Connect with us

Πολιτισμός

«Γη της Επαγγελίας» στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

«Γη-της-Επαγγελίας»-στο-Αρχαίο-Θέατρο-Φιλίππων

Μετά τη μεγάλη επιτυχία που σημείωσε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, η «Γη της Επαγγελίας», σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη, έρχεται στο 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων την Τετάρτη 26 Αυγούστου, στις 21:00 στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων.

Πρόκειται για μια συμπαραγωγή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Κοζάνης με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου για την ιστορική συγκυρία του κλεισίματος των λιγνιτικών εργοστασίων.

Μια συγκλονιστική αφήγηση που επιστρέφει στις ρίζες της ενεργειακής ιστορίας της Δυτικής Μακεδονίας και φέρνει στη σκηνή το ζήτημα της απολιγνητοποίησης ή αλλιώς ενεργειακής, οικονομικής και υπαρξιακής «μετάβασης» αντικατοπτρίζοντας όσα συμβαίνουν στον τόπο, τη χώρα αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Η «Γη της Επαγγελίας» είναι μια ποιητική «αντιπαράσταση» θεάτρου ντοκουμέντο, στην οποία οι συνεντεύξεις και οι μαρτυρίες κατοίκων και εργαζομένων που έδεσαν τη ζωή τους με τον λιγνίτη και την ελληνική παραγωγή Ηλεκτρικού Ρεύματος, μετατρέπονται σε άμεσο τεκμήριο μνήμης για την ενέργεια, την απώλεια και τη μετάβαση.

Ακούμε τις σκέψεις, βλέπουμε την πραγματικότητα και τα βιώματά τους και παρακολουθούμε μια σκηνική σύνθεση που στόχο έχει να αναδείξει την ποίηση και το αίσθημα όσων μαρτυρούνται.

Σκηνοθεσία – Δραματουργία: Γεωργία Μαυραγάνη

Επιμέλεια κίνησης: Μαριάννα Καβαλλιεράτου

Σκηνικά – κοστούμια: Εύη Μιμίκου, Βενετία Νάση

Μουσική: Χάρης Νείλας

Σχεδιασμός φωτισμών: Εμορφίλη Τσιμπλίδου

Κινηματογράφηση υλικού – Επεξεργασία με ΑΙ: Στάθης Γαλαζούλας

Βοηθοί σκηνοθέτη: Μαρία Ηλιάδη, Νικολέτα Σιώμου

Βοηθός φωτίστριας: Ηρώ Μεταξά

Ηθοποιοί: Δημήτρης Γαλανάκης, Συμεών Κωστάκογλου, Γρηγόρης Ποιμενίδης, Ιωάννα Σίσκου, Ανατολή Τσακαλίδου

Άνθρωποι της κοινότητας: Νίκος Λόφτσαλης, Παναγιώτης Χλιαράς

Φωτογραφίες – Βίντεο παράστασης: Κωνσταντίνος Μανουσαρίδης και Χρήστος Συμεωνίδης

Εικονογράφηση αφίσας: Lekõ

Σχεδιασμός προγράμματος – Επικοινωνία: Παναγιώτης Τσαρτσιανίδης

Κατασκευή σκηνικού: Νίκος Λαβαντσιώτης, Γιάννης Λυγκώνης, Τάκης Συνδουκάς

Τεχνικοί σκηνής: Βαγγέλης Καραθανάσης, Νίκος Λαβαντσιώτης, Τάκης Συνδουκάς

Ηλεκτρολόγος – χειριστής φώτων: Τάσος Διδασκάλου

Ηχολήπτης: Μάνος Κόμπος

Υπεύθυνος περιοδείας: Στέλιος Σωτηρόπουλος

Γη της Επαγγελίας

Τετάρτη 26 Αυγούστου / 21:00

Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων

Διάρκεια: 75 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 15€ Γενική Είσοδος • 10€ Φοιτητικό, Μαθητικό, Ανέργων, ΑμεΑ, Τριτέκνων και Πολυτέκνων

Ηλεκτρονική Προπώληση: https://www.ticketservices.gr/event/dipethe-kozanis-gi-tis-epaggelias/?lang=el

Προπώληση

Καβάλα: Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά από Δευτέρα έως Σάββατο (10:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00) και Κυριακή (10.00 – 14.00), ενώ την ημέρα της παράστασης θα γίνεται προπώληση στο ταμείο του χώρου της εκδήλωσης από τις 19:00 το απόγευμα.

Κρηνίδες: Café «Προσκήνιο», Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, τηλ. 2510516090

*Απαγορεύεται η είσοδος στο χώρο μετά την έναρξη της παράστασης.

**Για άλλη μία χρονιά, θα υπάρξει δυνατότητα μεταφοράς θεατών από λεωφορείο του ΚΤΕΛ Καβάλας από και προς το αρχαίο θέατρο Φιλίππων με την επίδειξη εισιτηρίου της εκάστοτε θεατρικής παράστασης και ειδικό αντίτιμο 4.40€.

Αναχώρηση από το ΚΤΕΛ Καβάλας στις 18.45 και επιστροφή μετά το πέρας της παράστασης.

Σημ. Οι κάτοχοι ονομαστικών προσκλήσεων του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων καλούνται να δηλώσουν την πρόθεσή τους να τις χρησιμοποιήσουν έως την Δευτέρα 24/8, ενώ ο έλεγχος ταυτοπροσωπίας θα γίνεται στην είσοδο του θεάτρου τη μέρα της παράστασης.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 2510. 220876 (10:00-14:00).

ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Πολιτισμός

Οι «Βρικόλακες» του Ίψεν στο «Αμαλία»

Οι-«Βρικόλακες»-του-Ίψεν-στο-«Αμαλία»

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι, οι οποίοι αιτιολογούν και επιβάλλουν -μαζί ή χωριστά ο καθένας- το ανέβασμα μεγάλων κλασικών έργων στα θέατρα, που κι αυτά με τη σειρά

τους θέλουν να θεωρούνται μεγάλα.

 Να θέλουν κάποια «ιερά τέρατα» της υποκριτικής να ερμηνεύσουν κείμενα αντάξια των μεγάλων δυνατοτήτων τους, όπως η Έφη Σταμούλη, η οποία ήδη έχει αναμετρηθεί με τον ίδιο ρόλο του ΄Ιψεν, είκοσι χρόνια πριν.

Να εμφανιστεί κάποια ευφάνταστη εμπνευσμένη σκηνοθετική άποψη, που θα δίνει νέες διαστάσεις και θα κατοχυρώνει τις παλιές πάνω στη σημασία των έργων και στις προεκτάσεις της.

Και, τέλος, για παιδευτικούς λόγους και γνωριμία, ειδικά του νεότερου κοινού, με τα μεγάλα νοήματα της ανθρώπινης σκέψης και με τον τρόπο που το θέατρο τα προωθεί και τα προβάλλει.

Οι «Βρικόλακες» (1881) είναι ένα κοινωνικό ρεαλιστικό θεατρικό που αποτελεί μια σκληρή κριτική στην κοινωνική υποκρισία, τον καθωσπρεπισμό, τις μικροαστικές αντιλήψεις και τη διαφθορά της θρησκείας και της ηθικής της εποχής του.

«Οι Βρικόλακες» ήταν μια λογική συνέχεια του «Κουκλόσπιτου», όπου η γυναίκα εγκαταλείπει τη συζυγική στέγη όταν ανακαλύπτει ότι αποτελούσε κτήμα του ανδρός της και ότι είχε μεγαλώσει με άγνοια του έξω κόσμου. Τότε η Νόρα είχε κατακριθεί ιδιαίτερα από κληρικούς για «αφύσικη» συμπεριφορά. Στους «Βρικόλακες» ο ΄Ιψεν αντιστρέφει την κατάσταση, επειδή η Έλεν Άλβινγκ υπακούει στα «όρντινα» του πάστορα Μάντερς, δεν εγκαταλείπει τον σύζυγό της και γίνεται ένοχη μιας πολύ περισσότερο «αφύσικης» πράξης από αυτή της Νόρας. Δεν μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη ειρωνεία από την ανταμοιβή που πήρε η ηρωίδα για την υποταγή της στους ηθικούς κανόνες.

Εδώ, η ανταμοιβή για την «αρετή» είναι παράλυση για τον γιό και απόγνωση για τη μητέρα.

Πρόκειται για έργο που έχει στοιχεία από προγενέστερα αριστουργήματα της κλασσικής, αλλά και της αρχαιοελληνικής δραματουργίας. Βλέπει κανείς την έντονη συσχέτιση με τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, που αντικατοπτρίζεται όχι μόνο στη σχεδόν παρανοϊκή σχέση του Όσβαλντ με τη μητέρα του, αλλά και στη σχέση του με τον πατέρα του, ο θάνατος του οποίου τον στοίχειωσε και εν τέλει τον σκότωσε. Όπως και στον Οιδίποδα, έτσι και οι ήρωες του Ιψενικού δράματος διακατέχονται από τη μανία της «αποκάλυψης» αδιαφορώντας για τις συνέπειες.

Επίσης, οι δυο νέοι άνθρωποι του έργου, ο Όσβαλντ και η Ρεγγίνα, πρέπει να παραλάβουν από τους παλιότερους τον κόσμο που εκείνοι έφτιαξαν και να καταφέρουν μέσα σ’ αυτόν να πορευτούν και να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους.

Σ’ αυτή τη «χαρά της ζωής» που έχει κληρονομήσει απ’ τον πατέρα του ο Όσβαλντ και που, για τη βόρεια ψυχολογία, κάποτε ταυτίζεται σχεδόν ειδωλολατρικά με το υπάρχειν μέσα σ’ ένα φως απολλώνιο, διακρίνουμε τώρα ένα μαύρο, σχεδόν αδιόρατο σημαδάκι, σαν προμήνυμα καταιγίδας πάνω σε αίθριο ουρανό που, αν το βάλουμε κάτω από ένα ισχυρό μικροσκόπιο, θα μπορέσουμε να διακρίνουμε καθαρότατατο σχήμα και τη μορφή των πατρικών Ερινυών. Εκείνων που θα κατασπάραζαν τον Ορέστη, σύμφωνα με τον χρησμό του Απόλλωνα, αν δεν τολμούσε την ύστατη πράξη της φρίκης και του ελέους. Τη μητροκτονία.

Αυτό το αόρατο διά γυμνού οφθαλμού μαύρο σημαδάκι αποτελεί και τη «μαγιά» μιας «σύγχρονης» παράστασης των «Βρικολάκων». Όπου ταπράγματα πρέπει να σημαίνονται περισσότερο παρά να λέγονται. Να δείχνονται παρά να εκφωνούνται.

