Connect with us

Πολιτισμός

Το πρόγραμμα του 64ου Φεστιβάλ Φιλίππων

Το-πρόγραμμα-του-64ου-Φεστιβάλ-Φιλίππων

Αφιερωμένο στον Διονύσιο Σολωμό και στον Ύμνο της Ελευθερίας είναι το 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων, οι εκδηλώσεις του οποίου ξεκινούν στις 3/7 και ολοκληρώνονται στις 5/9/2021.

Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Θοδωρής Γκόνης, στο εισαγωγικό του σημείωμα αναφέρει χαρακτηριστικά:

Φέτος, το Φεστιβάλ Φιλίππων έχει σύνθημα. Έχει για σύνθημά του τη λέξη «Σολωμός». Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος θα είναι του Διονυσίου Σολωμού.

Γιορτάζουμε τη μεγάλη επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση «διαβάζοντας» ολόκληρο το έργο του Εθνικού μας Ποιητή, προσκαλώντας Έλληνες και ξένους μελετητές, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, χορευτές, μουσικούς, συγγραφείς, κινηματογραφιστές, φωτογράφους, να φτιάξουν παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις, ομιλίες και δράσεις πάνω στο έργο του, πάνω σε αυτή τη μεγάλη στιγμή της πατρίδας μας.

Θα τρέξουμε στα γνωστά στέκια, που τόσο επιτυχημένα μας έχει συστήσει το Φεστιβάλ – και με μεγάλη μας χαρά βλέπουμε να αξιοποιούνται και από άλλους θεσμούς της πόλης, και αυτό είναι μεγάλο κέρδος – αλλά θα προτείνουμε και νέους, απρόβλεπτους χώρους, που το Φεστιβάλ έχει τον τρόπο του να ανακαλύπτει και να αναδεικνύει.

Με τη σύμπραξη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου του Παλέρμο (Universita degli Studi di Palermo) θα γίνουν αναγνώσεις του έργου του Σολωμού από τις καθηγήτριες Κατερίνα Τικτοπούλου και Maria Rosa Caracausi, σε συνεργασία με σπουδαστές, μεταπτυχιακούς φοιτητές και ηθοποιούς, όπου μεταξύ άλλων θα παρουσιαστούν τα τρία στάδια επεξεργασίας της «Γυναίκας της Ζάκυθος» από τη Λυδία Φωτοπούλου και τον Δημήτρη Ναζίρη υπό την καθοδήγηση της Γλυκερίας Καλαϊτζή. Στις αναγνώσεις αυτές θα προστεθούν οι ομιλίες των συγγραφέων και μελετητών του Σολωμού, Παντελή Μπουκάλα και Διονύση Καψάλη.

Οι θεατρικές ομάδες της Γεωργίας Μαυραγάνη, της Έλενας Μαυρίδου και της Αμερικανίδας Laura Tesman, θα παρουσιάσουν αντίστοιχα τον Διάλογο, τον Λάμπρο και τον Ύμνο στην Ελευθερία μεταφρασμένο στα αγγλικά όπου συνοδευτικά, σε μορφή ντοκιμαντέρ, Ελληνοαμερικανοί μετανάστες απαγγέλλουν και τραγουδούν τον Εθνικό μας Ύμνο.

Οι συγγραφείς Άκης Δήμου, Γλυκερία Μπασδέκη και Χάρης Μιχαλόπουλος, μετά από παραγγελία του Φεστιβάλ, γράφουν τρεις θεατρικούς μονολόγους (με θέμα τον Σολωμό) για να παρουσιαστούν από τους ηθοποιούς Δέσποινα Παπάζογλου, Μάρω Παπαδοπούλου, Άρη Νινίκα και τον μικρό Φώτιο Ευαγγελίδη, ενώ ο σκιτσογράφος Δημήτρης Χαντζόπουλος σχεδίασε ψηφιακά, ειδικά για το Φεστιβάλ Φιλίππων, το πορτραίτο του Διονυσίου Σολωμού ως την κεντρική αφίσα της φετινής διοργάνωσης. Επίσης, η θεατρική ομάδα Κουίντα (Παύλος Σταυρόπουλος και Ναταλία-Άννα Βασιλέκα) παρουσιάζουν τον Κρητικό, ο ποιητής και performer Κωνσταντίνος Παπαχαράλαμπος συνομιλεί με τον Πόρφυρα, ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης «ξαναδιαβάζει» – με δικές του μελωδίες – ποιήματα του Διονυσίου Σολωμού σε μια συναυλία με τίτλο Διονύσιος Σολωμός –Ένα μουσικό ποιητικό σχεδίασμα, η ερμηνεύτρια Νιόβη Κλαυδιανού με τον συνθέτη Σπύρο Σουλαδάκη, ετοιμάζουν μια μουσική παράσταση σε ποίηση του Σολωμού και η ομάδα χορού «Πρόσχημα» της Μαρίας Κολιοπούλου δημιουργεί μια παράσταση για ζητήματα ταυτότητας και ελευθερίας.

