Πολιτισμός

RADIO CITY THEAΤRE:Ο «Επισκέπτης» του Ερίκ Eμμανουέλ Σμιτ σε σκηνοθεσία Σωτήρη Τσαφούλια

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ ΛΕΜΟΝΤΖΗ

«Ο Επισκέπτης» έχει ανέβει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και υπερατλαντικά. Μεταξύ της λίστας εμφανίζονται η Γαλλία, η Ιταλία , η Γερμανία , ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το έργο έχει επίσης μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, όπως αγγλικά , καταλανικά , γερμανικά , ελληνικά , ιταλικά και πολωνικά.

Μετά δε την πολύ μεγάλη επιτυχία που σημείωσε η παράσταση στην Αθήνα, ήρθε στη Θεσσαλονίκη, στο «Ράδιο Σίτυ».

Πρόκειται για έργο δυνατό, με διαλόγους αιχμηρούς και θέτει ερωτήματα, που απασχολούν και θα απασχολούν την ανθρώπινη ύπαρξη. Έτσι, βρήκε μεγάλη απήχηση σε ένα ευρύ κοινό, ενώ οι εξαιρετικές ερμηνείες του Μάνου Βακούση στον ρόλο του Επισκέπτη, του Φώτη Θωμαΐδη στον ρόλο του Φρόιντ, της Μαρίας Παπαλάμπρου ως Άννα Φρόιντ και του Δημήτρη Παπαδάτου ως Αξιωματικού, κέρδισαν κοινό και κριτικούς.

Το έργο και η παράσταση

Βιέννη, 1938.

Οι Ναζί έχουν εισβάλει στην Αυστρία και καταδιώκουν τους Εβραίους. Ο Σίγκμουντ Φρόιντ εξακολουθεί να πιστεύει στο μέλλον και αρνείται να φύγει. Αλλά αυτό το απόγευμα του Απριλίου, η Γκεστάπο συλλαμβάνει την κόρη του Άννα και την παίρνει για ανάκριση. Ο Φρόιντ παραμένει μόνος και απελπισμένος, όταν ξαφνικά, ένας άγνωστος μπαίνει από το παράθυρο. Ποιος είναι; Ένας τρελός; Ένας μάγος; Είναι όλο αυτό απλώς ένα όνειρο; Είναι μια ενσάρκωση της αντίληψής μας για το υποσυνείδητο του Φρόιντ; Ή είναι πράγματι, όπως ισχυρίζεται, ο Θεός αυτοπροσώπως;

Μυθοπλασία και αληθινά γεγονότα από τη ζωή του Φρόιντ, του πατέρα της ψυχανάλυσης, υπαρξιακά ζητήματα, ιδέες και αναζητήσεις συνθέτουν τον κεντρικό κορμό του έργου, το οποίο αναζητά τα μυστήρια της ανθρώπινης φύσης, αλλά και τα μεγάλα ιδεολογικά και μεταφυσικά ερωτήματα της ύπαρξης.

Ο Σωτήρης Τσαφούλιας σημειώνει για το έργο:

«Όταν το διάβασα, μου ήρθε στο μυαλό μια φράση του Ευριπίδη: «Τι είναι Θεός; Τι μη Θεός; Και τι το ανάμεσα τους;»

Η συζήτηση μεταξύ του άθεου Φρόιντ και του Επισκέπτη στην καρδιά αυτού του αλληγορικού κειμένου, μοιάζει με την περίληψη μιας συζήτησης επί ενός θέματος, που πάντα θα απασχολεί και θα διχάζει τους ανθρώπους, όχι μόνο μεταξύ τους, άλλα τον κάθε ένα από εμάς, εσωτερικά.

Επισκέπτης: Θα υπάρξουν πολλές άλλες πληγές, αλλά η ρίζα όλων αυτών είναι ο ιός της αλαζονείας κι αυτό είναι που σε εμποδίζει να πιστέψεις σε μένα! Ποτέ η ανθρώπινη αλαζονεία δεν πήγε τόσο μακριά. Προηγουμένως, δυσπιστούσε μόνο τον Θεό, αλλά σήμερα πήρε την πραγματική του θέση.

Δε χορταίνεις με το λίγο. Υπογράμμισες τα πάντα, δήλωσες ότι το σύμπαν δεν είναι παρά προϊόν τύχης, μια σταθερή σύνδεση μορίων! Και αφού δεν έχετε πια Θεό, έχετε γίνει κύριοι του κόσμου. Άρχοντες αυτής της χώρας!…

Αυτή η ανθρώπινη παθογένεια δεν είχε το μέγεθος που απέκτησε αυτόν τον αιώνα. Πρόσεξε, τα διατάγματα της φύσης θα μολύνουν τη γη και θα σκεπάσουν τον ουρανό με μαύρα σύννεφα. Οι λάτρεις της ύλης θα σοκάρουν τον κόσμο! Οι πολιτικοί ηγέτες θα δημιουργήσουν ολοκληρωτισμό! Οι δυνάμει γονείς θα επιλέγουν τα παιδιά τους από έναν τυπωμένο κατάλογο. Οι δάσκαλοι της ηθικής θα αποφασίσουν ότι οι νόμοι επινοούνται από τους ανθρώπους και αφού όλα θα έχουν ένα τίμημα, τίποτα δεν θα έχει γενναιοδωρία! Τότε το χρήμα θα γίνει ο μόνος αληθινός θεός, στον οποίο θα χτίζονται ναοί και, σε αυτή την αθεΐα, όλος ο κόσμος θα χάσει την ικανότητα να σκέφτεται λογικά.

