Πολιτισμός

Χρήστος Κεραμίδης: Ένας ακάματος εργάτης του λόγου και του πνεύματος

ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΛΕΜΟΝΤΖΗ

Ο Χρήστος Κεραμίδης (Καβάλα, 1947) είναι Έλληνας ποιητής και λογοτέχνης.

Οι γονείς του Χρήστου Κεραμίδη ήταν πρόσφυγες από τον Πόντο. Έχασε τον πατέρα του στην ηλικία των πέντε ετών, γεγονός που σημάδεψε την μετέπειτα ζωή του. Σπούδασε στη Θεσσαλονίκη, στην Ανωτέρα Σχολή Υπομηχανικών. Στη συνέχεια, εγκαταστάθηκε στη γενέτειρά του Καβάλα, όπου και παραμένει μέχρι σήμερα. Εργάστηκε ως μελετητής και επιβλέπων στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Είναι παντρεμένος και έχει δύο παιδιά.

Στα γράμματα πρωτοεμφανίστηκε το 1994, δημοσιεύοντας το ποίημα Επιστροφή στα χαμένα οράματα στην τοπική εφημερίδα της Καβάλας Εβδόμη. Η πρώτη του ποιητική συλλογή Ταξιδευτές, τυπώθηκε στην Καβάλα το 1995.

Συνεργάστηκε με τις τοπικές εφημερίδες δημοσιεύοντας τα πρώτα του ποιήματα. Αργότερα δημοσίευσε ποιήματά του στα περιοδικά Παρέμβαση, Περίπλους, Γιατί, Πόρφυρας και Fractal. Το ποίημά του Αόρατοι Στόχοι (από τη συλλογή Δρόμοι της βροχής) τιμήθηκε από τη Νέα Κίνηση Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης (1999). Το ποίημα Ερωτικό (από τη συλλογή Ο Αύγουστος που περιμένω) ανθολογήθηκε στο Ποιητικό ημερολόγιο 2018. Συμμετείχε στο συλλογικό έργο, Παλίμψηστο Καβάλας (2009) με το ποίημα Χαμένες Μουσικές. Το ποίημα Αναζήτηση ανθολογήθηκε στο Καλλιτεχνικό Ημερολόγιο 2020. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε διάφορα περιοδικά και έχει εκδώσει διάφορες ποιητικές συλλογές.

Η ποίησή του είναι κυρίως εξομολογητική – απολογητική και βιωματική, με εικόνες. Το ερωτικό στοιχείο επηρέασε έντονα τον ποιητικό του τρόπο γραφής, και, σύμφωνα με τον φιλόλογο-ποιητή Χρήστο Τσελεπή, «Η εσωτερική αναζήτηση είναι συχνή στην ποίησή του, δεμένη κάποτε με μια διάθεση εξωτερίκευσης σκέψεων και συναισθημάτων, ώστε να γίνεται πιο άμεσα κοινωνός ο κάθε αναγνώστης και ο κάθε συνάνθρωπος».

Ποίηση

«Ταξιδευτές», Καβάλα 1995,

«Στα πέλαγα του ονείρου», Καβάλα 1996,

«Δρόμοι της βροχής», Θεσσαλονίκη 1998,

«Τελευταία υπόσχεση», εκδόσεις “Στοχαστής”, Αθήνα 2001, ISBN 960-303-112-7, ISBN 978-960-303-112-3,

«Ο Αύγουστος που περιμένω», εκδόσεις “Στοχαστής”, Αθήνα 2016, ISBN 978-960-303-233-5.

«Ένα ποτάμι φως», εκδόσεις “Στοχαστής”, Αθήνα 2018, ISBN 978-960-303-254-0

«Παράκτιες διαδρομές», εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2020, ISBN 978- 960-04- 5065-1

«Βόρεια ακρωτήρια», εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2021, ISBN 978- 960- 04- 5193- 1

«Ταξίδευαν με τα κύματα», εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2023, ISBN: 978-960-04-5415-4

Πεζογραφία

Μικρά αφηγήματα και διηγήματα δημοσιευμένα στα διαδικτυακά περιοδικά Fractal, Με ανοιχτά βιβλία, Περί ου, Ποείν και άλλα.

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα

«Παλίμψηστο Καβάλας, “Εκδόσεις Καστανιώτη”, Αθήνα 2009, ISBN 978-960-03-4865-1.

Πηγές-αναφορές

Ποιητικό ημερολόγιο 2018. Ετήσια έκδοση: 23ος χρόνος, ανθολόγηση & επιμέλεια: Γιάννης Κορίδης, εκδόσεις “Ιωλκός”, Αθήνα 2017, ISBN 978-960-426-939-6.