Επίσης, φέτος – λόγω του «καιρού» και της δυσκολίας – ξεκινήσαμε νωρίς, με δοκιμές και ασκήσεις. Bρεθήκαμε στο 1ο Δημοτικό Σχολείο, στην Καβάλα, στη χερσόνησο της Παναγίας, σε ένα κτίριο κλειστό, βουβό τα τελευταία χρόνια, το ανοίξαμε, καθίσαμε στα θρανία του και στο προαύλιό του, καλέσαμε και τους μαθητές του 7ου Δημοτικού Σχολείου, μαθητές κι εμείς μαζί τους, διαβάσαμε προσεκτικά και προσπαθήσαμε να απαγγείλουμε από στήθους τους πρώτους στίχους, τα νεανικά γυμνάσματα, μελετήσαμε τα ποιήματα «της ετοιμασίας» του μεγάλου του έργου για να καταλήξουμε στον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν», στις 158 στροφές του. Αυτή μας η εργασία κινηματογραφήθηκε από τον Γιάννη Καραπιπερίδη και θα προβληθεί στο μεγάλο αφιέρωμα του Φεστιβάλ στον Διονύσιο Σολωμό.

Και φυσικά στο αρχαίο θέατρο Φιλίππων, τον ιστορικό πυρήνα του Φεστιβάλ, θα υποδεχθούμε τις μεγάλες παραστάσεις αρχαίου δράματος του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, παραγωγές του Εθνικού, του ΚΘΒΕ, του ελεύθερου θεάτρου αλλά και του νέου θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός».

Το αναλυτικό πρόγραμμα και οι συνεργάτες του έχουν ως εξής:

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΦΙΛΙΠΠΩΝ

3/7

Εθνικό Θέατρο

Ιππείς του Αριστοφάνη

Σκην: Κωνσταντίνος Ρήγος

 

10/7

Άλκηστις Πρωτοψάλτη «Ξανά Μαζί»

 

17-18/7

Βάκχες του Ευριπίδη

Σκην: Νικαίτη Κοντούρη

 

20-21/7

Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου

Σκην: Άρης Μπινιάρης

24/7

ΚΘΒΕ

Ελένη του Ευριπίδη

Σκην: Βασίλης Παπαβασιλείου

 

31/7 – 1/8

Ορέστης του Ευριπίδη

Σκην: Γιάννης Κακλέας

 

4/8

Ομάδα Σημείο Μηδέν

*Συνδιοργάνωση με ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

Αντιγόνη του Σοφοκλή

Σκην: Σάββας Στρούμπος

 

7/8

Εθνικό Θέατρο

Φοίνισσες του Ευριπίδη

Σκην: Γιάννης Μόσχος

 

11-12/8

Οθέλλος του Σαίξπηρ

Σκην: Αιμίλιος Χειλάκης-Μανώλης Δούνιας

 

20-21/8

Ιφιγένεια η εν Ταύροις του Ευριπίδη

Σκην: Γιώργος Νανούρης

 

28/8

Ο μικρός πρίγκιπας του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ

Σκην: Δημήτρης Αδάμης

 

30/8

Θεσσαλικό Θέατρο

Τα αγάλματα περιμένουν

Σκην: Κυριακή Σπανού

Σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λάρισας

 

 

****ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ****

Εθνική Λυρική Σκηνή

 

1-2/9

«Ανάμεσα στα ερείπια των Ελεύθερων Πολιορκημένων»

μια περιπλάνηση στο κείμενο του Διονυσίου Σολωμού

ένα μουσικό έργο στο Ανάμεσα του τραγουδιού και της κενής σιωπής

Σκην: Ρηνιώ Κυριαζή

 

4-5/9

«Τρεις Ποιητές Αγωνιστές της Ελευθερίας μέσα από την Μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Γιάννης Ρίτσος, Τάσος Λειβαδίτης και Μανόλης Αναγνωστάκης»

 

Ανεξάρτητη Λαϊκή Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης

Συναυλία

 

 

*****11-18/7***** Περιβάλλων χώρος Αρχαίου Θεάτρου Φιλίππων

Συμπόσιο Σύγχρονης Τέχνης Φιλίππων 2021

Διοργάνωση: Επιστημονική ομάδα «Οψόμεθα Εις Φιλίππους», Δήμος Καβάλας, Εμπορικό Επιμελητήριο Καβάλας

 

 

ΦΡΟΥΡΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ

 

22/7

Μήδεια του Μποστ

Σκην: Νικορέστης Χανιωτάκης

 

25/7

ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης

Ειδικές Περιστάσεις του Μπέρναρντ Σλέηντ

Σκην: Βασίλης Μυριανθόπουλος

 

29/7

Αρίστος

Σκην: Γιώργος Παπαγεωργίου

 

19/8

**Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός**

Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

Από της Άρτας το γιοφύρι

Σκην: Μαριάννα Κάλμπαρη

 

25/8

5η Εποχή Τέχνης

Αντιγόνη του Σοφοκλή

Σκην: Θέμης Μουμουλίδης

 

3/9

**Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός**

Μικρός Βορράς

Ιλιάδα του Ομήρου

Σκην: Τάσος Ράτζος

 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ – ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ

 

9/7 7ο Δημοτικό Σχολείο Καβάλας

Ομιλία Παντελή Μπουκάλα για το ποιητικό έργο του Διονυσίου Σολωμού

«Ο Διονύσιος Σολωμός και η μνήμη των νεκρών»

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

19/7 Παραλία Τελωνείου (δίπλα από τον λιμενοβραχίονα)