– Φρόιντ : Φτάνει, μην ξεφεύγεις απ’ το θέμα. Γιατί ήρθες σε μένα;
– Επισκέπτης: Όχι για να σε φέρω κοντά μου.
– Φρόιντ: Για ποιο λόγο τότε;
– Επισκέπτης : Ήρθα εδώ από πλήξη
– Φρόιντ: Πλάκα μου κάνεις…
– Επισκέπτης : Προσοχή στις επιφανειακές εξηγήσεις. Μας λένε συχνά την αλήθεια. Όχι, δεν ήρθα από πλήξη, αλλά από μίσος. Είμαι θυμωμένος μαζί σου.
– Φρόιντ: Γιατί;
– Επισκέπτης: Επειδή είσαι άνθρωπος, επειδή είσαι ανόητος, επειδή είσαι περιορισμένος και αδύναμος! Νομίζεις ότι το να είσαι θεός είναι ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα. Τα έχω όλα. Είμαι τα πάντα, τα ξέρω όλα. Τι υπάρχει σ’ αυτόν τον κόσμο που λαχταρώ και δεν μπορώ να εκπληρώσω; Τίποτα, παρά ένα πράγμα… το τέλος! Επειδή δεν έχω τέλος… δεν υπάρχει ούτε θάνατος ούτε τίποτα μέσα μου… Δεν μπορώ να πιστέψω σε τίποτα εκτός από τον εαυτό μου, ξέρεις τι σημαίνει να είσαι Θεός; Αυτή είναι η μόνη φυλακή σε αυτόν τον κόσμο, από την οποία δεν μπορείς να ξεφύγεις.

-Άννα: Πατέρα, όταν κοιμόμαστε οι άνθρωποι, πού πάμε; Πατέρα, φαντάσου αν ξαφνικά ανοίγαμε τα μάτια μας και συνειδητοποιούσαμε ότι η Βιέννη, αυτό το δωμάτιο, το γραφείο σου, οι τοίχοι… ακόμα και αυτοί… ήταν όλα απλά ένα όνειρο, τότε πού ζούσαμε πραγματικά;
– Φρόιντ: Δεν μεγάλωσες καθόλου, μικρή μου, είσαι ακόμα παιδί. Και τα παιδιά είναι φιλόσοφοι από μόνα τους, γιατί κάνουν συνεχώς ερωτήσεις.
– Άννα: Μεγάλοι;
– Φρόιντ: Οι μεγάλοι είναι οικειοθελώς ηλίθιοι, επειδή απαντούν σ’ αυτές τις ερωτήσεις.

Το σκηνοθετικό αποτέλεσμα του Σωτήρη Τσαφούλια, είναι ένας διάλογος μεταξύ του Φρόυντ και του «Επισκέπτη – Θεού», που αποκαλύπτει όχι μόνο μια εξήγηση των βασικών αρχών των ψυχαναλυτικών πεποιθήσεων, αλλά και την ιδιοφυΐα του Σίγκμουντ Φρόιντ στη γραφή, στη σκέψη και στην πάλη με τις ιδέες της ψυχής, του Θεού, των ονείρων, της τέχνης και του ανθρώπινου μυαλού.

Ο θεατής, όπως ο Φρόιντ, θα πρέπει να αποφασίσει κατά τη διάρκεια αυτής της αλλοπρόσαλλης βραδιάς, ποιος είναι, πραγματικά, αυτός ο Επισκέπτης.

Μια ενδιαφέρουσα σκηνή της παράστασης, θεωρώ ότι είναι ο χαρακτηρισμός του «Θεού» ως αδιάφορου Δανδή. Τις μεγάλες ανησυχίες για τον Φρόιντ δεν τις εξετάζει ο παντογνώστης «Επισκέπτης», ο οποίος ήδη γνωρίζει ότι ο Φρόιντ και η Άννα θα δραπετεύσουν στο Λονδίνο, όπου ο Φρόιντ θα γράψει το «Ο Μωυσής και ο Μονοθεϊσμός».

Το πιο διασκεδαστικό, όμως, τμήμα του έργου είναι όταν ο Φρόιντ, υποθέτοντας ότι ο Επισκέπτης απαιτεί μια ιδιωτική συνεδρία, προσπαθεί να τον ψυχαναλύσει, χωρίς επιτυχία.

Θαρρώ, ότι το έργο θα ήταν πιο συναρπαστικό εάν ο Σμιτ κρατούσε αμφίβολη την ταυτότητα του «Επισκέπτη». Βλέπουμε στην παράσταση το πώς ο συγγραφέας προσπαθεί να περάσει ότι ο ήρωάς του μπορεί να είναι δραπέτης από ένα ψυχιατρικό ίδρυμα ή αποκύημα της φαντασίας του Φρόιντ, αλλά δεν μας επιτρέπει να διατηρήσουμε αυτές τις αμφιβολίες αρκετά, για να δημιουργήσουμε οποιαδήποτε ασάφεια.

Το κομψό κοστούμι του «Επισκέπτη» από την Πολυτίμη Μαχαίρα (η οποία υπογράφει και τα λειτουργικά σκηνικά), δεν υποδηλώνει σχεδόν καθόλου ένα φρενοκομείο και ο σκηνοθέτης υπογραμμίζει τις υπερφυσικές του δυνάμεις.