Διότι οι «Βρικόλακες» δεν είναι μια κοινή, ζωγραφισμένη προοπτικά, κατά τα πρότυπα της Αναγέννησης, θεατρική επιφάνεια. Διαθέτει βάθος, αλλά αυτό είναι περισσότερο της άφωνης κραυγής και του ξαφνικού, ανεξήγητου σπασμού, και λιγότερο – έως καθόλου – της λογικής εξήγησης και της δίκαιης απόδοσης ευθυνών. Διαθέτει, πίσω από τη συμμετρία της κείμενης μορφής του, μια ακείμενη ασυμμετρία που το σπρώχνει, σαν να θέλει να γεννήσει την ίδια του την παράσταση, ως ασύμμετρη φαινομενικά μορφή και μετά από έναν διόλου ανώδυνο τοκετό.

Η παράσταση στο «Αμαλία», σε σκηνοθεσία του Χάρη Πεχλιβανίδη, επεξεργάζεται θεατρικά και σε επίπεδο μορφής τα φαινόμενα, υπηρετώντας τη συμμετρία αυτής της μορφής κι επιζητώντας μια εξωτερική αρμονία.

«Μητέρα, γεια σου. Είμαι το παιδί σου. Σου έχω νέα, όμως. Τελικά μεγάλωσα. Και αποφάσισα σήμερα να σε κάψω.»

Ένα παιδί επιστρέφει στο σπίτι του. Ξέρει όσα του έκρυψαν. Αναγνωρίζει τα ψέματα που ειπώθηκαν για να το προστατεύσουν, τις σιωπές μέσα στις οποίες μεγάλωσε. Τώρα στέκεται απέναντι στη μητέρα του και διεκδικεί τη ζωή του. Σε ένα σπίτι που αφήνει το φως να περνά αλλά κρατά τα μυστικά του, μια οικογένεια οδηγείται στην καταστροφή. Το παιδί που έμαθε να ζει σαν φάντασμα μέσα στο ίδιο του το σπίτι θέλει πια το φως. Η γνώση και η αγάπη του για τη ζωή γίνονται η φωτιά που απειλεί να τα σαρώσει όλα.

 Ο Χάρης Πεχλιβανίδης σκηνοθετεί τους «Βρικόλακες» του Χένρικ Ίψεν , με αφετηρία την εξέγερση ενός παιδιού απέναντι σε όσα κληρονόμησε χωρίς να τα επιλέξει.

«Από σήμερα οι αμαρτίες γονέων σταματούν να παιδεύουσι τέκνα.»

Η ματιά του αντλεί έμπνευση από την πλούσια σκανδιναβική παράδοση του οικογενειακού δράματος δωματίου, από τα ραγισμένα σαλόνια του Μπέργκμαν, ως τις ιψενικές συγκεντρώσεις που μετατρέπονται σε αρένα σύγκρουσης, μέχρι τελικής πτώσης.

Εξάλλου, το έργο ερευνά τη σχέση μάνας και γιου, την κατ΄επίφαση ηθική, το αίσθημα ευθύνης, την ισότητα φίλων, το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης ,την κληρονομικότητα.

Ο συγγραφέας δε δημιουργεί δυστυχίες, αντιγράφει τις υπάρχουσες.

Η σκηνοθεσία δίνει έμφαση, στρέφεται στη βαθύτερη απόδοση του κειμένου και δημιουργεί μια παράσταση αξιοπρόσεκτη, αξιοσημείωτη και σημαντική.

 Έχει υψηλούς ρεαλιστικούς, ουσιαστικούς τόνους, ρυθμό, μαθηματική ακρίβεια, σε μια μετάφραση που διεισδύει ο λόγος μέσα στον προσεχτικό θεατή, ο οποίος τον επεξεργάζεται και μετά την αυλαία.

Ο Χένρικ Ίψεν θεωρείται ο πρώτος μεγάλος εκφραστής ενός πνευματικού ρεύματος που εγκατέλειψε τα προσφιλή θέματα του 19ου αιώνα και έφερε στο προσκήνιο την καθημερινή ζωή και τις αμαρτίες της. Το έργο, που γράφτηκε το 1881, πιθανολογείται ότι ο Ίψεν το έγραψε εξ αιτίας του νόθου παιδιού του, που είχε αποκτήσει μόλις σε ηλικία 18 χρόνων με μία υπηρέτρια και που είχε αναγνωρίσει, χωρίς, όμως, ποτέ να το συναντήσει.

Η αξεπέραστη δεξιοτεχνία της τεχνικής του, η διεισδυτική ψυχολογική του ανάλυση, οι συμβολισμοί του και η ποίηση του θεατρικού του λόγου, όλα αυτά τα στοιχεία που τον έχουν χαρακτηρίσει σημαντικό συγγραφέα, συνυπάρχουν και στους «Βρικόλακες».

Η Έλεν Άλβινγκ ανέχεται τις απιστίες του άντρα της, ζώντας μέσα στην υποκρισία και διστάζοντας να αποκαλύψει την τραγωδία της. Χήρα αργότερα, αφοσιώνεται στον άρρωστο γιο της Όσβαλντ και τον βλέπει με τρόμο ν’ ακολουθεί τα χνάρια του πατέρα του, κυνηγώντας την υπηρέτρια τους, Ρεγγίνα.