Χρήστος Κεραμίδης, “Ο μπάρμπα-Γιάννης ο ψαράς”, από την ιστοσελίδα: www.poiein.gr

Γεράσιμος Δενδρινός, «Χρήστος Κεραμίδης: Ο Καβαλιώτης Ποιητής της Σεμνότητας, 03/05/2017, από την ιστοσελίδα: fractalart.gr του περιοδικού “fractal”.

Γεράσιμος Δενδρινός, «Χρήστος Κεραμίδης: “Γνωμικά”», 07/06/2017, από την ιστοσελίδα: fractalart.gr του περιοδικού “fractal”.

Κείμενα Χρήστου Κεραμίδη, από την ιστοσελίδα: fractalart.gr του περιοδικού “fractal”.

Μάριον Χωρεάνθη, κριτική στο περιοδικό fractal για το τελευταίο βιβλίο του,”Ο Αύγουστος που περιμένω”, “Από το καλοκαίρι στο Φθινόπωρο”, 18/10/2017

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, συνέντευξη στην εφημερίδα Μαχητής της Άρτας, 14 Οκτωβρίου 2016

“Μιλώντας ποιητικά”. Κριτική της φιλολόγου- ποιήτριας Μαρίας Σαββίδου για το ποίημα “ο Τόπος μου”( από τη συλλογή, Στα πέλαγα του ονείρου,1995) στην Περιοδική Έκδοση του Συλλόγου Μικρασιατών Καβάλας “Μνήμη Μικράς Ασίας”, Μάϊος 2014

Φαίδρα Ζαμπαθά-Παγουλάτου, «Χρήστου Κεραμίδη: “Στα Πέλαγα του Ονείρου”», 16/01/1997, (βιβλιοκριτική-παρουσίαση), από την ιστοσελίδα: www.rizospastis.gr της εφημερίδας Ριζοσπάστης.

Γιάννης Καραβίδας, «Χρήστος Κεραμίδης: “Δρόμοι της βροχής”», 13/01/2000, (βιβλιοκριτική-παρουσίαση), από την ιστοσελίδα: www.rizospastis.gr της εφημερίδας Ριζοσπάστης.

Εφημερίδα “Αυγή”. Δημοσίευση κριτικού κειμένου για την ποιητική συλλογή “Ένα ποτάμι φως” στη στήλη Πολιτισμός- βιβλίο. Δημοσίευση: 03 Μαΐου 2019.

Εφημερίδα “Ριζοσπάστης”. Δημοσίευση κριτικού κειμένου για την ποιητική συλλογή ” Ένα ποτάμι φως” στη σελίδα Πολιτισμός. Δημοσίευση 10 Δεκεμβρίου 2019

Εφημερίδα “Η ΓΝΩΜΗ” (ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ). Δημοσίευση κριτικού κειμένου, από τη φιλόλογο και ποιήτρια Νικολέτα Κατσιδήμα, για το βιβλίο “Παράκτιες διαδρομές”, εκδόσεις Κέδρος. Δημοσίευση: 25 Μαΐου 2020

Περιοδικό “Οδός Πανός” (τχ. 188). Δημοσίευση κριτικού κειμένου από την ποιήτρια και έγκριτη κριτικό, κυρία Διώνη Δημητριάδου, για το βιβλίο “Παράκτιες διαδρομές”, εκδόσεις Κέδρος, δημοσίευση: Αύγουστος 2020

Περιοδικό “Οδός Πανός” (τχ. 194). Δημοσίευση κριτικού κειμένου από την ποιήτρια και έγκριτη κριτικό, κυρία Διώνη Δημητριάδου, για το βιβλίο “Βόρεια ακρωτήρια”, εκδόσεις Κέδρος, δημοσίευση: Απρίλιος 2022

Εφημερίδα της ομογένειας της Νέας Υόρκης, Εθνικός κήρυκας. Δημοσίευση στις 4/6/2022 από την δημοσιογράφο Γιάννα Κατσαγιώργη, στη σελίδα του πολιτισμού, που αφορούσε το λογοτεχνικό μου έργο.

Ο Χρήστος Κεραμίδης μου χάρισε την τελευταία του ποιητική συλλογή «Ταξίδευαν με τα κύματα». Υπερδημιουργικός, συνεχίζει να γράφει ακατάπαυστα, εμπνέεται από την πόλη, από τους ανθρώπους της, από τα τοπωνυμία, από το παρελθόν, από το παρόν, από βιωματικές διαδρομές του κι από τη φύση.

Είναι ποιητής και λογοτέχνης. Στίχοι και πεζά κείμενα που μιλούν στην ψυχή, που συγκινούν, που ταξιδεύουν τον αναγνώστη σε δικά του μονοπάτια και λεωφόρους, εφόσον βρίσκει τον εαυτό του σε αρκετά από τα έργα του.