Η συζήτηση μεταξύ του άθεου Φρόυντ και του «Επισκέπτη» στην καρδιά του έργου, μοιάζει περισσότερο με μια περίληψη συζήτησης σε εγχειρίδιο του θέματος. Ο Φρόιντ παίρνει την υπαρξιακή άποψη των Μαρξ, Νίτσε, Καμύ και Σαρτρ ότι η έννοια του Θεού εμποδίζει τον άνθρωπο να επιτύχει αυτογνωσία και αξιοπρέπεια, ενώ ο «Επισκέπτης» επαναλαμβάνει το στοίχημα του Πασκάλ ότι το να πιστεύει κανείς στον Θεό και να κάνει λάθος, είναι καλύτερο από το να μην πιστεύει και να κάνει λάθος. Εξάλλου, ο «Επισκέπτης» αισθάνεται ότι ο Φρόιντ θέλει πραγματικά να πιστέψει, αν και η έμφαση που δίνει στη λογική τον εμποδίζει. Η πίστη στον Θεό, ακολουθώντας τον Δανό φιλόσοφο Κίρκεγκωρ, δεν έχει καμία σχέση με τη λογική.

Υποτίθεται ότι αυτή η συζήτηση δίνει ελπίδα στον Φρόιντ και τον οδηγεί στην απόφαση να φύγει από τη Βιέννη, αλλά δεν είναι ξεκάθαρο το γιατί. Δεδομένου του θέματος, οι πιο σχετικές ερωτήσεις : «Γιατί υπάρχει το κακό;» «Πού είναι η δικαιοσύνη;» «Γιατί ο Θεός δημιούργησε έναν τέτοιο κόσμο;» βρίσκουν απάντηση στον ισχυρισμό του «Επισκέπτη»: «ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο από αγάπη».

Επίσης, η παρουσία των Ναζί και η αναφορά σε εβραϊκούς διωγμούς και στρατόπεδα θανάτου, σε ένα έργο με τον τόνο μιας ελαφριάς κωμωδίας, μπορεί να θεωρηθεί από κάποιους ζήτημα ήσσονος σημασίας.

Ωστόσο, όποιες αμφιβολίες και να υπάρξουν για το ίδιο το έργο, η παραγωγή είναι εξαιρετική.

Ο Φώτης Θωμαΐδης δε μας δίνει στον «Φρόιντ» του την επιφανειακή εικόνα, αλλά ζωγραφίζει ένα ζωντανό, πολύ ανθρώπινο πορτρέτο ενός καλού πατέρα κι ενός παθιασμένου διανοούμενου, έστω κι αν η άρθρωσή του είναι σε σημεία, προβληματική.

Ο εξαίρετος Μάνος Βακούσης παίζει τον «Επισκέπτη» με σαγήνη και σιγουριά. Καθηλώνει η εντυπωσιακή του άνεση να αλλάζει προσωπεία, ανάλογα με το τι βλέπει ο άλλος σ’ αυτόν. Χειμαρρώδης, αλλά και ποιητικός και χιουμορίστας, ερμηνεύει τον «Θεό – Επισκέπτη» εκφράζοντας αγάπη και, ταυτόχρονα, αποστασιοποίηση. Γεμίζει τη σκηνή με την αύρα του και είναι, όντως, απολαυστικός.

Η Μαρία Παπαλάμπρου αιχμαλωτίζει την εσωτερική δύναμη της κόρης του Φρόιντ, «Άννας». Και ο Δημήτρης Παπαδάτος τα καταφέρνει θαυμάσια στο να δείχνει μια λάμψη αδυναμίας σε έναν αξιωματικό της Γκεστάπο που έχει κάτι να κρύψει.

Ο Αντώνης Γαλέος με τον Σωτήρη Τσαφούλια υπογράφουν τη μετάφραση σε ένα ευφυέστατο κείμενο, με πολλή σοφία, χιούμορ και ανατροπές. Περιέχει μυθοπλασία μαζί με πραγματικά γεγονότα από τη ζωή του πατέρα της ψυχανάλυσης.

Τους εφιαλτικούς ήχους των ναζί γλυκαίνουν οι μελωδικές νότες του Θοδωρή Οικονόμου κι ένα μικρό απόσπασμα από Μότσαρτ.

Κύρια θέματα σ’ αυτό το έργο του Σμιτ είναι η ψυχολογία και τα ελαττώματα του ανθρώπου, η πίστη (ή η δυσπιστία) στον Θεό, τα αποτελέσματα του πολέμου και ο ναζισμός.

Επίλογος

Ο Eric Emmanuel Schmitt είναι γνωστός για τη συγγραφή φιλοσοφικής λογοτεχνίας. Όπως σημείωσε ο ίδιος σε ένα γαλλικό περιοδικό, η φιλοσοφία και η ελληνική τραγωδία επινοήθηκαν ταυτόχρονα. Η τραγωδία είναι, κατά κάποιο τρόπο, μια εκδοχή της φιλοσοφίας που είναι προσβάσιμη στο κοινό.

Ως συγγραφέας, δηλώνει ότι στόχος του είναι να παρουσιάσει και να εξερευνήσει φιλοσοφικές ιδέες που είναι αρκετά απλές για να τις κατανοήσει ο καθένας κι αυτό εύκολα φαίνεται στον «Επισκέπτη».