 Όταν η κατάσταση φτάσει σε επικίνδυνο σημείο αναγκάζεται να του φανερώσει την αλήθεια, ότι η κοπέλα είναι ετεροθαλής αδερφή του από ερωτικές επαφές του κολασμένου πατέρα του με τη μητέρα της. Η Έλεν, πιστεύοντας στην κληρονομικότητα του ατόμου, βλέπει στο πρόσωπο και στις ερωτικές τάσεις του γιου της, τον βρικόλακα-πατέρα.

Το δράμα κλείνει με την αυτοκτονία του Όσβαλντ, που μη έχοντας πια κανένα καταφύγιο στην ψυχική του θύελλα, προτιμά τον θάνατο.

Πρόκειται για ένα έργο-σταθμό στην παγκόσμια δραματουργία και ένα κάλεσμα ενάντια στις κοινωνικές προκαταλήψεις που εξανδραποδίζουν τον άνθρωπο.

Η Έλεν Άλβιγκ είναι αυτή που καταστρέφεται στην προσπάθειά της να διασώσει την ηθική της ελευθερία, σέβεται την αστική ηθική, αλλά βγαίνει νικημένη είτε γιατί αρνήθηκε την προσωπικότητά της είτε γιατί τον ήρωα του έργου Όσβαλντ, τον βαραίνει η μοίρα μιας τρομερής κληρονομικότητας.

Ο σύγχρονος μεταφραστής δεν τίθεται πια αντιμέτωπος με κάποιο έργο παλιότερης εποχής, υφιστάμενος τις πιθανές επιδράσεις του, αλλά το αντιμετωπίζει ως θεατής που, όντας συγγραφέας, παρεμβαίνει «διορθωτικά» στο αρχικό κείμενο, το διαφοροποιεί, το παραλλάσσει και τελικά παρουσιάζει μια νέα δημιουργία, την οποία, αν και δε διαφοροποιείται ουσιαστικά από την παλιά, την μεταποιεί, την παραλλάσσει και την «εκσυγχρονίζει».

Η Γλυκερία Καλαϊτζή που υπογράφει τη μετάφραση, χωρίς να αποκρύπτει τις πηγές και τα πρότυπά της, διαλέγεται μ’ αυτά, τοποθετούμενη ανάμεσα στην προσλαμβάνουσα συνείδηση του σύγχρονου θεατή και τη δημιουργό συνείδηση του αρχικού συγγραφέα και, υπό μορφή διάθλασης, μεταβάλλει την εστίαση του αφηγηματικού ιστού και του δραματικού ενδιαφέροντος, δημιουργώντας έτσι μια νέα «ανάγνωση» του έργου και αναπτύσσοντας νέες δυνατότητες πρόσληψης και αφομοίωσής του. 

 Ένας διακειμενικός και διαπολιτισμικός διάλογος κάνει την εμφάνισή του, που αποτελεί γενικευμένη έκφραση των προοπτικών και αντιλήψεων, σύμφωνα με τις οποίες η συνείδηση των σύγχρονων δημιουργών( Γλυκερία Καλαϊτζή – Χάρης Πεχλιβανίδης) προσλαμβάνει το προγενέστερο έργο και, μέσα από τις νέες αντιλήψεις τους, το αρχικό πρότυπο αποδομούμενο, ανασυντίθεται σε θραύσματα ή έστω επιλεκτικά, από τη νεότερη κριτική και δημιουργική συνείδηση του αναγνώστη – θεατή, συνιστώντας μια ανανεωμένη και πρωτότυπη ανάγνωση της παλιότερης δημιουργίας, εξαιτίας της εξαιρετικής συνεργασίας μεταφράστριας και σκηνοθέτη.

 Έτσι, οι μακροσκελείς και βραδύκαυστοι διάλογοι δίνουν τη θέση τους σε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες λεκτικές αντιπαραθέσεις, ενώ οι σχέσεις μητέρας –γιου περνάνε από την κρησάρα της πένας της Καλαϊτζή και μεγεθύνουν την προσήλωση των θεατών και γιατί αποδίδονται από εξαιρετικούς ερμηνευτές.

Ο Χάρης Πεχλιβανίδης παρουσιάζει στη σκηνοθεσία του την αντίδραση του Ίψεν, ως κεντρική ιδέα σε εκείνα τα προβλήματα που απορρέουν από τις αναστολές, αυτές που θέτουν οι κοινωνικές και θεσμικές δυνάμεις στην ατομική ελευθερία και την αυτοπραγμάτωση.

Αυτό φέρει υπέροχα στην ερμηνεία της η σπουδαία Έφη Σταμούλη, η οποία εντυπωσιάζει άλλη μία φορά στον ρόλο της κυρίας Άλβιγκ, με την υποκριτική της μεστότητα και γίνεται υπέρλαμπρη μέσα από την τραγικότητα της.

Σημειώνουμε ότι η ΈφηΣταμούλη επιστρέφει στο δικό της θεατρικό «σπίτι», το θέατρο «Αμαλία», ενός χώρου που ταυτίστηκε με την ιστορία της Πειραματικής Σκηνής της Τέχνης και με τη δική της σπουδαία διαδρομή. Επιστρέφει, ταυτόχρονα, στον ρόλο της Έλεν Άλβινγκ, με τον οποίο έχει αναμετρηθεί άλλες δύο φορές στο παρελθόν. Μια επιστροφή με ξεχωριστή σημασία για τη θεατρική Θεσσαλονίκη.