Πιο σίγουρος ο Κεραμίδης στην πρόσφατη συλλογή του, για τον εαυτό του, πιο έμπειρος στη χρήση των εκφραστικών του μέσων, μπορεί πλέον να μιλάει για το παρόν με την ίδια ευκολία και πιστότητα στις αλληγορίες του παρελθόντος, αλλά με περίσσια, πια, μεστότητα. Οπότε, ο ήδη γνωστός ποιητικός του χώρος, αποκαλύπτεται ακόμη καθαρότερα, κατοικημένος από τη μοναξιά, την έλλειψη επικοινωνίας, την οδύνη, την απόγνωση και το πείσμα, αλλά και τη νοσταλγία, την αγάπη στα περασμένα, στη νιότη που την έζησε στη φύση, δίπλα στη θάλασσα, μέσα στη χερσόνησο της Παναγίας, πλάι στις καπναποθήκες του Κέντρου και κάτω από τα φώτα της πόλης, αλλά και των φάρων.

Ο ποιητικός κόσμος του Κεραμίδη κείται στο μεταίχμιο της διαπάλης τού έξω με το μέσα, είναι το στραπατσαρισμένο δέρμα, η ηχηρή φωνή των λεξεων, τα θολωμένα μάτια.

Η άρθρωσή του, το ξεδίπλωμά του, η εκφορά του είναι η άμυνα του ποιητικού υποκειμένου, η δήλωση της πρόθεσής του να μην εγκαταλείψει τη μάχη με τον χρόνο. Γι’ αυτό και είναι ενεργός πολίτης με τον τρόπο του, δημιουργικός με την πένα του και παρών με το πνεύμα του.

Δια της γραφής γεμίζει την απουσία, μιλάει τη σιωπή, καλύπτει τον μέσα κόσμο, ώστε λειτουργεί ως νεύμα αντίστασης, ως πειστήριο ύπαρξης, ως εσώτερη, τελικά, ανάγκη. Αλλά την ίδια στιγμή δε διστάζει να παραδεχτεί την αδυναμία του και να απεκδυθεί κάθε ναρκισσισμό, επιτελώντας την καρυωτακική λειτουργία της απομάγευσης, δηλαδή της αποποίησης των βολικών ψευδαισθήσεων και της ευγενούς αυτοπαραπλάνησης. Για παράδειγμα, ακόμη και όταν εκφέρεται σε β΄ πρόσωπο νιώθεις ότι ο αναγνώστης, στον οποίο απευθύνεται, οδεύει προς τα τοπία του, τις σκέψεις του, ταυτίζεται με τη ψυχική του ανάταση ή και απογοήτευσή του και ότι η καρέκλα του είναι διαθέσιμη για κείνον.

Θέλω με αυτό να πω ότι ο Χρήστος Κεραμίδης δε χαρίζεται στην ευκολία κάποιων ψηγμάτων αισιοδοξίας, δεν προβαίνει σε εκπτώσεις για να αρέσει, δεν προδίδει τίποτα απ’ όσα κομίζει. Εδώ ακριβώς είναι, νομίζω, η μεγαλύτερη αρετή τούτης της συλλογής: λέω, για το ήθος και την εντιμότητά της από άποψη και θεματική και υφολογική, εν ολίγοις από άποψη αισθητική:

Δρόμοι της καρδιάς

Κι αν έχεις στερέψει, φίλε ποιητή,

Μη θλίβεσαι.

Ξέχνα τους λεκτικούς σου ακροβατισμούς.

Τις φραστικές ανακολουθίες.

Ταξίδεψε στους δρόμους της καρδιάς.

Κάνε την ίδια τη ζωή σου ποίημα.

Το ίδιο μετράει..

Ίσως και περισσότερο.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

KAΒΑΛA FESTIVAL 2026: Με επιτυχία ολοκληρώθηκε η μεγάλη γιορτή της πόλης, που επισφράγισε τη θεσμική φιλία Καβάλας και Νυρεμβέργης

Με αθρόα συμμετοχή, παλμό και ενθουσιασμό ολοκληρώθηκε το KAΒAΛA FESTIVAL 2026, που διοργάνωσε η FORUM Α.Ε., κορυφαία εταιρία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα και o γερμανικός εκθεσιακός όμιλος NürnbergMesse Group, στις 25 και 26 Ιουλίου στο Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου. Η διοργάνωση αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία αλλά και για ολόκληρη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, επιβεβαιώνοντας με τον πιο λαμπρό τρόπο την θεσμική σχέση φιλίας και συνεργασίας που συνδέει την Καβάλα με τη Νυρεμβέργη από το 1999, όταν και υπεγράφη η επίσημη αδελφοποίηση των δύο πόλεων.

Το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026, το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Καβάλας, ήταν μια αυθεντική γιορτή, φτιαγμένη από την ίδια την τοπική κοινωνία για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες της Περιφέρειας! Αποτελώντας ένα βήμα ουσιαστικής εξωστρέφειας, το φεστιβάλ εστίασε στην πλούσια ιστορία, την τοπική παραγωγή και τη γαστρονομία, αναδεικνύοντας την πολιτισμική ταυτότητα της περιοχής και δημιουργώντας μια μοναδική γέφυρα ανάμεσα στη μακεδονική παράδοση και τη βαυαρική κουλτούρα.