Στο έργο, ο Φρόιντ φαίνεται πολύ ταραγμένος, ως αποτέλεσμα αρκετών εσωτερικών συγκρούσεων. Πρώτον, το ζήτημα τού να ζήσει ή όχι στη Βιέννη: αν φύγει, εξασφαλίζει ασφάλεια για αυτόν και την οικογένειά του, όμως αφήνει τους συνανθρώπους του και την πόλη που τον παρακολούθησε να μεγαλώνει, λεία των Ναζί. Αν μείνει, θέτει σε κίνδυνο τον ίδιο και την οικογένειά του, αλλά δείχνει αλληλεγγύη στα θύματα και μένει με την πόλη που αγαπά.

Στη συνέχεια, ο παράξενος Επισκέπτης γεννά ένα άλλο ερώτημα: είναι πραγματικά Θεός ή είναι απλώς ένας μυθομανής με εκπληκτικές δυνάμεις πειθούς; Ο Φρόιντ θέλει απεγνωσμένα να πιστέψει ότι ο «Επισκέπτης» είναι Θεός, αλλά η λογική του τού λέει να μην το κάνει.

Παρουσιάζεται ως ένας στοργικός πατέρας που θα έκανε τα πάντα για τα παιδιά του, ως ένας μοναχικός άντρας που χρειάζεται αγάπη από έναν πατέρα που μπορεί και να μισεί και ως ένα μαλθακό και εύθραυστο άτομο, που βρίσκεται στα άκρα του θανάτου.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

“Ο Επισκέπτης” του Ερίκ Eμμανουέλ Σμιτ

Σκηνοθεσία: Σωτήρης Τσαφούλιας

Μετάφραση: Σωτήρης Τσαφούλιας – Αντώνης Γαλέος

Σκηνογράφος-Ενδυματολόγος: Πολυτίμη Μαχαίρα

Μουσική σύνθεση: Θοδωρής Οικονόμου

Σχεδιασμός φωτισμών: Σωτήρης Τσαφούλιας – Έλενα Πετροπούλου

Φωτογράφιση: Πέτρος Χόντος, Θωμάς Δασκαλάκη

Παίζουν: Μάνος Βακούσης, Φώτης Θωμαΐδης, Δημήτρης Παπαδάτος, Μαρία Παπαλάμπρου

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

KAΒΑΛA FESTIVAL 2026: Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η μεγάλη γιορτή της πόλης, που επισφράγισε τη θεσμική φιλία Καβάλας και Νυρεμβέργης

Με αθρόα συμμετοχή, παλμό και ενθουσιασμό ολοκληρώθηκε το KAΒAΛA FESTIVAL 2026, που διοργάνωσε η FORUM Α.Ε., κορυφαία εταιρία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα και o γερμανικός εκθεσιακός όμιλος NürnbergMesse Group, στις 25 και 26 Ιουλίου στο Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου. Η διοργάνωση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και για ολόκληρη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, επιβεβαιώνοντας με τον πιο λαμπρό τρόπο την θεσμική σχέση φιλίας και συνεργασίας που συνδέει την Καβάλα με τη Νυρεμβέργη από το 1999, όταν και υπεγράφη η επίσημη αδελφοποίηση των δύο πόλεων.

Το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Καβάλας, ήταν μια αυθεντική γιορτή, φτιαγμένη από την ίδια την τοπική κοινωνία για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Περιφέρειας! Αποτελώντας ένα βήμα ουσιαστικής εξωστρέφειας, το φεστιβάλ εστίασε στην πλούσια ιστορία, την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, αναδεικνύοντας την πολιτισμική ταυτότητα της περιοχής και δημιουργώντας μια μοναδική γέφυρα ανάμεσα στη μακεδονική παράδοση και τη βαυαρική κουλτούρα.

Διεθνής διάσταση & θεσμική εκπροσώπηση

Η διεξαγωγή του φεστιβάλ αποτελεί το επιστέγασμα της μακρόχρονης αδελφικής σχέσης των 27 ετών ανάμεσα στην Καβάλα και τη Νυρεμβέργη, αποκτώντας παράλληλα μια ευρύτερη διεθνή διάσταση χάρη στην ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση από την γερμανική πόλη. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, το «παρών» έδωσε ο CEO του Ομίλου NürnbergMesse, κ. Peter Ottmann, συνοδευόμενος από στελέχη και εκπροσώπους των θεσμικών φορέων της πόλης της Νυρεμβέργης. Παράλληλα, δημοσιογράφοι από γερμανικά μέσα ενημέρωσης ταξίδεψαν στην Καβάλα για την κάλυψη του γεγονότος.

Λαμπερό Gala Dinner για την έναρξη του Φεστιβάλ

Η λαμπερή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 24 Ιουλίου, θέτοντας τις βάσεις για μία σπουδαία διοργάνωση με έντονα διεθνή, αλλά και τοπικό χαρακτήρα. Τους επίσημους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν ο Peter Ottmann (CEO του NürnbergMesse Group), ο Θάνος Παναγούλιας (Πρόεδρος Δ.Σ. & CEO της FORUM A.E.) και ο Δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης. Την βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους Dr. Ulf Santjer, Executive Director Corporate Communications & Corporate Marketing του ΝΜ Group και η Veronika Meyer (Εκπρόσωπος Τύπου Condor & Marabu Airlines).