Ο Κρητικός του Δ. Σολωμού

Παύλος Σταυρόπουλος – Ναταλία Βασιλέκα

Φεστιβάλ Φιλίππων – Kouinta Theater Productions

 

26/7 1ο Δημοτικό Σχολείο Καβάλας

«Κανείς ποτέ δεν το ’μαθε…» του Χάρη Μιχαλόπουλου

(θεατρικός μονόλογος)

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

28/7 7ο Δημοτικό Σχολείο Καβάλας

Hymn to Liberty

Σκην: Laura Tesman

Φεστιβάλ Φιλίππων Spleen Theater

 

2/8 Θερινός Κινηματογράφος «Ζέφυρος»

Διονύσιος Σολωμός «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» – 158 στροφές

(Προβολή ντοκιμαντέρ)

Παραγωγή ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

Συνδιοργάνωση: Σύνδεσμος Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών Καβάλας

5/8 Καβάλα Καμάρες (παρ. Κων/νου Ποιητού 12)

O Πόρφυρας του Δ. Σολωμού

«…Γελάς και συ στα λούλουδα, χάσμα του βράχου μαύρο…»

Κωνσταντίνος Παπαχαράλαμπος [περφόρμανς]

Φεστιβάλ Φιλίππων

8/8 Φρούριο Καβάλας – Κοιτώνας αξιωματικών

Ο Λάμπρος του Δ. Σολωμού

Σκην: Έλενα Μαυρίδου

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

9/8 Κήποι Οικίας Μοχάμεντ Άλι

Γυναίκα της Ζάκυθος. Ανάγνωση ενός έργου εν προόδω

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Φεστιβάλ Φιλίππων

Συνδιοργάνωση ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας με Σύνδεσμο Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών Καβάλας

 

10/8 Κήποι Οικίας Μοχάμεντ Άλι

Διονύσης Καψάλης «Η καθολικότητα της Ελευθερίας στον Σολωμό και τον Κάλβο»

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

11/8 Κήποι Οικίας Μοχάμεντ Άλι

Διαβάζοντας πάλι τον Σολωμό

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Università degli Studi di Palermo – Φεστιβάλ Φιλίππων

Συνδιοργάνωση με ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας και Σύνδεσμο Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών Καβάλας

 

16-17/8 Κήποι Οικίας Μοχάμεντ Άλι

Μικρός Προφήτης – Περίπατος για ένα παιδί, έναν Εθνικό ποιητή και έξι αισθήσεις της Γλυκερίας Μπασδέκη

Ανθή/Ανθούλα/Μόνικα του Άκη Δήμου

Παραγωγή ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας

18/8 Φρούριο Καβάλας – Κοιτώνας αξιωματικών

Διάλογος του Δ. Σολωμού

Σκην: Γεωργία Μαυραγάνη

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

22/8 7ο Δημοτικό Σχολείο Καβάλας

Νιόβη Κλαυδιανού

Το Όραμα του Ποιητή: Σύγχρονοι Έλληνες Συνθέτες μελοποιούν Διονύσιο Σολωμό

Μια μουσική παράσταση για φωνή και πιάνο

Φεστιβάλ Φιλίππων

 

23/8 Φρούριο

Συναυλία Νίκου Ξυδάκη

Διονύσιος Σολωμός

Ένα μουσικό ποιητικό σχεδίασμα

Α’ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΕ ΡΩΣΣΗ

Πέντε τραγούδια

 

Β’ ΜΕΡΟΣ: EΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

Σπαράγματα

 

Παραγωγή – οργάνωση: Τεχνότροπον – Artway

Σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Φιλίππων

 

31/8 Φρούριο

Instar

Μαρία Κολιοπούλου

Ομάδα χορού Πρόσχημα σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Φιλίππων

Πηγή: KavalaWebNews

Συνέχεια ανάγνωσης
Διαφήμιση1
Κάντε κλικ για να σχολιάσετε

You must be logged in to post a comment Login

Γράψτε μας το σχόλιο σας

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Πολιτισμός

«Αρίστος» με Φιλαρέτη Κομνηνού στο Φρούριο της Καβάλας

«Αρίστος»-με-Φιλαρέτη-Κομνηνού-στο-Φρούριο-της-Καβάλας

Η βραβευμένη παράσταση του Γιώργου Παπαγεωργίου «Αρίστος» , με κεντρικό θέμα τη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη, του φερόμενου ως «Δράκου του Σέιχ Σου», έχοντας συγκεντρώσει την ευρεία αποδοχή του κοινού και των κριτικών, έρχεται την Πέμπτη 29 Ιουλίου στις 21.30, στο Φρούριο Καβάλας, στο πλαίσιο του 64ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

Εννέα χαρακτήρες που συνδέονται με τον Αριστείδη Παγκρατίδη, μέσα από τις χειμαρρώδεις, υποβλητικές εξομολογήσεις τους, μιλώντας διαφορετικές γλώσσες, ανάλογα με τα βιώματα, τον χαρακτήρα και τον ρόλο τους, συνθέτουν το προφίλ του Αρίστου.