Διεθνής διάσταση & θεσμική εκπροσώπηση

Η διεξαγωγή του φεστιβάλ αποτελεί το επιστέγασμα της μακρόχρονης αδελφικής σχέσης των 27 ετών ανάμεσα στην Καβάλα και τη Νυρεμβέργη, αποκτώντας παράλληλα μια ευρύτερη διεθνή διάσταση χάρη στην ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση από την γερμανική πόλη. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, το «παρών» έδωσε ο CEO του Ομίλου NürnbergMesse, κ. Peter Ottmann, συνοδευόμενος από στελέχη και εκπροσώπους των θεσμικών φορέων της πόλης της Νυρεμβέργης. Παράλληλα, δημοσιογράφοι από γερμανικά μέσα ενημέρωσης ταξίδεψαν στην Καβάλα για την κάλυψη του γεγονότος.

Λαμπερό Gala Dinner για την έναρξη του Φεστιβάλ

Η λαμπερή εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 24 Ιουλίου, θέτοντας τις βάσεις για μία σπουδαία διοργάνωση με έντονα διεθνή, αλλά και τοπικό χαρακτήρα. Τους επίσημους προσκεκλημένους υποδέχθηκαν ο Peter Ottmann (CEO του NürnbergMesse Group), ο Θάνος Παναγούλιας (Πρόεδρος Δ.Σ. & CEO της FORUM A.E.) και ο Δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης. Την βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους Dr. Ulf Santjer, Executive Director Corporate Communications & Corporate Marketing του ΝΜ Group και η Veronika Meyer (Εκπρόσωπος Τύπου Condor & Marabu Airlines).

Την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση εκπροσώπησαν ανάμεσα σε άλλους και Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αλέξανδρος Ιωσηφίδης, ο Πρόεδρος Επιμελητηρίου Καβαλάς Ιωάννης Παναγιωτίδης, o Πρόεδρος της ΟΕΒΕ Καβάλας Θεόδωρος Χατζηχρήστος, ο Πρόεδρος Σωματείου Καφεζυθοπωλών Καβάλας & Ιδιοκτητών Καφετεριών Βαφείδης Γιώργος. Παράλληλα, το «παρών» έδωσαν και δημοσιογράφοι από γερμανικά και τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ένα από τα πιο ιδιαίτερα στιγμιότυπα του Gala ήταν η αναβίωση του παραδοσιακού γερμανικού εθίμου της κρούσης του πρώτου βαρελιού μπύρας (γνωστό ως Anstich). Η βραδιά επιβεβαίωσε για ακόμα μία φορά ότι η στρατηγική συνεργασία, η εξωστρέφεια και οι ισχυροί θεσμικοί δεσμοί δημιουργούν ουσιαστική προστιθέμενη αξία για την τοπική κοινωνία και την ευρύτερη περιοχή.

Μια μεγάλη γιορτή για την πόλη

Κατά τη διάρκεια του διημέρου, το Δημοτικό Πάρκο Φαλήρου μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς για την Καβάλα, πλημμυρίζοντας από χιλιάδες επισκέπτες κάθε ηλικίας που έσπευσαν να απολαύσουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα εκδηλώσεων.

Στο γαστρονομικό σκέλος, τις εντυπώσεις έκλεψαν οι επιλεγμένες ετικέτες ελληνικής και διεθνούς ζυθοποιίας, οι αυθεντικές τοπικές γεύσεις και τα παραδοσιακά προϊόντα. Η μουσική εμπειρία απογειώθηκε στη σκηνή του φεστιβάλ, όπου οι εκρηκτικοί Χαΐνηδες το Σάββατο 25 Ιουλίου και η δημοφιλής Ήβη Αδάμου την Κυριακή 26 Ιουλίου χάρισαν στο κοινό μοναδικές στιγμές διασκέδασης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στους μικρούς επισκέπτες, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και διαδραστικά παιχνίδια. Τις παιδικές αυτές δράσεις επιμελήθηκε η Τοπική Επιτροπή Καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας Καβάλας, προσφέροντας στα παιδιά μια πρώτη, ευχάριστη γνωριμία με τη γερμανική γλώσσα και κουλτούρα.

Με χαμόγελα, δυνατές στιγμές, εξαιρετικές γεύσεις και πάνω από όλα πνεύμα φιλοξενίας και φιλίας, το KAΒΑΛA FESTIVAL 2026 ολοκληρώθηκε αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις.