Την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση εκπροσώπησαν ανάμεσα σε άλλους και Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αλέξανδρος Ιωσηφίδης, ο Πρόεδρος Επιμελητηρίου Καβαλάς Ιωάννης Παναγιωτίδης, o Πρόεδρος της ΟΕΒΕ Καβάλας Θεόδωρος Χατζηχρήστος, ο Πρόεδρος Σωματείου Καφεζυθοπωλών Καβάλας & Ιδιοκτητών Καφετεριών Βαφείδης Γιώργος. Παράλληλα, το «παρών» έδωσαν και δημοσιογράφοι από γερμανικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα στιγμιότυπα του Gala ήταν η αναβίωση του παραδοσιακού γερμανικού εθίμου της κρούσης του πρώτου βαρελιού μπύρας (γνωστό ως Anstich). Η βραδιά επιβεβαίωσε για ακόμα μία φορά ότι η στρατηγική συνεργασία, η εξωστρέφεια και οι ισχυροί θεσμικοί δεσμοί δημιουργούν ουσιαστική προστιθέμενη αξία για την τοπική κοινωνία και την ευρύτερη περιοχή.

Μια μεγάλη γιορτή για την πόλη

Κατά τη διάρκεια του διημέρου, το Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς για την Καβάλα, πλημμυρίζοντας από χιλιάδες επισκέπτες κάθε ηλικίας που έσπευσαν να απολαύσουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα εκδηλώσεων.

Στο γαστρονομικό σκέλος, τις εντυπώσεις έκλεψαν οι επιλεγμένες ετικέτες ελληνικής και διεθνούς ζυθοποιίας, οι αυθεντικές τοπικές γεύσεις και τα παραδοσιακά προϊόντα. Η μουσική εμπειρία απογειώθηκε στη σκηνή του φεστιβάλ, όπου οι εκρηκτικοί Χαΐνηδες το Σάββατο 25 Ιουλίου και η δημοφιλής Ήβη Αδάμου την Κυριακή 26 Ιουλίου χάρισαν στο κοινό μοναδικές στιγμές διασκέδασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στους μικρούς επισκέπτες, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και διαδραστικά παιχνίδια. Τις παιδικές αυτές δράσεις επιμελήθηκε η Τοπική Επιτροπή Καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας Καβάλας, προσφέροντας στα παιδιά μια πρώτη, ευχάριστη γνωριμία με τη γερμανική γλώσσα και κουλτούρα.

Με χαμόγελα, δυνατές στιγμές, εξαιρετικές γεύσεις και πάνω από όλα πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας, το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026 ολοκληρώθηκε αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις.

Υπό την Αιγίδα & Υποστήριξη:

Το KAΒΑΛΑ FESTIVAL πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Δήμου Καβάλας, του Επιμελητηρίου Καβάλας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ν. Καβάλας.

Επίσημοι Partners

Δήμος Νυρεμβέργης (City of Nuremberg)
FILOS – Πρωτοβουλία για την προώθηση της αδελφοποίησης Νυρεμβέργης-Καβάλας
Marabu Airlines

Diamond Sponsor: ΒΙΚΡΕ

Μέγας Χορηγός Ψηφιακών Συναλλαγών: NBG PAY / EDPS

Σχετικά με τη FORUM S.A. – Μέλος του Ομίλου NürnbergMesse

Η FORUM S.A. είναι η κορυφαία εταιρεία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό της κορυφαία trade shows παγκόσμιου βεληνεκούς (HORECA, FOOD EXPO, XENIA, FOODTECH, ARTOZA, GLOBAL PACK, OENOTELIA, LOGISTICS EXPO, TRUCK & VAN EXPO) και εξειδικευμένα B2B και B2C festivals (Athens Coffee Festival, World of Beer Festival). Ως μέλος του εκθεσιακού ομίλου της NürnbergMesse, η FORUM S.A. αποτελεί βασικό πυλώνα εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την ελληνική επιχειρηματικότητα, προσφέροντας παράλληλα ολοκληρωμένες λύσεις corporate events και booth construction μέσω του τμήματος FORUM TOTAL SOLUTIONS.

Σχετικά με τη NürnbergMesse

Ο Όμιλος NürnbergMesse Group καταχωρίστηκε στο εμπορικό μητρώο στις 5 Απριλίου 1974 ως Nürnberger Messe- und Ausstellungsgesellschaft mbH (NMA) και αποτελεί σήμερα μία από τις 15 μεγαλύτερες εταιρείες διοργάνωσης εκθέσεων παγκοσμίως. Ο Όμιλος απασχολεί περισσότερους από 1.200 εργαζομένους σε 15 διεθνείς τοποθεσίες στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Επιπλέον, διαθέτει ένα δίκτυο διεθνών αντιπροσώπων σε περισσότερες από 100 άλλες χώρες. Το χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνει περίπου 120 δια ζώσης και διαδικτυακές εκδηλώσεις, οι οποίες εστιάζουν σε πέντε βασικούς τομείς: Λιανικό Εμπόριο & Καταναλωτικά Αγαθά, Δόμηση & Κατασκευές, Τεχνολογία Επεξεργασίας, Ηλεκτρονικά & Ασφάλεια, και Κοινωνία & Δημόσιος Τομέας.

