι των μεταμφιέσεων.
Ο Γιάννης Κακλέας προσεγγίζει τον Γκολντόνι με τη γνωστή του θεατρική τόλμη, αναδεικνύοντας τον σωματικό παλμό, τη φαρσική ευφυΐα και τη ζωντάνια της commedia dell’arte και παίζοντας με το διαχρονικό παιχνίδι επιθυμιών και εξουσιών, χωρίς να χάνει ούτε στιγμή τη σύνδεση του έργου με το σήμερα. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση σπιρτόζικη, ευρηματική και βαθιά ψυχαγωγική, που μετατρέπει το κλασικό κείμενο σε μια θεατρική εμπειρία με αμεσότητα και ένταση, ενώ ταυτόχρονα σχολιάζει με σαρκασμό και χιούμορ τη διαφθορά, την υποκρισία και τις ταξικές αντιθέσεις.
Γραμμένο το 1745, ο «Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» παραμένει ένα από τα πιο αγαπημένα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Με κέντρο τον αεικίνητο Τρουφαλντίνο —έναν υπηρέτη που, κυνηγώντας το φαγητό και την επιβίωση, αποφασίζει να δουλέψει ταυτόχρονα για δύο αφεντικά— ο Γκολντόνι χτίζει μια αριστοτεχνική κωμωδία παρεξηγήσεων, όπου ο έρωτας, η απάτη, η πείνα, η κοινωνική θέση και η ανθρώπινη επινοητικότητα μπλέκονται ασταμάτητα.
Η παράσταση που κέρδισε πέρυσι το κοινό σε κάθε της στάση, επιστρέφει ανανεωμένη για να συνεχίσει το καλοκαιρινό της ταξίδι, φέρνοντας σε όλη την Ελλάδα τη χαρά της κωμωδίας: ανοιχτής, γενναιόδωρης, ρυθμικής και απολαυστικής.
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Νέα Θάσου6 έτη ago
Νέα Θάσου6 έτη ago
Νέα Θάσου6 έτη ago
Καβάλα6 έτη ago
Νέα Θάσου6 έτη ago
Νέα Θάσου6 έτη ago
Νέα Θάσου6 έτη ago
Ελλάδα6 έτη ago
You must be logged in to post a comment Login