Ο φίλος από την Τούμπα, η παραδουλεύτρα γειτόνισσα της μάνας του, ένας αχθοφόρος του λιμανιού, ο παρακρατικός δοσίλογος περιπτεράς, ένας χωροφύλακας δημοκρατικών φρονημάτων, ένας συντηρητικός αστός της παραλίας, το αφεντικό του σε ένα λαϊκό πανηγύρι, η τραβεστί Λολό και μία λαϊκή τραγουδίστρια – οι δύο έρωτες του, ερμηνευμένοι επί σκηνής από τρεις ηθοποιούς.

Οι ερμηνευτές ζωντανεύουν μια ιστορία που μεταφέρει τους θεατές στις αλάνες της Θεσσαλονίκης, στις σκοτεινές πλευρές του λιμανιού, στα υπαίθρια πανηγύρια και στα μπουζουξίδικα της παλιάς Θεσσαλονίκης, σε ένα σκηνικό χρόνο που φτάνει μέχρι το 1960 όταν γίνεται είκοσι χρονών ο βασικός ήρωας, στον οποίο όλοι αναφέρονται, που είναι ο Αριστείδης Παγκρατίδης, ο φερόμενος ως «Δράκος του Σέϊχ σου», τον οποίο ο τύπος του 1963 (Ελληνικός Βορράς) τον αποκαλούσε «νεαρό ανώμαλο». Το 1966 καταδικάστηκε τετράκις σε θάνατο από το πενταμελές εφετείο Θεσσαλονίκης. Η εκτέλεσή του έγινε στο μέρος που ήταν συνδεδεμένο με το όνομά του, το Δάσος του Σέιχ Σου. Οι τελευταίες λέξεις που ψέλλισε ήταν «Μανούλα μου, είμαι αθώος».

* Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ο Γύρος του Θανάτου» τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος

  • Η παράσταση τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης παράστασης από το ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ

Συντελεστές της παράστασης

Σκηνοθεσία: Γιώργος Παπαγεωργίου

Διασκευή: Θεοδώρα Καπράλου

Μουσική Σύνθεση: Γιώργος Δούσος

Μουσικός επί σκηνής: Γιώργος Δούσος

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Κίνηση: Μαρίζα Τσίγκα

Σκηνογραφική/Ενδυματολογική επιμέλεια: Κατερίνα Αριανούτσου

Φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου

Υπεύθυνη περιοδείας: Έφη Χριστοδουλοπούλου

Παίζουν

Φιλαρέτη Κομνηνού, Γιάννης Λεάκος, Ιωάννης Αθανασόπουλος

Απαγορεύεται η είσοδος στο θέατρο μετά την έναρξη των παραστάσεων.

Είναι υποχρεωτική η χρήση μη ιατρικής μάσκας από τους θεατές κατά την είσοδο και έξοδο από το χώρο, καθώς και σε όλη τη διάρκεια της παράστασης.

Τιμές εισιτηρίων: 15 € Γενική Είσοδος, 12 € Φοιτητικό (με την επίδειξη της φοιτητικής ταυτότητας) – Παιδιά μέχρι 12 ετών, Ανέργων (με προσκόμιση ηλεκτρονικής ανανέωσης της κάρτας ανεργίας), Πολυτέκνων, ΑΜΕΑ, Ομαδικά (άνω των 10 ατόμων)

Προπώληση: www.ticketservices.gr, καταστήματα public

Πληροφορίες:

  • ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 220876 – 7 (ώρες γραφείου)

Κέντρο πληροφόρησης επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά 10:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00.

*Το 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων θα πραγματοποιηθεί ακολουθώντας τις ειδικές οδηγίες των υγειονομικών αρχών, με προτεραιότητα τη δημόσια υγεία και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στο κοινό και τους καλλιτέχνες.

ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας

Πηγή: KavalaWebNews

Συνέχεια ανάγνωσης

Πολιτισμός

Αλλαγή χώρου παρουσίασης της παράστασης “Ειδικές Περιστάσεις”

Αλλαγή-χώρου-παρουσίασης-της-παράστασης-“Ειδικές-Περιστάσεις”

Το 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων, ενημερώνει το θεατρόφιλο κοινό ότι η προγραμματισμένη για σήμερα Κυριακή 25/7 παράσταση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης «Ειδικές Περιστάσεις», θα παρουσιαστεί την ίδια ώρα (21.30) στο γήπεδο μπάσκετ του Πάρκου Φαλήρου Καβάλας και όχι στο Φρούριο Καβάλας, όπως αρχικά είχε προγραμματιστεί, για τεχνικούς λόγους.

 

Πηγή: KavalaWebNews

Συνέχεια ανάγνωσης

Πολιτισμός

Ευριπίδη «Ελένη» από το Κ.Θ.Β.Ε. στο Φεστιβάλ Φιλίππων

Ευριπίδη-«Ελένη»-από-το-ΚΘΒΕ.-στο-Φεστιβάλ-Φιλίππων

«Ένα κόκκινο ποτάμι διασχίζει την επικράτεια της αγάπης και με τη ροή του υπηρετεί τον μέγα στόχο: Να γίνει νόημα το αίμα. Να ειπωθούν καθαρά και να ακουστούν δίχως παρερμηνείες ιστορίες κορυφωμένων αισθημάτων ακόμα και καταστροφικών ή αυτοκαταστροφικών. Τα υψηλά -και τί υψηλότερο από την αγάπη- θίγονται με τον τρόπο του απλού που έχει την ισχύ να καθιερώνει και τη φαινομενική υπερβολή εντάσσοντάς τη στον κόσμο της φυσικότητας»

Παντελής Μπουκάλας.