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής» στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

Διασκευή – σκηνοθεσία: Μιχάλης Ρέππας – Θανάσης Παπαθανασίου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία σε επίπεδο υποδομών, αξιών και στάσεων ζωής, σύμφωνα με τα δεδομένα μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η συνάντηση γιατρού-ασθενούς δύναται να βασιστεί σε πατερναλισμό, πληροφόρηση, ερμηνεία ή συζήτηση. Ανάλογα με την επιστημονική πληρότητα του «πομπού» και του μορφωτικού επιπέδου του «δέκτη». Αυτή η συνάρτηση είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η κωμωδία του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Παλαί – Ρουαγιάλ του Παρισιού στις 10 Φεβρουαρίου του 1673, ως κωμωδία τριών πράξεων, με πρόζα, χορευτικά και μουσική, σε συνθέσεις του Μάρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ και πρωταγωνιστή τον ίδιο τον συγγραφέα.

Στη χώρα μας έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές, με πρώτη καταγεγραμμένη παράσταση αυτή του του Εθνικού Θεάτρου (1953/54), σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολωμού και με τον Χριστόφορο Νέζερ στον ρόλο του Αργκάν.

Το 1972 το Κ.Θ.Β.Ε. ανεβάζει τη γνωστή κωμωδία του Μολιέρου – με τον Μίμη Φωτόπουλο στον κεντρικό ρόλο – σε μετάφρασή Ιωάννη Πολέμη και σκηνοθεσία Πιερ Πεϊρού και κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, στο ΔημοτικόΘέατρο «Παλλάς», σημερινό «Αντιγόνη Βαλάκου».

Στη συνέχεια το επιλέγει για τη σαιζόν 1998-99, με τον Διονύση Καλό στον κεντρικό ρόλοκαισε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, ενώ το 2012 το ανεβάζει και πάλι, με τον Γιώργο Κωνσταντίνου να ερμηνεύει τον Ακργκάν, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Ο Αργκάν είναι κατά φαντασίαν άρρωστος. Πιστεύει ότι πάσχει από αναρίθμητες ασθένειες και θέλει συνεχώς να μπαινοβγαίνουν στο σπίτι του γιατροί και να τον εξετάζουν. Έτσι, γίνεται θύμα επιτήδειων που τον εκμεταλλεύονται. Η δεύτερη γυναίκα του τον απατά με έναν γιατρό, απατεώνες θεραπευτές απομυζούν τα χρήματά του, ενώ προσδοκά να παντρέψει τη μεγάλη του κόρη με γιατρό της επιλογής του.

Εκείνη, που είναι ερωτευμένη με τον Κλεάνθη, αναγκάζεται να παρουσιάσει τον αγαπημένο της ως επιστημονική αυθεντία ιατρικής, προκειμένου να γίνει αποδεκτός από τον πατέρα της.

Ο αδελφός του, ο Βεράλδος, σε συνεργασία με την υπηρέτριά του Τουανέττα, θα προσπαθήσει να τον “θεραπεύσει” από τις φαντασιοπληξίες του. Τον πείθουν να παραστήσει τον νεκρό, ώστε να ανακαλύψει ποιος πραγματικά τον αγαπάει και του είναι πιστός. Θα αποδειχθεί, τελικά, ότι η δεύτερη σύζυγός του Μπελίνα κυνηγούσε μόνο τον Αργκάν και θα επιτρέψει στην κόρη του Αγγελική να παντρευτεί τον άντρα που έχει επιλέξει εκείνη.

Ο Μολιέρος, άρρωστος ο ίδιος από μικρή ηλικία, στρέφει τα βέλη του εναντίον των γιατρών της εποχής του. Η κατάσταση της ιατρικής του 17ου αιώνα δικαιολογούσε τέτοιες αποδοκιμασίες, ψόγους, μομφές. Υπήρχαν πολλοί τσαρλατάνοι και περιπλανώμενοι κομπογιαννίτες δίπλα στους επιστήμονες, οι οποίοι με καθάρσια, υποκλυσμούς, φλεβοτομές, με ύφος πομπώδες και φανταχτερές λατινικές ορολογίες ασκούσαν το επάγγελμα του γιατρού, καμουφλάροντας έτσι την ανεπάρκεια των γνώσεών τους και την αναξιοπιστία των συνταγών τους.

Σήμερα η διάγνωση σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν «υποχονδριακή νεύρωση» και οι φροϋδικοί ψυχαναλυτές θα ξάπλωναν τον ήρωα- Αργκάν, τουλάχιστον, τέσσερις φορές την εβδομάδα στο γνωστό ντιβάνι, προσπαθώντας ν’ ανακαλύψουν τι πήγε λάθος στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του.

Η παράσταση αποτελεί διασκευή του ομώνυμου έργου του Μολιέρου, διά χειρός Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα. Διατηρήθηκε ο δραματουργικός ιστός και κάποια από τα πρόσωπα της Γαλλικής κωμωδίας, αλλά το συγγραφικό δίδυμο άλλαξε όχι μόνον την εξέλιξη, αλλά και την δραματουργική εστίαση του πρωτότυπου έργου. Ως αποτέλεσμα, πρόκειται πλέον για μια κωμωδία χαρακτήρων, παρά για καυστική σάτιρα του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος θέλησε να στηλιτεύσει την τάξη των ιατρών της εποχής εκείνης, που με την αμάθεια και τη φιλαυτία τους παραπλανούσαν τους ασθενείς τους, οδηγώντας τους ακόμα και στην τελευταία κατοικία τους.