Υπό την Αιγίδα & Υποστήριξη:

Το KAΒΑΛΑ FESTIVAL πραγματοποιήθηκε υπό την Αιγίδα του Δήμου Καβάλας, του Επιμελητηρίου Καβάλας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ν. Καβάλας.

Επίσημοι Partners

Δήμος Νυρεμβέργης (City of Nuremberg)
FILOS – Πρωτοβουλία για την προώθηση της αδελφοποίησης Νυρεμβέργης-Καβάλας
Marabu Airlines

Diamond Sponsor: ΒΙΚΡΕ

Μέγας Χορηγός Ψηφιακών Συναλλαγών: NBG PAY / EDPS

Σχετικά με τη FORUM S.A. – Μέλος του Ομίλου NürnbergMesse

Η FORUM S.A. είναι η κορυφαία εταιρεία διοργάνωσης εκθέσεων στην Ελλάδα, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό της κορυφαία trade shows παγκόσμιου βεληνεκούς (HORECA, FOOD EXPO, XENIA, FOODTECH, ARTOZA, GLOBAL PACK, OENOTELIA, LOGISTICS EXPO, TRUCK & VAN EXPO) και εξειδικευμένα B2B και B2C festivals (Athens Coffee Festival, World of Beer Festival). Ως μέλος του εκθεσιακού ομίλου της NürnbergMesse, η FORUM S.A. αποτελεί βασικό πυλώνα εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την ελληνική επιχειρηματικότητα, προσφέροντας παράλληλα ολοκληρωμένες λύσεις corporate events και booth construction μέσω του τμήματος FORUM TOTAL SOLUTIONS.

Σχετικά με τη NürnbergMesse

Ο Όμιλος NürnbergMesse Group καταχωρίστηκε στο εμπορικό μητρώο στις 5 Απριλίου 1974 ως Nürnberger Messe- und Ausstellungsgesellschaft mbH (NMA) και αποτελεί σήμερα μία από τις 15 μεγαλύτερες εταιρείες διοργάνωσης εκθέσεων παγκοσμίως. Ο Όμιλος απασχολεί περισσότερους από 1.200 εργαζομένους σε 15 διεθνείς τοποθεσίες στη Γερμανία, την Αυστρία, την Ιταλία, την Ελλάδα, τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ. Επιπλέον, διαθέτει ένα δίκτυο διεθνών αντιπροσώπων σε περισσότερες από 100 άλλες χώρες. Το χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνει περίπου 120 δια ζώσης και διαδικτυακές εκδηλώσεις, οι οποίες εστιάζουν σε πέντε βασικούς τομείς: Λιανικό Εμπόριο & Καταναλωτικά Αγαθά, Δόμηση & Κατασκευές, Τεχνολογία Επεξεργασίας, Ηλεκτρονικά & Ασφάλεια, και Κοινωνία & Δημόσιος Τομέας.

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής» στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων!

Διασκευή – σκηνοθεσία: Μιχάλης Ρέππας – Θανάσης Παπαθανασίου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία σε επίπεδο υποδομών, αξιών και στάσεων ζωής, σύμφωνα με τα δεδομένα μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η συνάντηση γιατρού-ασθενούς δύναται να βασιστεί σε πατερναλισμό, πληροφόρηση, ερμηνεία ή συζήτηση. Ανάλογα με την επιστημονική πληρότητα του «πομπού» και του μορφωτικού επιπέδου του «δέκτη». Αυτή η συνάρτηση είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η κωμωδία του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Παλαί – Ρουαγιάλ του Παρισιού στις 10 Φεβρουαρίου του 1673, ως κωμωδία τριών πράξεων, με πρόζα, χορευτικά και μουσική, σε συνθέσεις του Μάρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ και πρωταγωνιστή τον ίδιο τον συγγραφέα.

Στη χώρα μας έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές, με πρώτη καταγεγραμμένη παράσταση αυτή του του Εθνικού Θεάτρου (1953/54), σε σκηνοθεσία του Αλέξη Σολωμού και με τον Χριστόφορο Νέζερ στον ρόλο του Αργκάν.

Το 1972 το Κ.Θ.Β.Ε. ανεβάζει τη γνωστή κωμωδία του Μολιέρου – με τον Μίμη Φωτόπουλο στον κεντρικό ρόλο – σε μετάφρασή Ιωάννη Πολέμη και σκηνοθεσία Πιερ Πεϊρού και κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, στο ΔημοτικόΘέατρο «Παλλάς», σημερινό «Αντιγόνη Βαλάκου».