Η «Ελένη» του Ευριπίδη γράφτηκε το 412 π.Χ και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά την ίδια εποχή δηλαδή μόλις είχε τελειώσει η Σικελική εκστρατεία με την πανωλεθρία του αθηναϊκού στόλου. Παράλληλα αναπτύχθηκε στην Αθήνα το σοφιστικό κίνημα που είχε αρχίσει να αμφισβητεί πατροπαράδοτες αξίες και προκαλούσε με την κριτική των εκπροσώπων του κρίση στο δημοκρατικό πολίτευμα και φαινόμενα ασέβειας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο Ευριπίδης με την τραγωδία του «Ελένη» καταδικάζει τον πόλεμο ως πρόξενο όλων των κακών.

Υπόθεση

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο νησί Φάρος της Αιγύπτου όπου η ηρωίδα έχει μεταφερθεί από τον Ερμή. Έμενε στα ανάκτορα του βασιλιά Πρωτέα ενώ το είδωλό της ακολούθησε τον Μενέλαο στην Τροία. Μετά το θάνατο του Πρωτέα ο γιος του και διάδοχος Θεοκλύμενος επιμένει να την παντρευτεί. Η Ελένη αρνείται και παραμένει πιστή στον Μενέλαο. Φτάνει ο Τεύκρος (επικός ήρωας) και την πληροφορεί για την άλωση της Τροίας και για τον πιθανό θάνατο τού άνδρα της. Συντριμμένη εκείνη τον συμβουλεύει να κρυφτεί γιατί ο βάρβαρος βασιλιάς συνηθίζει να σκοτώνει όλους τους Έλληνες που φτάνουν στην Αίγυπτο. Έρχεται ο Χορός και της προτείνει να συμβουλευτεί τη μάντισσα Θεονόη (αδελφή του Θεοκλύμενου) για να εξακριβώσει την αλήθεια των πληροφοριών του Τεύκρου.

Εμφανίζεται εξαθλιωμένος ο Μενέλαος και διηγείται ότι περιπλανήθηκε στη θάλασσα και ναυάγησε σ’ αυτήν την άγνωστη χώρα φέρνοντας μαζί του τη γυναίκα του όπως πιστεύει. Από μια γερόντισσα θυρωρό του παλατιού μαθαίνει ότι η Ελένη βρίσκεται στον τόπο αυτόν από καιρό και εκπλήσσεται. Ακολουθεί η αναγνώριση και η χαρά των δύο συζύγων κορυφώνεται αλλά δεν διαρκεί πολύ αφού η Ελένη φοβάται τον Θεοκλύμενο και συμβουλεύει τον Μενέλαο να φύγει για να σωθεί. Η Θεονόη αναγνωρίζει τον βασιλιά της Σπάρτης αλλά τελικά πείθεται να μην τον αποκαλύψει στον αδελφό της. Η Ελένη ξεγελά τον Θεοκλύμενο ο οποίος της δίνει καράβι και ναύτες για να σκορπίσει – τάχα – την τέφρα του Μενέλαου στη θάλασσα σύμφωνα με τα ελληνικά έθιμα ταφής.

Ο σκληρός άρχοντας Θεοκλύμενος πληροφορείται από αγγελιαφόρο ότι το ζευγάρι δραπέτευσε. Έξαλλος θέλει να σκοτώσει την αδερφή του που τον πρόδωσε. Οι Διόσκουροι όμως εμφανίζονται σαν «από μηχανής Θεός» στο θεολογείο τον αποτρέπουν από τους σκοπούς του και το δράμα κλείνει ειρηνικά.

Ανάγνωση

Ο Ευριπίδης παρουσιάζει μία τελείως διαφορετική εικόνα της Ελένης. Εμφανίζεται σε πολλά έργα του και ιδιαίτερα στις Τρωάδες και στον Ορέστη. Τη δείχνει σαν μία γυναίκα φιλάρεσκη και ερωτομανή με πολλά ελαττώματα και άπιστη. Ωστόσο τα λόγια αυτά δεν είναι οι κρίσεις του ποιητή αλλά των ηρώων και απηχούν μόνο τις απόψεις της εποχής του. Ο ίδιος φαίνεται να θεωρεί την ομηρική ηρωίδα ως μία γυναίκα που απλά ερωτεύτηκε τον ωραίο και κατά πολύ νεότερο τού Μενελάου Πάρη. Την αποδέχεται ως ένοχη μοιχείας αλλά εξαιτίας του έρωτα. Εξάλλου ο τραγικός ποιητής δεν μπορούσε να δεχτεί ότι στην φαλλοκρατική εκείνη εποχή ήταν δυνατόν να γίνει ένας πόλεμος μόνο και μόνο για μία γυναίκα όσο κι αν ετίθετο ζήτημα τιμής για το Μενέλαο. Οπωσδήποτε δε θα γινόταν ένας γενικευμένος δεκαετής πόλεμος.