Ο Αργκάν, άρρωστος μόνο στην φαντασία του, καταντάει με τον εγωισμό του και τις εμμονές του να ταπεινωθεί, να εξευτελιστεί και να γίνει έρμαιο στα χέρια των επιτήδειων «πρακτικών» της εποχής του. Ακόμα, με τις ακρότητές του γίνεται τύραννος για τους ανθρώπους που έχει κάτω από την επίβλεψή του, κάνοντας τα παιδιά του να υποφέρουν. Θέλει να παντρέψει την κόρη του Αγγελική με γιατρό για να έχει δωρεάν ιατρική φροντίδα. Ο αδερφός του Βεράλδος μαζί με την υπηρέτρια του Αργκάν, Τουανέττα, θα προσπαθήσουν να τον θεραπεύσουν από τις φαντασιοπληξίες του.

Ο Μολιέρος ήταν απόλυτος. Ξεπερνώντας τη συνηθισμένη του σάτιρα σ’ αυτό το κείμενο – ούτε λίγο ούτε πολύ – αρνείται κάθε θεραπευτική αγωγή που προτείνει η ιατρική επιστήμη. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι όποιος αρρωστήσει κι εφαρμόζει «κούρες» χάνει τον καιρό του. Πιστεύει δε, ότι η φύση είναι ο απόλυτος θεραπευτής. Παίζοντας ο ίδιος τον ρόλο του «ασθενούς κατά φαντασίαν» στη σκηνή, καταρρέει και μέσα σε λίγες ώρες πεθαίνει αβοήθητος.

Από τις αρχές του 17ου αιώνα το λογοτεχνικό ρεύμα «μπαρόκ» ήταν παρών στη Γαλλία. Ωστόσο, το 1661 κατά την άφιξη του βασιλιά Λουδοβίκου 14 ου , του περίφημου βασιλιά «Ήλιου», εμφανίζεται μια νέα λογοτεχνική τάση, ο κλασικισμός. Αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Ρακίνας και ο Μολιέρος, την έχουν χρησιμοποιήσει.

Αντιπροσωπευτικό δείγμα είναι η κωμωδία «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Σε μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου αντιλαμβανόμαστε, σαφέστατα, ότι ο συγγραφέας επικεντρώνεται στους φορμαλιστές γιατρούς, ύστερα στους χαρακτήρες οπορτουνιστές και κατόπιν στις σχέσεις γονέα –παιδιού. Υπερτερεί η αγάπη των παιδιών προς τον πατέρα, σαν ένα μήνυμα ιερού καθήκοντος και όχι συμβατικής υποχρέωσης.

Το Μουσικό Θέατρο που αναπτύχθηκε κυρίως την εποχή του Μεσοπολέμου στην Ευρώπη, συνδυάζει το θέατρο, τη μουσική και την κίνηση, δημιουργώντας μία φόρμα, όπου τα τρία αυτά στοιχεία συμμετέχουν ισάξια.

Το έργο, όπως συμφωνούν πολλοί, τοποθετείται αρκετά σκαλοπάτια κάτω από τα αριστουργήματα του Μολιέρου «Μισάνθρωπος» και «Ταρτούφος». Ωστόσο, προσφέρει στο κοινό μια ιλαρότητα με τις κωμικές πινελιές και τις πλοκές του θεατρικού συγγραφέα. Αυτό το «κύκνειο άσμα» του Μολιέρου, ως ραμμένη διαφοροποίηση, πλήρης χορευτικών σεκάνς και μουσικών ιντερμεδίων, προσφέρεται στις μέρες μας σε αλλαγές ή διασκευές και σε σύγχρονες σκηνοθετικές ελευθερίες, όπως συμβαίνει στην παράσταση του κρατικού.

Οι σκηνοθέτες Ρέπας- Παπαθανασίου στήνουν μια ευφρόσυνη παράσταση στα μέτρα τους, έμπλεη υπαινιγμών, σατιρικών μεγεθυσμένων βολών, ενορχηστρώνουν με κέφι όλες τις συνιστώσες σε ένα καλοσυντονισμένο σύνολο δυνάμεων επί σκηνής, εμπλουτίζουν τη δράση με μια ποικιλία χαρακτήρων πέρα από συγγραφική πένα και δωρίζουν γέλιο στην πλατεία.

Οι ερμηνείες, σύμφωνα με τις δυνατότητες- ευκολίες που διαθέτουν οι ηθοποιοί, με πρωταγωνιστή τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη, ο οποίος κινείται στους γνώριμους δρόμους του, με μούτες και λοιπά ακκίσματα επιθεωρησιακού «fast track» τύπου.

Μαζί του οι δοκιμασμένοι στο είδος ηθοποιοί, όπως η έμπειρη Σοφία Βογιατζάκη, ως ελαφρόμυαλη σύζυγος.
Η απολαυστική Παρθένα Χοροζίδου, ως πανέξυπνη και αφοπλιστική υπηρέτρια, ο μαέστρος στις γκριμάτσες Πάνος Σταθακόπουλος, στον ρόλο του γιατρού που επιδιώκει έναν γάμο συμφέροντος.