Ο πολύ καλός Νικόλας Μαραγκόπουλος, ως Πάστορας Μάντερς, ενσαρκώνει με επιτυχία τη διαφθορά και την υποκρισία της καθιερωμένης Λουθηρανικής εκκλησίας, φέρνοντας την κυρία Άλβινγκ πίσω στο «καθήκον» της, ως σύζυγος και μητέρα, ανεξάρτητα από τις πιθανές συνέπειες. Ευθύς, κάθετος, στιβαρός, όπου τα σημεία του έργου το απαιτούν και υποχωρητικός, όταν πρέπει.

Σε αντίθεση με τον πιο διφορούμενο χαρακτήρα του Γιάκομπ Έγκστραντ, τον οποίο υποδύεται έξοχα ο Στάθης Μαυρόπουλος, η ηθική πυξίδα που παρέχει ο Πάστορας φαίνεται ολοένα και πιο αμφίβολη, πριν εκτεθεί ως εντελώς ιδιοτελής και ως θύμα όλων των ελαττωμάτων που κηρύττει.

 Η υποκριτική απόδοση του Μαυρόπουλου είναι συνεχώς φωτιστική, φέρνοντας όχι μόνο στιγμές κωμικής ανακούφισης, αλλά και διαπραγματευόμενη τις αποχρώσεις αυτού του χαρακτήρα με μια λεπτότητα που, κατά διαστήματα , είναι αβαντάζ στην ερμηνεία της Ειρήνης Ηροδότου ως Ρεγγίνα, ένα πανέμορφο, γλυκύτατο πλάσμα, όμως, όπως ακριβώς τη θέλει το κείμενο.

Αυτή η νεαρή υπηρέτρια, που αποκαλύπτεται ως το νόθο παιδί του Λοχαγού Άλβινγκ, αντιπροσωπεύει την προσπάθεια για κοινωνική κινητικότητα που αντιμετωπίζεται σε πολλά από τα έργα του Ίψεν και από τον σύγχρονό του Στρίντμπεργκ, όπως στο έργο του «Δεσποινίς Τζούλια» και στο μυθιστόρημά του «Το Κόκκινο Δωμάτιο», τα οποία επίσης αντιμετωπίζουν τη θεσμική υποκρισία, αν και από μια πολύ διαφορετική οπτική γωνία από τον Ίψεν.

Τον Όσβαλντ υποδύεται πειστικά ο Γιώργος Μάρκος με την ορμή της νιότης του, αλλά και με όλες τις μεταβολές του χαρακτήρα του, όπως τον σκιαγράφησε ο συγγραφέας.

Μάλιστα, ο σκηνοθέτης τον θέτει βιγλάτορα και ωτακουστή στην παράσταση, επειδή είναι διαρκώς στη σκηνή είτε παρατηρεί είτε συμμετέχει στη δράση, «αγοράζει» τις ριπές των εξομολογήσεων της μητέρας του στον Πάστορα και το αντίστροφο, ώστε «φορτωμένος με τοξίνες» πια, διευκολύνει το κοινό να κατανοήσει την έκρηξη του πριν από το συγκλονιστικό φινάλε.

Ως συνολική κορύφωση, η τρίτη πράξη είναι μια από τις πιο έντονες και αποτελεσματικές στιγμές θεάτρου που έχουμε δει τον τελευταίο καιρό.

Η μουσική από τους Χάρη Πεχλιβανίδη και Γιώργο Μάρκο, χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία στην παραγωγή, συνεχίζοντας να εκπλήσσει το κοινό ακόμη και μετά την τελευταία εκφώνηση του Όσβαλντ.

Ο σκηνικός σχεδιασμός της Έλλης Ναλμπάντη με γυάλινους κυβόλιθους να περιστοιχίζει το παγερό κι ανήλιαγο σαλόνι των Άλβινγκ, αποδίδει εύστοχα την ψυχρή ατμόσφαιρα, την καταπιεστικότητα του οικογενειακού σπιτιού, γεμάτου εξαπάτηση, εσωτερικές και εξωτερικές ασθένειες. Ωστόσο, η σκηνή της πυρκαγιάς στο ορφανοτροφείο, με το άλικο χρώμα πνιγμένο στους καπνούς, είναι καθηλωτική.

Αν και τα θέματα του έργου «Βρικόλακες» δεν αποτελούν πλέον «ταμπού» καθαυτά, σαφώς εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να θέσει τα προβλήματα σε συζήτηση. Άλλωστε, είναι συναρπαστικό να διαπιστώνει κανείς πόσο άμεσο και τολμηρό εξακολουθεί να είναι το έργο στην εποχή μας και πως τα θεμελιώδη ανθρώπινα και κοινωνικά ζητήματα που θίγει επανεμφανίζονται με νέες μορφές.

Συντελεστές

Μετάφραση: Γλυκερία Καλαϊτζή

Σκηνοθεσία: Χάρης Πεχλιβανίδης

Κίνηση/ Βοηθός Σκηνοθέτη: Σοφία Παπανικάνδρου

Σκηνικά/Κοστούμια: Έλλη Ναλμπάντη

Φωτισμοί: Δήμητρα Αλουτζανίδου 

Μουσική: Χάρης Πεχλιβανίδης – Γιώργος Μάρκος

Φωτογραφίες: Λευτέρης Τσινάρης, Τάσος Θώμογλου

Παραγωγή: Θέατρο Αμαλία- TooFarEast

Επί σκηνής

Έφη Σταμούλη

Ειρήνη Ηροδότου

Στάθης Μαυρόπουλος

Νικόλας Μαραγκόπουλος

Γιώργος Μάρκος 

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading

Πολιτισμός

«ΤΟ ΘΑΥΜΑ» του Giuseppe Massa στο «Αντιγόνη Βαλάκου»

«ΤΟ-ΘΑΥΜΑ»-του-giuseppe-massa-στο-«Αντιγόνη-Βαλάκου»

 Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Νικολέτα Φιλόσογλου

Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή

Έχοντας στη σκευή του το μακάβριο χιούμορ και τη διακωμώδηση ζοφερών καταστάσεων, ο Ιταλός συγγραφέας Giuseppe Massa παρουσιάζει μια ανθρώπινη, πολιτική αλληγορία για τη μνήμη, την απώλεια και την απουσία της καλοσύνης.