Η παράσταση

Ο δοκιμασμένος εμπειρότατος Βασίλης Παπαβασιλείου κατέβασε τους ήρωες από το βάθρο του έπους και τους παρουσιάζει ρεαλιστικά ως ανθρώπους ζωντανούς και όχι τέλειους βαδίζοντας σ’ έναν σύγχρονο θεατρικό δρόμο και ίσως πιο ανώδυνο εφόσον τον στολίζει με κωμικά στοιχεία και με γερές δόσεις παρωδίας. Θα έλεγα εμπνέεται από την περίφημη ομάδα Monty Python ως προς τη φόρμα και δουλεύει μια παράδοξη σύνθεση. Μια δραματουργική τεχνική δηλαδή που ανατρέπει τη δραματική δομή με την παρεμβολή κωμικής κατάστασης ή αλλιώς μια υπόδειξη της ειρωνείας της τύχης του δραματικού προσώπου όπως ακριβώς το ήθελε κι ο Ευριπίδης.

Ο Μενέλαος αν και είναι ο ηγέτης απομυθοποιείται και εμφανίζεται ως ένας κοινός καθημερινός άνθρωπος: ναυαγός περιπλανώμενος σε άθλια κατάσταση με συνείδηση της δεινής του κατάστασης με μια σκελέα μόνος συγκρούεται σαν απλός άνθρωπος με τη γερόντισσα δέχεται απειλές και οδηγίες από αυτήν προσπαθεί να βρει μέσα στην σύγχυση μια λύση αλλά η αδιέξοδη κατάσταση τον κάνει επιπόλαιο και αντιφατικό. Όλα αυτά τα στοιχεία τον χρίζουν ένα τυπικό ευριπίδειο ήρωα. Επίσης ο σκηνοθέτης φανερώνει ευκρινώς τις δίσημες φράσεις αυτές που χαρακτηρίζουν το έργο τραγικωμωδία. Το διαπιστώνουμε στον διάλογο Ελένης – Θεοκλύμενου λίγο πριν το φινάλε όπου άλλα λέει η ηρωίδα άλλα καταλαβαίνει ο αφελής Βασιλιάς.

Ο σημαντικός σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου στήνει την παράσταση άλλοτε σε συνθήκη καμπαρέ κι άλλοτε σε συνθήκη λαϊκού πανηγυριού. Άλλωστε τα Λαϊκά Ελληνικά πανηγύρια με τα ήθη και τα έθιμά τους με τους μύθους την ιστορία τους το γιορταστικό τους τυπικό στεφανώνονται από μεγαλοπρέπεια. Τα πανηγύρια είναι ένα μέρος τοπικού πολιτισμού και αφορμή κοινωνικής συνοχής. Το ύφος η γραμμή της παράστασης έχει εννοιολογική σημασία και στιγματίζει μια σύγχρονη αντίληψη ιλαροτραγωδίας. Στόχος της σκηνοθεσίας να περάσουν αντιπολεμικά μηνύματα στο κοινό δια μέσου κωμικών καταστάσεων λαμπερών εικόνων και χαρίεσσας ατμόσφαιρας. Τον πέτυχαν πιστεύω.

Η μετάφραση ενός δραματικού κειμένου μοιάζει να υποχρεώνει τον μεταφραστή να αναλάβει ρόλο σκηνοθέτη στον εγκέφαλό του προκειμένου να επιτευχθεί η μεταφορά από τον πολιτισμό εκκίνησης στον πολιτισμό προορισμού. Θα μπορούσε να θέσει κανείς δίλημμα: οι μεταφράσεις αποτελούν τμήμα της πρόσληψης του αρχαίου δράματος ως συνέχεια των πρωτοτύπων κειμένων ή είναι νέες πνευματικές δημιουργίες προϊόντα σύγχρονης λογοτεχνίας; Στην προκειμένη περίπτωση ο ποιητής Παντελής Μπουκάλας και ο σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου δούλεψαν στην τομή των δύο τεχνικών. Αποτέλεσμα τα ηθικά τα φιλοσοφικά ή τα κοινωνικά θέματα της τραγωδίας αναφύονται στη σκηνή και αποδεικνύουν ότι η ταραγμένη εποχή μας είναι γόνιμη περίοδος για την αναβίωση του αρχαίου ελληνικού δράματος.

Τα λιτά σκηνικά του Άγγελου Μέντη συμβολίζουν τη χώρα της Αιγύπτου με διάσπαρτα εμβληματικά της στοιχεία (πυραμίδες, φοίνικες) στην ορχήστρα. Τα κοστούμια του στις απαστράπτουσες αποχρώσεις του λαμέ υφάσματος. Όλα μαζί αγκαλιάζουν τον τάφο του Πρωτέα ενώ ο θίασος με συναίσθηση του σκηνικού χρόνου και κώδικες με ιδιαίτερο φορτίο ολοκληρώνουν έναν εναλλακτικό τρόπο προσέγγισης της τραγικής ποίησης ιδωμένης μέσα από έννοιες όπως μουσικότητα καθαρότητα ιλαρή «ανάγνωση».

Η λαμπερή καλλίφωνη Έμιλυ Κολιανδρή, ως ωραία Ελένη θα πω: «πολύ ωραία Ελένη» ακολουθεί τις σκηνοθετικές οδηγίες και μας χαρίζει μια πανέμορφη γυναίκα με ψυχολογικές μεταπτώσεις: χαρούμενη, αισιόδοξη από τα νέα της Θεονόης, έκπληκτη, φοβισμένη, πανικοβλημένη καθώς αντικρίζει έναν άντρα στο παλάτι να την κοιτάζει ερευνητικά αλλά και με αγαλλίαση όταν τον αναγνωρίζει ή με στενοχώρια απογοήτευση όταν αυτός δεν την πιστεύει και ετοιμάζεται να φύγει.