Στη συνέχεια το επιλέγει για τη σαιζόν 1998-99, με τον Διονύση Καλό στον κεντρικό ρόλοκαισε σκηνοθεσία Θέμη Μουμουλίδη, ενώ το 2012 το ανεβάζει και πάλι, με τον Γιώργο Κωνσταντίνου να ερμηνεύει τον Ακργκάν, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Ο Αργκάν είναι κατά φαντασίαν άρρωστος. Πιστεύει ότι πάσχει από αναρίθμητες ασθένειες και θέλει συνεχώς να μπαινοβγαίνουν στο σπίτι του γιατροί και να τον εξετάζουν. Έτσι, γίνεται θύμα επιτήδειων που τον εκμεταλλεύονται. Η δεύτερη γυναίκα του τον απατά με έναν γιατρό, απατεώνες θεραπευτές απομυζούν τα χρήματά του, ενώ προσδοκά να παντρέψει τη μεγάλη του κόρη με γιατρό της επιλογής του.

Εκείνη, που είναι ερωτευμένη με τον Κλεάνθη, αναγκάζεται να παρουσιάσει τον αγαπημένο της ως επιστημονική αυθεντία ιατρικής, προκειμένου να γίνει αποδεκτός από τον πατέρα της.

Ο αδελφός του, ο Βεράλδος, σε συνεργασία με την υπηρέτριά του Τουανέττα, θα προσπαθήσει να τον “θεραπεύσει” από τις φαντασιοπληξίες του. Τον πείθουν να παραστήσει τον νεκρό, ώστε να ανακαλύψει ποιος πραγματικά τον αγαπάει και του είναι πιστός. Θα αποδειχθεί, τελικά, ότι η δεύτερη σύζυγός του Μπελίνα κυνηγούσε μόνο τον Αργκάν και θα επιτρέψει στην κόρη του Αγγελική να παντρευτεί τον άντρα που έχει επιλέξει εκείνη.

Ο Μολιέρος, άρρωστος ο ίδιος από μικρή ηλικία, στρέφει τα βέλη του εναντίον των γιατρών της εποχής του. Η κατάσταση της ιατρικής του 17ου αιώνα δικαιολογούσε τέτοιες αποδοκιμασίες, ψόγους, μομφές. Υπήρχαν πολλοί τσαρλατάνοι και περιπλανώμενοι κομπογιαννίτες δίπλα στους επιστήμονες, οι οποίοι με καθάρσια, υποκλυσμούς, φλεβοτομές, με ύφος πομπώδες και φανταχτερές λατινικές ορολογίες ασκούσαν το επάγγελμα του γιατρού, καμουφλάροντας έτσι την ανεπάρκεια των γνώσεών τους και την αναξιοπιστία των συνταγών τους.

Σήμερα η διάγνωση σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν «υποχονδριακή νεύρωση» και οι φροϋδικοί ψυχαναλυτές θα ξάπλωναν τον ήρωα- Αργκάν, τουλάχιστον, τέσσερις φορές την εβδομάδα στο γνωστό ντιβάνι, προσπαθώντας ν’ ανακαλύψουν τι πήγε λάθος στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής του.

Η παράσταση αποτελεί διασκευή του ομώνυμου έργου του Μολιέρου, διά χειρός Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα. Διατηρήθηκε ο δραματουργικός ιστός και κάποια από τα πρόσωπα της Γαλλικής κωμωδίας, αλλά το συγγραφικό δίδυμο άλλαξε όχι μόνον την εξέλιξη, αλλά και την δραματουργική εστίαση του πρωτότυπου έργου. Ως αποτέλεσμα, πρόκειται πλέον για μια κωμωδία χαρακτήρων, παρά για καυστική σάτιρα του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος θέλησε να στηλιτεύσει την τάξη των ιατρών της εποχής εκείνης, που με την αμάθεια και τη φιλαυτία τους παραπλανούσαν τους ασθενείς τους, οδηγώντας τους ακόμα και στην τελευταία κατοικία τους.

Ο Αργκάν, άρρωστος μόνο στην φαντασία του, καταντάει με τον εγωισμό του και τις εμμονές του να ταπεινωθεί, να εξευτελιστεί και να γίνει έρμαιο στα χέρια των επιτήδειων «πρακτικών» της εποχής του. Ακόμα, με τις ακρότητές του γίνεται τύραννος για τους ανθρώπους που έχει κάτω από την επίβλεψή του, κάνοντας τα παιδιά του να υποφέρουν. Θέλει να παντρέψει την κόρη του Αγγελική με γιατρό για να έχει δωρεάν ιατρική φροντίδα. Ο αδερφός του Βεράλδος μαζί με την υπηρέτρια του Αργκάν, Τουανέττα, θα προσπαθήσουν να τον θεραπεύσουν από τις φαντασιοπληξίες του.

Ο Μολιέρος ήταν απόλυτος. Ξεπερνώντας τη συνηθισμένη του σάτιρα σ’ αυτό το κείμενο – ούτε λίγο ούτε πολύ – αρνείται κάθε θεραπευτική αγωγή που προτείνει η ιατρική επιστήμη. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι όποιος αρρωστήσει κι εφαρμόζει «κούρες» χάνει τον καιρό του. Πιστεύει δε, ότι η φύση είναι ο απόλυτος θεραπευτής. Παίζοντας ο ίδιος τον ρόλο του «ασθενούς κατά φαντασίαν» στη σκηνή, καταρρέει και μέσα σε λίγες ώρες πεθαίνει αβοήθητος.