Θα μπορούσε να είναι η υπόθεση ενός δράματος, αλλά ο συγγραφέας χειρίζεται το θέμα του μέσα από τα μονοπάτια της κωμωδίας και η σκηνοθεσία το προχωράει ακόμη παραπέρα, ως τη μπαλαφάρα, που, όπως φάνηκε, αρέσει στο κοινό.

Το έργο έχει απόσταση από την αγγλοσαξωνική παράδοση της μαύρης κωμωδίας. Είναι απόσταγμα του Νότου, όπου ο θάνατος είναι μέρος της ζωής του, το παράλογο και το μαγικό στοιχείο είναι μέρος της καθημερινότητάς του, όμως το κωμικό με το τραγικό και το γκροτέσκο στοιχείο είναι μεταξύ τους δυσδιάκριτα.

Γραμμένο σε μια εποχή διαρκών μετακινήσεων, όπου οι κοινωνίες αντιμετωπίζουν συχνά τον μετανάστη με καχυποψία και υποτίμηση, το « miracolo» μάς καλεί να αναζητήσουμε εκ νέου το μοναδικό θαύμα που εξακολουθεί να έχει σημασία: την ανθρώπινη καλοσύνη.

Πρόσφυγας, μαύρος, εκτοπισμένος με τη θέλησή του ή από εξαναγκασμό, ο νεκρός που ξέβρασε η θάλασσα βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου και των δύο «ηρώων» του.

Δύο νεκροθάφτες καλούνται να συμφωνήσουν στον «καταλληλότερο» τρόπο να απαλλαγούν από το νεκρό σώμα του ναυαγού.

Μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις επιλογές τους, αναδύονται έννοιες όπως η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη και η ανθρωπιά, απέναντι στην αποξένωση και τη σκληρότητα.

 Οι δύο άντρες είναι αδέρφια. Ο πιο αδύνατος ονομάζεται Bernardo, ο πιο βαρύς είναι ο Antonio. Η αποστολή τους είναι να θάψουν έναν πνιγμένο μετανάστη άνδρα με εντολή του δημάρχου της πόλης τους, ώσπου ανακαλύπτουν ότι το νεκροταφείο είναι γεμάτο και δεν υπάρχει κατάλληλη κόγχη ταφής. Οι δύο τους συνομιλούν για μία ώρα και οι συζητήσεις τους περιστρέφονται, σχεδόν εξ ολοκλήρου, γύρω από το πώς μπορούν να απελευθερωθούν από το βάρος που σέρνουν με κόπο στους ώμους τους, σαρώνοντας ολόκληρο τον χώρο.

 Το κείμενο, ωστόσο, ονομάζεται «Θαύμα».

 Αναμφίβολα αποπνέει μπεκετικές αύρες, διασκευάστηκε και σκηνοθετήθηκε από τη Νικολέτα Φιλόσογλου με μια πρόσχαρη, αλλά θορυβώδη ματιά. Το αποτέλεσμα, ένα είδος δραματουργίας της υπερβολής, ενώ οι δύο πρωταγωνιστές Θανάσης Δήμου και Παναγιώτης Παναγόπουλος είναι πραγματικά πολύ καλή επιλογή, καθώς ερμηνεύουν τους ήρωες με εντυπωσιακά εκφραστικά μέσα και άριστη συνεργασία, περπατώντας πάνω στη σκηνοθετική γραμμή.

Θαρρείς, βγαίνουν κι αυτοί από την παλιά παράδοση του κωμικού διδύμου, όπου ο ένας λειτουργεί συμπληρωματικά με τον άλλο, κρατώντας το σχοινί της κωμωδίας συνεχώς τεντωμένο, μέσω της δικής τους σύγκρουσης, αλλά και του γύρω περιβάλλοντος και των περιπετειών που γνέθει η υπόθεση.

Ο Bernardo βρίσκει πάντα λύσεις, τις οποίες ο Antonio απορρίπτει συστηματικά.

Δεν μπορούν να μεταφέρουν το φέρετρο στο γειτονικό χωριό, παρόλο που υπάρχουν ελεύθερες θέσεις, επειδή το σώμα πρέπει να ταφεί στον τόπο όπου πέθανε.

Ούτε μπορεί ο Antonio να του προσφέρει μία από τις δύο θέσεις του στο παρεκκλήσι, επειδή η μία ανήκει στον αδελφό του και η άλλη στον εαυτό του.

 Ούτε μπορεί το σώμα να πεταχτεί στη θάλασσα, επειδή είναι πιθανό το ψάρι, που τυχόν θα φαγωθεί από οικογένεια, μπορεί να περιέχει πτωμαΐνη.

Δε γίνεται, επίσης, να το συσκευάσουνε και να το κάψουνε, επειδή οι πυροσβέστες σβήνοντας αυτό το δέμα, μπορεί να βρουν έναν άνθρωπο που δεν έχει απανθρακωθεί εντελώς, άρα η ευθύνη θα πέσει στους δύο.