Ο ταλαντούχος Ιωάννης Απέργης, ως ο νεαρός Κλεάνθης, ο αληθινός έρωτας της κόρης του Αργκάν.
Ο Θάνος Μπίρκος, επίσης της σχολής των πολλαπλών μορφασμών, ως ο υποψήφιος γαμπρός και η όμορφη Αντιγόνη Νάκα, ως η ερωτευμένη κόρη.

Τη σκηνική εικόνα απογειώνει ο Γιάννης Μετζικώφ με τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια, ενώ οι φωτισμοί της Μελίνα Μάσχα συμπληρώνουν ένα αισθητικά άρτιο και λαμπερό αποτέλεσμα.

Σημείωμα των διασκευαστών και σκηνοθετών:

Η αλήθεια είναι ότι φτάσαμε αισίως στα 67 μας χρόνια για να μας ανατεθεί μια κλασική κωμωδία. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια δουλειάς πάνω στην κωμωδία, καταπιαστήκαμε με τον “Ασθενή” χωρίς ίχνος διάθεσης για μοντερνιές και “βαθυστόχαστους” διδακτισμούς. Προσπαθήσαμε να εισπράξουμε την χαρά του σκηνικού παιχνιδιού από το πρωτότυπο και να την αποδώσουμε στον θίασο και στο κοινό.

Πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια η κλασική κωμική γραμματεία ταλαιπωρείται (κατά τη γνώμη μας) από “απόψεις”. Εμείς δεν έχουμε άποψη. Σεβόμαστε και προσπαθούμε να προσεγγίσουμε την πρόθεση του Μολιέρου και επιδιώκουμε μια παράσταση, που να την χαρακτηρίζει η χαρά και το γέλιο. Είναι πολύ δύσκολη η ανθρώπινη ζωή για να σηκώσει και “σκοτεινές” κωμωδίες. Εμείς θέλουμε να οδηγούμε πάντα το κοινό στην ανεμελιά και το γέλιο της παιδικότητας. Γιατί εδώ που τα λέμε μόνο ένα παιδάκι μπορεί να δει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός. Και επειδή πολλές βασιλείες και πολλά “δεδομένα” της σύγχρονης κοινωνίας είναι γυμνά από αλήθεια, αναζητάμε την αλήθεια με όπλο την παιδικότητα. Μια παιδικότητα και μια ελαφράδα που δεν έχουν να κάνουν με την ανοησία και το βεβιασμένο χάχανο αλλά με την απελευθερωτική βαθιά χαρά που δίνει στον άνθρωπο το αυθόρμητο γέλιο.

(Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας)

Ταυτότητα Παράστασης:

Διασκευή-Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Πάστρα

Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα

Social Media: Renegade Media

Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνα Νταντάμη

Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη

Πρωταγωνιστούν:

Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Σοφία Βογιατζάκη, Παρθένα Χοροζίδου, Πάνος Σταθακόπουλος, Ιωάννης Απέργης, Θάνος Μπίρκος, Αντιγόνη Νάκα.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

Μετά τις θριαμβευτικές βραδιές του χειμώνα στο Θέατρο Παλλάς και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η σπουδαία συνθέτης Ευανθία Ρεμπούτσικα έρχεται στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων την Κυριακή 2 Αυγούστου στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

Δεν υπόσχεται μόνο μια συναυλία, αλλά μια εμπειρία που σε μαγεύει και σε ταξιδεύει. Οι μελωδίες της απλώνονται σαν θαλασσινή αύρα, γλιστρούν ανάμεσα στα φώτα της σκηνής και σμίγουν με τις σιωπές του κοινού. Το βιολί της γίνεται πυξίδα που οδηγεί σε τόπους γνώριμους αλλά και απρόσμενους εκεί όπου η μνήμη συναντά το συναίσθημα και το καλοκαίρι γίνεται ήχος.

Με μια ομάδα εκλεκτών μουσικών και με ανανεωμένες ενορχηστρώσεις, οι φετινές εμφανίσεις αποκτούν έναν πιο εξωστρεφή παλμό. Ρυθμοί που θυμίζουν ταξίδια, μελωδίες που γεννούν εικόνες, στιγμές που δεν χωρούν σε λέξεις. Κάθε βραδιά μεταμορφώνεται σε μια ζεστή, φωτεινή συνάντηση, όπου το κοινό δεν είναι απλός θεατής αλλά συνοδοιπόρος.

Το καλοκαίρι βρίσκει τη μουσική της πιο ανάλαφρη, πιο τολμηρή, πιο απελευθερωμένη. Και εκεί, κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, η Ευανθία Ρεμπούτσικα μας καλεί να αφεθούμε, να θυμηθούμε, να ονειρευτούμε, να νιώσουμε.

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

Ανδρέας Συμβουλόπουλος – πιάνο

Θάνος Σταυρίδης – ακορντεόν

Πάνος Δημητρακόπουλος – κανονάκι

Δημήτρης Τσεκούρας – κοντραμπάσο

Νίκος Παπαβρανούσης – τύμπανα

Νίκος Βεκύρης – ηχοληψία

Γιώργος Χαραλάμπους – φωτισμοί

Παραγωγή : Pure Art

Τιμές εισιτήριων:

Γενική είσοδος : 20 ευρώ

Μειωμένο (ΑμεΑ, φοιτητές, παιδιά έως 10 ετών, ανέργων, άνω των 65): 15 ευρώ