Από τις αρχές του 17ου αιώνα το λογοτεχνικό ρεύμα «μπαρόκ» ήταν παρών στη Γαλλία. Ωστόσο, το 1661 κατά την άφιξη του βασιλιά Λουδοβίκου 14 ου , του περίφημου βασιλιά «Ήλιου», εμφανίζεται μια νέα λογοτεχνική τάση, ο κλασικισμός. Αρκετοί συγγραφείς, όπως ο Ρακίνας και ο Μολιέρος, την έχουν χρησιμοποιήσει.

Αντιπροσωπευτικό δείγμα είναι η κωμωδία «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

Σε μια πρώτη ανάγνωση του κειμένου αντιλαμβανόμαστε, σαφέστατα, ότι ο συγγραφέας επικεντρώνεται στους φορμαλιστές γιατρούς, ύστερα στους χαρακτήρες οπορτουνιστές και κατόπιν στις σχέσεις γονέα –παιδιού. Υπερτερεί η αγάπη των παιδιών προς τον πατέρα, σαν ένα μήνυμα ιερού καθήκοντος και όχι συμβατικής υποχρέωσης.

Το Μουσικό Θέατρο που αναπτύχθηκε κυρίως την εποχή του Μεσοπολέμου στην Ευρώπη, συνδυάζει το θέατρο, τη μουσική και την κίνηση, δημιουργώντας μία φόρμα, όπου τα τρία αυτά στοιχεία συμμετέχουν ισάξια.

Το έργο, όπως συμφωνούν πολλοί, τοποθετείται αρκετά σκαλοπάτια κάτω από τα αριστουργήματα του Μολιέρου «Μισάνθρωπος» και «Ταρτούφος». Ωστόσο, προσφέρει στο κοινό μια ιλαρότητα με τις κωμικές πινελιές και τις πλοκές του θεατρικού συγγραφέα. Αυτό το «κύκνειο άσμα» του Μολιέρου, ως ραμμένη διαφοροποίηση, πλήρης χορευτικών σεκάνς και μουσικών ιντερμεδίων, προσφέρεται στις μέρες μας σε αλλαγές ή διασκευές και σε σύγχρονες σκηνοθετικές ελευθερίες, όπως συμβαίνει στην παράσταση του κρατικού.

Οι σκηνοθέτες Ρέπας- Παπαθανασίου στήνουν μια ευφρόσυνη παράσταση στα μέτρα τους, έμπλεη υπαινιγμών, σατιρικών μεγεθυσμένων βολών, ενορχηστρώνουν με κέφι όλες τις συνιστώσες σε ένα καλοσυντονισμένο σύνολο δυνάμεων επί σκηνής, εμπλουτίζουν τη δράση με μια ποικιλία χαρακτήρων πέρα από συγγραφική πένα και δωρίζουν γέλιο στην πλατεία.

Οι ερμηνείες, σύμφωνα με τις δυνατότητες- ευκολίες που διαθέτουν οι ηθοποιοί, με πρωταγωνιστή τον Βλαδίμηρο Κυριακίδη, ο οποίος κινείται στους γνώριμους δρόμους του, με μούτες και λοιπά ακκίσματα επιθεωρησιακού «fast track» τύπου.

Μαζί του οι δοκιμασμένοι στο είδος ηθοποιοί, όπως η έμπειρη Σοφία Βογιατζάκη, ως ελαφρόμυαλη σύζυγος.
Η απολαυστική Παρθένα Χοροζίδου, ως πανέξυπνη και αφοπλιστική υπηρέτρια, ο μαέστρος στις γκριμάτσες Πάνος Σταθακόπουλος, στον ρόλο του γιατρού που επιδιώκει έναν γάμο συμφέροντος.

Ο ταλαντούχος Ιωάννης Απέργης, ως ο νεαρός Κλεάνθης, ο αληθινός έρωτας της κόρης του Αργκάν.
Ο Θάνος Μπίρκος, επίσης της σχολής των πολλαπλών μορφασμών, ως ο υποψήφιος γαμπρός και η όμορφη Αντιγόνη Νάκα, ως η ερωτευμένη κόρη.

Τη σκηνική εικόνα απογειώνει ο Γιάννης Μετζικώφ με τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια, ενώ οι φωτισμοί της Μελίνα Μάσχα συμπληρώνουν ένα αισθητικά άρτιο και λαμπερό αποτέλεσμα.