Και δεν μπορεί να πεταχτεί από ένα κοντινό γκρεμό, επειδή το θρυμματισμένο σώμα θα το βρίσκανε εύκολα, θα μαζευόταν και θα μεταφερόταν από τους γειτονικούς χωρικούς σε ένα σάβανο, οι οποίοι θα ενημέρωναν τον δικό τους δήμαρχο για την κακή δουλειά που έκαναν οι δύο, άρα οι συνέπειες θα ήταν ασύμφορες γι’ αυτούς.

Οπότε, αποφασίζουν να ξεκουραστούν και μοιράζονται λασπωμένα μακαρόνια και πίνοντας ένα ποτό.

Ο Αντόνιο συνεχίζει να ψέλνει αποσπάσματα νεκροτελετής, ενώ ο Μπερνάρντο τοποθετεί το καπάκι κατά μήκος του φέρετρου, το οποίο παραμένει όρθιο. Αναμφίβολα παίρνουν μια ανάσα, ενώ ταυτόχρονα σκέφτονται να κόψουν το πτώμα σε κομμάτια ή, αν δεν τα καταφέρουν, με ένα αλυσοπρίονο, και να βάλουν τα κομμάτια σε σακούλες σκουπιδιών ή σε ένα μεγάλο, κούφιο καρπούζι.

 Με κάθε τρόπο πρέπει να πετάξουν το φέρετρο. Εξαντλημένοι και απογοητευμένοι σκέφτονται ακόμη και να επαναφέρουν στη ζωή τον νεκρό, ισχυριζόμενοι επανειλημμένα ότι τον είδαν να κινείται σαν από θαύμα. Αναποφάσιστοι και πελαγωμένοι, παρά το άγχος τους, μιλούν για ταξίδια στη Σελήνη ή τον Άρη, αποκαμωμένοι κοιμούνται στο έδαφος, ενώ το πτώμα αναπόφευκτα θα χλομιάσει τα πρόσωπά τους, αναγκάζοντάς τους να περάσουν σε μια νέα ζωή δίπλα στο φέρετρο.

 Ένα έργο που συνδυάζει κωμικά στοιχεία με παράλογες, ακόμη και υπερβολές, γεμάτο με μια φιλοσοφία που κάθε άλλο παρά παρωχημένη είναι, ειδικά όταν στην ερώτηση του Μπερνάρντο για το τι γίνεται κανείς μετά θάνατον, ο Αντόνιο απαντά ότι τα οστά, μετά από πολλά χρόνια, γίνονται σκόνη, μετά χώμα, μετά πηλός, λάσπη και τέλος κεραμικό, σαν τουαλέτα για παράδειγμα, την οποία θα μπορούσε να τη χρησιμοποιήσει μια ηλικιωμένη κυρία.

 Οι δυο πρωταγωνιστές είναι εξαιρετικοί, έχουν απίστευτη χημεία, υποδύονται τους ήρωες με μπρίο, κέφι και υποκριτική δεινότητα και χαρίζουν ευδαιμονία στην αίθουσα, όπως ειδα.

Η σκηνοθέτρια Νικολέτα Φιλόσογλου, που υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία, μέσα από αλλεπάλληλα κωμικοτραγικά γεγονότα αναδεικνύει όλες τις αποχρώσεις του έργου, μένοντας πιστή στο σουρεαλιστικό, γκροτέσκο ύφος της υπερβολής. Πλαισιωμένη από μια ομάδα ταλαντούχων καλλιτεχνών και μέσα σε έναν καταιγισμό από διαρκείς παράλογες αντιθέσεις, παραδίδει μια γλυκόπικρη παράσταση, η οποία παρουσιάστηκε το καλοκαίρι σε υπαίθριους χώρους προσδοκώντας να μεταφέρει την ιστορία της εκεί όπου το ελληνικό τοπίο συναντά τη συλλογική μνήμη της Μεσογείου.

Με βασικά σκηνικά στοιχεία ένα ποδήλατο και ένα φέρετρο, η ιστορία συνομιλεί με τις ακτές και τις περιοχές που βίωσαν τις μεγάλες μεταναστευτικές διαδρομές της τελευταίας δεκαετίας.

Η ρέουσα μετάφραση της Βιολέτας Ζεύκη, δίνει την ευκαιρία στη σκηνοθέτρια να πάρει τη ζωντανή μεσογειακή παράδοση, που θέλει τον Ιταλικό Νότο στην κορυφή ζοφερών καταστάσεων είτε από το μαφιόζικο στάτους είτε από τις μεταναστευτικές μαζικές ροές, τον μύθο, τη σάτιρα, την υπερβολή, το μαύρο χιούμορ, τους πολιτικούς υπαινιγμούς, από τους Ντε Φίλιππο και Ντάριο Φο, από αυτό το μαγικό και παράλογο στοιχείο του ιταλικού νότου που μπλέκονται επιδέξια και να χρησιμοποιήσει όλο αυτό το υλικό, σε συνδυασμό με το στιλ, το ύφος της ελληνικής επιθεώρησης του σαματά, για να διαπραγματευτεί ένα τόσο δύσκολο θέμα, όσο αυτό των κοινωνικών αλλαγών, των συγκρούσεων που δημιουργούν οι δύσμοιροι μετανάστες.