Ο Μενέλαος του Θέμη Πάνου απολαυστικός σαν άλλος John Cleese ζωγραφίζει επιδέξια έναν απίθανο χαρακτήρα εγκλωβισμένο στην πλάνη του περιπλανιέται αδιάκοπα ανάμεσα στο «είναι» και το «φαίνεσθαι». Έτσι μ’ αυτήν την αντίθεση εξυπηρετείται εξαιρετικά η οικονομία του έργου.

Η εμφάνιση του α’ αγγελιοφόρου (Δημήτρης Κολοβός) αποτελεί απρόοπτο σκηνικό επεισόδιο κάτι που κανείς δεν το περίμενε μήτε οι θεατές. Ο Ευριπίδης χρησιμοποίησε και πριν κάποια απρόοπτα: την εμφάνιση του Τεύκρου, την ξαφνική εμφάνιση του Μενέλαου, το γεγονός ότι μια γυναίκα άνοιξε στον Μενέλαο (Γερόντισσα) και όχι ένας άντρας. Και οι δύο αγγελιαφόροι (Δ. Κολοβός και Άγγελος Μπούρας) μέσα στο πνεύμα του ποιητή και στη σκηνοθετική άποψη, αν και ξένισε η γυμνή εμφάνιση του δεύτερου παρότι συμβόλιζε την ολοσχερή γύμνια του μοναδικού διασωθέντος από το καράβι της δραπέτευσης του πονηρού ζευγαριού.

Ο εξαιρετικός Δημήτρης Μορφακίδης ως Τεύκρος εδώ είναι παράδειγμα ανθρώπου που επάνω του φαίνονται όλα τα δεινά του πολέμου. Αν και τύποις νικητής είναι εξόριστος ταπεινωμένος και ανασφαλής. Μέσα από την ερμηνεία του φανερώνεται όλη η αντιηρωική διάσταση του πολέμου που μόνο να φθείρει ψυχικά ,ηθικά και σωματικά τους ανθρώπους μπορεί. Το φιλειρηνικό μήνυμά του είναι ολοφάνερο εφόσον απευθύνεται στους συμπολίτες του μετά από την πανωλεθρία των Αθηναίων στη Σικελία.

Η εμφάνιση της απαστράπτουσας περσόνας με λαμέ- υπερπαραγωγή ενδυμασία στην ορχήστρα θα μπορούσε να είναι το RuPaul αλλά είναι η δεινή καρατερίστα Αγορίτσα Οικονόμου ως μάντισσα Θεονόη η οποία «κλέβει» την παράσταση με την λεκτική της ευχέρεια την κίνησή της την έκφρασή της την ωραία «τρέλα» της.

Η πολύπειρη Έφη Σταμούλη ως γερόντισσα φέρνει στη σκηνή μια κόμικ φιγούρα και με το ισχυρό της ένστικτο την πολύχρονη θητεία της στο θέατρο επωμίζεται εύστροφα την ιλαρή διάθεση του ποιητή. Παράδειγμα η απορία της για το γεγονός ότι δε γνωρίζει τον Μενέλαο δημιουργεί ποικίλα συναισθήματα μιας και ο πόλεμος σε συνδυασμό με τις κακουχίες μπορεί να κάνει έναν βασιλιά να φαίνεται ζητιάνος.

Ο Γιώργος Καύκας πλάθει με πειθώ έναν αφελή Βασιλιά Θεοκλύμενο έναν άνθρωπο με μανδύα κακού αλλά ουσιαστικά έναν άνθρωπο που αφήνεται στα «έπεα πτερόεντα» και εύκολα τον εξαπατούν οι άλλοι.

Οι Διόσκουροι Νικόλας Μαραγκόπουλος και Ορέστης Παλιαδέλης εμφανίζονται στην τελευταία σκηνή με ασημένια τεφλόν φορεσιά κι από ένα συννεφάκι στα χέρια λικνίζονται χαριτωμένα και διασκεδάζουν εαυτούς και κοινό. Ο δε Παναγιώτης Παπαϊωάννου ως υπηρέτης συμπληρώνει στο αυτό ύφος τον θίασο- βαριετέ.

Άλλωστε η εποχή του Ευριπίδη είναι αυτή της αμφισβήτησης των μύθων και των ειδώλων: ο ποιητής απομυθοποιεί τον Μενέλαο τον επικό ήρωα. Η εποχή του είναι αυτή του σοφιστικού κινήματος του αρχαίου ελληνικού διαφωτισμού με κύρια χαρακτηριστικά: την κριτική κάθε αξίας και κάθε αυθεντίας τον έλεγχο κάθε δεδομένης αντίληψης την αμφισβήτηση των κοινωνικών στερεοτύπων. Ο Ευριπίδης ως μαθητής των σοφιστών υιοθετεί τις απόψεις τους.