Σημείωμα των διασκευαστών και σκηνοθετών:

Η αλήθεια είναι ότι φτάσαμε αισίως στα 67 μας χρόνια για να μας ανατεθεί μια κλασική κωμωδία. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια δουλειάς πάνω στην κωμωδία, καταπιαστήκαμε με τον “Ασθενή” χωρίς ίχνος διάθεσης για μοντερνιές και “βαθυστόχαστους” διδακτισμούς. Προσπαθήσαμε να εισπράξουμε την χαρά του σκηνικού παιχνιδιού από το πρωτότυπο και να την αποδώσουμε στον θίασο και στο κοινό.

Πολύ συχνά τα τελευταία χρόνια η κλασική κωμική γραμματεία ταλαιπωρείται (κατά τη γνώμη μας) από “απόψεις”. Εμείς δεν έχουμε άποψη. Σεβόμαστε και προσπαθούμε να προσεγγίσουμε την πρόθεση του Μολιέρου και επιδιώκουμε μια παράσταση, που να την χαρακτηρίζει η χαρά και το γέλιο. Είναι πολύ δύσκολη η ανθρώπινη ζωή για να σηκώσει και “σκοτεινές” κωμωδίες. Εμείς θέλουμε να οδηγούμε πάντα το κοινό στην ανεμελιά και το γέλιο της παιδικότητας. Γιατί εδώ που τα λέμε μόνο ένα παιδάκι μπορεί να δει ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός. Και επειδή πολλές βασιλείες και πολλά “δεδομένα” της σύγχρονης κοινωνίας είναι γυμνά από αλήθεια, αναζητάμε την αλήθεια με όπλο την παιδικότητα. Μια παιδικότητα και μια ελαφράδα που δεν έχουν να κάνουν με την ανοησία και το βεβιασμένο χάχανο αλλά με την απελευθερωτική βαθιά χαρά που δίνει στον άνθρωπο το αυθόρμητο γέλιο.

(Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας)

Ταυτότητα Παράστασης:

Διασκευή-Σκηνοθεσία: Θανάσης Παπαθανασίου – Μιχάλης Ρέππας

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Πάστρα

Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα

Social Media: Renegade Media

Οργάνωση παραγωγής: Κωνσταντίνα Νταντάμη

Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη

Πρωταγωνιστούν:

Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Σοφία Βογιατζάκη, Παρθένα Χοροζίδου, Πάνος Σταθακόπουλος, Ιωάννης Απέργης, Θάνος Μπίρκος, Αντιγόνη Νάκα.

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Πολιτισμός

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

Μετά τις θριαμβευτικές βραδιές του χειμώνα στο Θέατρο Παλλάς και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, η σπουδαία συνθέτης Ευανθία Ρεμπούτσικα έρχεται στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων την Κυριακή 2 Αυγούστου στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

Δεν υπόσχεται μόνο μια συναυλία, αλλά μια εμπειρία που σε μαγεύει και σε ταξιδεύει. Οι μελωδίες της απλώνονται σαν θαλασσινή αύρα, γλιστρούν ανάμεσα στα φώτα της σκηνής και σμίγουν με τις σιωπές του κοινού. Το βιολί της γίνεται πυξίδα που οδηγεί σε τόπους γνώριμους αλλά και απρόσμενους εκεί όπου η μνήμη συναντά το συναίσθημα και το καλοκαίρι γίνεται ήχος.

Με μια ομάδα εκλεκτών μουσικών και με ανανεωμένες ενορχηστρώσεις, οι φετινές εμφανίσεις αποκτούν έναν πιο εξωστρεφή παλμό. Ρυθμοί που θυμίζουν ταξίδια, μελωδίες που γεννούν εικόνες, στιγμές που δεν χωρούν σε λέξεις. Κάθε βραδιά μεταμορφώνεται σε μια ζεστή, φωτεινή συνάντηση, όπου το κοινό δεν είναι απλός θεατής αλλά συνοδοιπόρος.

Το καλοκαίρι βρίσκει τη μουσική της πιο ανάλαφρη, πιο τολμηρή, πιο απελευθερωμένη. Και εκεί, κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, η Ευανθία Ρεμπούτσικα μας καλεί να αφεθούμε, να θυμηθούμε, να ονειρευτούμε, να νιώσουμε.

Συμμετέχουν οι μουσικοί:

Ανδρέας Συμβουλόπουλος – πιάνο

Θάνος Σταυρίδης – ακορντεόν

Πάνος Δημητρακόπουλος – κανονάκι

Δημήτρης Τσεκούρας – κοντραμπάσο

Νίκος Παπαβρανούσης – τύμπανα

Νίκος Βεκύρης – ηχοληψία

Γιώργος Χαραλάμπους – φωτισμοί

Παραγωγή : Pure Art

Τιμές εισιτήριων:

Γενική είσοδος : 20 ευρώ

Μειωμένο (ΑμεΑ, φοιτητές, παιδιά έως 10 ετών, ανέργων, άνω των 65): 15 ευρώ