 Η έλευση του ξένου, του αλλοδαπού, του φτωχού που φτάνει στον τόπο μας και είναι ανεπιθύμητος ακόμη και νεκρός, αποτελεί καίριο και ακανθώδες ζήτημα στην ντόπια κοινωνία.

Και, όπως πάντα κάνει η κωμωδία, η παράσταση μάς καλεί να ξορκίσουμε, να βγάλουμε τη γλώσσα στον θάνατο που είναι ο άξονας γύρω από τον οποίο κινείται το έργο.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο: Giuseppe Massa

Μετάφραση: Βιολέτα Ζεύκη

Σκηνοθεσία – Σκηνική σύλληψη: Νικολέτα Φιλόσογλου

Δραματουργική επεξεργασία: Νικολέτα Φιλόσογλου

Ενδυματολογία: Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Σχεδιασμός και εικαστική επιμέλεια ποδηλάτου: Chris Capten, Κυριακή Φιλόσογλου

Σχεδιασμός φωτισμών: Στέλλα Κάλτσου

Μουσική επιμέλεια: Νικολέτα Φιλόσογλου

Μουσική σύνθεση: Άρης Κοντοάγγελος

Ηχητικός σχεδιασμός: Λαέρτης Μαλκότσης

Βοηθοί σκηνοθέτη: Ελένη Καστανιώτη, Νικόλας Λαμπάκης

Βίντεο teaser: Στέλιος Σγουράκης, Φίλιππος Τσιτσόπουλος

Βίντεο μοντάζ: Γιάννης Γαλιάτσος

Φωτογραφίες: Τάσος Θωμόγλου

Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης

ΔΙΑΝΟΜΗ

Antonio: Θανάσης Δήμου

Bernardo: Παναγιώτης Παναγόπουλος

Φωνή: Λαέρτης Μαλκότσης

Συμπαραγωγή: Ν.Β. ΑΜΚΕ – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βέροιας

ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading

Πολιτισμός

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας υποδέχεται για δεύτερη φορά τη Victoria Hislop

Η-Δημοτική-Βιβλιοθήκη-Καβάλας-υποδέχεται-για-δεύτερη-φορά-τη-victoria-hislop

Παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος» την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026

Μια ξεχωριστή λογοτεχνική βραδιά διοργανώνουν η Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός», το Βιβλιοπωλείο Μερτζιανίδη και οι Εκδόσεις Ψυχογιός, υποδεχόμενοι για δεύτερη φορά τη Βρετανίδα συγγραφέα Victoria Hislop, με αφορμή την παρουσίαση του νέου της μυθιστορήματος «Σκοτεινό πέλαγος».

Η πρώτη επίσκεψή της στην Καβάλα πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2016, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου της «Καρτ ποστάλ». Δέκα χρόνια μετά, η συγγραφέας επιστρέφει στην πόλη για να συναντήσει ξανά το αναγνωστικό κοινό και να παρουσιάσει το νέο της έργο, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

Η Victoria Hislop έχει συνδέσει το συγγραφικό της έργο με την Ελλάδα, την ιστορία και τον πολιτισμό της. Σπούδασε Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και εργάστηκε στον χώρο των εκδόσεων, των δημοσίων σχέσεων και της δημοσιογραφίας, προτού αφοσιωθεί στη συγγραφή.

Έγινε διεθνώς γνωστή με το πρώτο της μυθιστόρημα, «Το Νησί», που κυκλοφόρησε το 2005, εμπνευσμένο από την επίσκεψή της στη Σπιναλόγκα. Το βιβλίο μεταφράστηκε σε 40 γλώσσες, ξεπέρασε τα έξι εκατομμύρια αντίτυπα σε πωλήσεις και μεταφέρθηκε στην ελληνική τηλεόραση μέσα από την ομώνυμη σειρά 26 επεισοδίων.

Ακολούθησαν σημαντικά έργα, όπως «Ο Γυρισμός», «Το Νήμα», «Η Ανατολή», «Όσοι αγαπιούνται», «Μια νύχτα του Αυγούστου», «Καρτ ποστάλ από την Ελλάδα» και «Το Ειδώλιο».

Η ιδιαίτερη σχέση της με την Ελλάδα αναγνωρίστηκε επίσημα το 2020, όταν της απονεμήθηκε η τιμητική ελληνική ιθαγένεια. Το 2024 εξελέγη μέλος της Royal Society of Literature, ενώ τον Φεβρουάριο του 2025 τιμήθηκε με το Μετάλλιο Φιλελληνισμού Lord Byron, για τη συμβολή της στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τη συγγραφέα και να συζητήσει μαζί της για το νέο της βιβλίο, τις πηγές έμπνευσής της και τη βαθιά σχέση της με την Ελλάδα.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Έφη Λοΐζά και η Victoria Hislop.

Πληροφορίες εκδήλωσης

  • Ημερομηνία: Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026
  • Ώρα: 19:00
  • Χώρος:  Αίθουσα εκδηλώσεων Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καβάλας «Βασίλης Βασιλικός»
  • Διεύθυνση: Κασσάνδρου 6, Καβάλα

Οι διοργανωτές προσκαλούν όλους τους φίλους του βιβλίου σε μια ξεχωριστή λογοτεχνική συνάντηση με μια συγγραφέα που αγάπησε την Ελλάδα και μέσα από τις ιστορίες της ταξίδεψε την ιστορία και τον πολιτισμό της σε εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: KavalaWebNews

Continue Reading
Advertisement

Προτεινόμενα