Ο Χορός αποτελείται από Ελληνίδες αιχμάλωτες. Στον κομμό τα λόγια του Χορού αποτελούν την αντιστροφή στο θρήνο της Ελένης. Εδώ φθίνει ο βαρύς ρόλος του (τα τραγούδια γίνονται ακόμη και ξεχωριστά μέρη), ωστόσο, δε χάνει την επαφή µε τα πρόσωπα του δράματος. Αυτό επιβεβαιώνεται μέσα από τις συμβουλές, τις προτροπές, τις σκέψεις. Κι όταν δε δρα είναι παρών και κρίνει όσα συμβαίνουν. Διατυπώνει ηθικούς κανόνες, θρηνεί για τις ατυχίες ή έρχεται σε αντίθεση µε όποιον βρίσκεται στη σκηνή σε δεδομένη στιγμή. Δεκαπέντε εξαιρετικές γυναίκες ηθοποιοί του Κ.Θ.Β.Ε πλαισιώνουν την Ελένη, ερμηνεύουν, τραγουδούν, χορεύουν, παίζουν. Μεταμορφώνονται από γυναίκες- σκλάβες σε προκλητικά Pin-up models , σε δεσποινίδες της Αβινιόν, σε συγκρότημα τζαζ και μπλουζ, σε εμπνευσμένα ιντερμέδια, σε Χορό αρχαίου δράματος. Όλες καλλίφωνες, όμορφές και άψογα συντονισμένες.

Ο Δημήτρης Σωτηρίου, όπως πάντα, ευφάνταστος χορογράφος, μέσα στο συγγραφικό πνεύμα και αρωγός της σκηνοθεσίας.

Το δια ταύτα

Ο Ευριπίδης χαρακτηρίζεται ως ο από σκηνής φιλόσοφος.

Με την «Ελένη» ο Ευριπίδης εκφράζει τις δικές του απόψεις και τους προβληματισμούς για διάφορα θέματα: τον ορθολογισμό τη μαντική τον σωστό τρόπο σκέψης και δράσης τον Θεό το θεσμό της δουλείας. Τα θέματα αυτά απασχολούσαν τους φιλοσόφους της εποχής του έτσι και ο ίδιος φαίνεται να φιλοσοφεί στη σκηνή. Μέσω της διάνοιας των προσώπων εκφράζει τις φιλοσοφικές του ιδέες.

Θέσεις του Ευριπίδη που θα μπορούσαν να είναι σύγχρονες όπως οι σημερινές απόψεις για τις θρησκευτικές προλήψεις για τη συνήθεια των ανθρώπων να πιστεύουν σε ζώδια για τις αστρολογικές προβλέψεις για τις αλλαγές που συμβαίνουν τυχαία στην ανθρώπινη ζωή και που είναι ανεξέλεγκτες.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:

Μετάφραση: Παντελής Μπουκάλας
Σκηνοθεσία: Βασίλης Παπαβασιλείου
Συνεργάτης σκηνοθέτης-Δραματουργία: Νικολέτα Φιλόσογλου
Σκηνικά- Κοστούμια: Άγγελος Μέντης
Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου
Χορογραφία: Δημήτρης Σωτηρίου
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Ενορχήστρωση – Μουσική διδασκαλία: Γιώργος Δούσος,
Moυσική διδασκαλία: Χρύσα Τουμανίδου
Βοηθός χορογράφου: Σοφία Παπανικάνδρου
Βοηθός σκηνοθέτη: Άννα – Μαρία Ιακώβου
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Έλλη Ναλμπάντη
Οργάνωση παραγωγής: Αθανασία Ανδρώνη
Οδηγοί σκηνής: Γιάννης Παλαμιώτης Μαρίνα Χατζηιωάννου
Παίζουν:

Έμιλυ Κολιανδρή (Ελένη)
Θέμης Πάνου (Μενέλαος)
Αγορίτσα Οικονόμου (Θεονόη)
Γιώργος Καύκας (Θεοκλύμενος)
Έφη Σταμούλη (Γερόντισσα)
Δημήτρης Κολοβός (Αγγελιοφόρος Α’)
Άγγελος Μπούρας (Αγγελιοφόρος Β’)
Δημήτρης Μορφακίδης (Τεύκρος)
Παναγιώτης Παπαϊωάννου (Θεράπων)
Νικόλας Μαραγκόπουλος Ορέστης Παλιαδέλης (Διόσκουροι)
Χορός:

Νεφέλη Ανθοπούλου Σταυρούλα Αραμπατζόγλου Λουκία Βασιλείου Μομώ Βλάχου Ελένη Γιαννούση Ηλέκτρα Γωνιάδου Νατάσα Δαλιάκα Χρύσα Ζαφειριάδου Σοφία Καλεμκερίδου Αίγλη Κατσίκη Άννα Κυριακίδου Κατερίνα Πλεξίδα Μαριάννα Πουρέγκα Φωτεινή Τιμοθέου Χρύσα Τουμανίδου
Μουσικοί επί σκηνής: Γιώργος Δούσος (φλάουτο κλαρίνο σαξόφωνο καβάλ) Δάνης Κουμαρτζής (κοντραμπάσο) Θωμάς Κωστούλας (κρουστά) Παύλος Μέτσιος (τρομπέτα ηλεκτρική κιθάρα) Χάρης Παπαθανασίου (βιολί) Μανώλης Σταματιάδης (πιάνο ακορντεόν).

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Συνέχεια ανάγνωσης
Διαφήμιση1

Προτεινόμενα