Ζαφείρης Μυστακίδης: Οι ψεκασμοί με φυτοφάρμακα τελευταίας τεχνολογίας και πανάκριβα, δεν μπορούν να σταματήσουν την εξάπλωση / Εν μέρει άχρηστος ο απαρχαιωμένος κανονισμός του ΕΛΓΑ / Κατ’ εξαίρεση οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών

Την άμεση κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών για την καταγραφή και αξιολόγηση των εκτεταμένων ζημιών από τον περονόσπορο στις αμπελοκαλλιέργειες των δήμων Παγγαίου και Αμφίπολης, ζητά το παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Για το μείζον πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί μίλησε στον «Ενήμερο» ο πρόεδρος του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. – Ανατολικής Μακεδονίας, Ζαφείρης Μυστακίδης, ο οποίος επισήμανε αρχικά ότι η φετινή εικόνα δεν αποτελεί μια συνηθισμένη φυτοπαθολογική προσβολή, αλλά μια εξαιρετική περίπτωση που απαιτεί ειδική αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Οι ψεκασμοί με φυτοφάρμακα τελευταίας τεχνολογίας και πανάκριβα, δεν μπορούν να σταματήσουν την εξάπλωση του περονόσπορου

«Είχα τονίσει από τις αρχές Μαϊου ότι οι συνεχείς βροχοπτώσεις ενδεχομένως θα δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα και τελικά γίναμε μάντεις κακών. Συνεχίστηκε η αστάθεια, με παρατεταμένες βροχοπτώσεις, με αποτέλεσμα πολλές φορές οι παραγωγοί να αδυνατούν να μπουν στα αμπέλια τους για να ψεκάσουν. Οπότε οι αμπελώνες έμειναν απροστάτευτοι σε μια μεγάλη γεωγραφική έκταση που σημαίνει ότι η μόλυνση ήταν μεγάλη κι άρχισε να κάνει κύκλους επαναμολύνσεων και φτάσαμε σε ένα σημείο η κατάσταση να είναι επιδημική. Ακόμη και οι ψεκασμοί με τα υπάρχοντα φυτοφάρμακα, που είναι τελευταίας τεχνολογίας και πανάκριβα, δεν μπορούν να σταματήσουν την εξάπλωση του περονόσπορου», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Ζαφείρης Μυστακίδης.

Εν μέρει άχρηστος ο απαρχαιωμένος κανονισμός του ΕΛΓΑ

«Αντιλαμβανόμενοι όλο αυτό το πρόβλημα, την ένταση και τη γεωγραφική έκτασή του, θεωρήσαμε σωστό να ενημερώοουμε την πολιτεία και να ζητήσουμε κατ’ αρχήν από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, να αναλάβει πρωτοβουλίες, όπως και από τους τοπικούς βουλευτές να ενεργήσουν, προκειμένου να βρεθεί μια λύση και μια κατ’ εξαίρεση αποζημίωση αυτών των ανθρώπων, καθώς ο κανονισμός του ΕΛΓΑ όντας απαρχαιωμένος και μη επικαιροποιημένος για πολλές δεκαετίες, δεν καλύπτει ζημιές από την κλιματική αλλαγή, δυστυχώς. Άρα εν μέρει είναι άχρηστος, γιατί πολλές από τις ζημιές, όχι μόνο στα αμπέλια, αλλά και σε άλλες καλλιέργειες, δεν καλύπτονται, καθώς αφορούν την κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε στη συνέχεια των όσων δήλωσε στον «Ενήμερο» ο πρόεδρος του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. – Α.Μ.

Είναι ένα φαινόμενο σε εξέλιξη. Αυτό που σήμερα είναι υγιές, αύριο δεν είναι

Περιγράφοντας τέλος την κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι σταφυλοπαραγωγοί, ο κ. Μυστακίδης τόνισε: «Οι άνθρωποι είναι σε μια δυσμενή κατάσταση και ο χειμώνας γι’ αυτούς προβλέπεται μαύρος πραγματικά, δεν είναι υπερβολή αυτό που λέω. Οι παραγωγοί είναι σε απόγνωση, ειδικά στην περιοχή των Γιαλοχωρίων και στα χαμηλότερα σημεία, αλλά και ψηλότερα υπάρχουν προβλήματα, με αμπέλια που όχι απλά έχουν θέματα, αλλά θα εγκαταλειφθούν, δεν θα δώσουν ούτε μια ρώγα σταφύλι. Δεν μπορούμε ακόμη με ασφάλεια να αναφερθούμε στο ποσοστό της ζημιάς, καθώς είναι ένα φαινόμενο σε εξέλιξη. Αυτό που σήμερα είναι υγιές, αύριο δεν είναι. Ήμασταν τυχεροί που δεν είχε βροχές τις τελευταίες ημέρες, πέρα από μια ψιχάλα. Τώρα, με μικρότερες βροχές από του Μαϊου, επειδή υπάρχει ήδη μόλυνση, τα προβλήματα γίνονται μεγαλύτερα. Ζητάμε εδώ και τώρα λύση στο πρόβλημα».

Τι ζητά το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Ανατολικής Μακεδονίας

– Άμεση επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών

– Συσχέτιση των καταστροφών με τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιόδου

– Αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι καιρικές συνθήκες περιόρισαν αντικειμενικά την αποτελεσματικότητα των φυτοπροστατευτικών μέτρων

– Εξέταση της δυνατότητας κατ’ εξαίρεση οικονομικής ενίσχυσης των πληγέντων παραγωγών μέσω του κατάλληλου εθνικού ή ευρωπαϊκού πλαισίου.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι εκτεταμένες προσβολές δημιουργούν αυξημένο φυτοϋγειονομικό κίνδυνο για ολόκληρη την αμπελουργική ζώνη, καθώς οι ήδη προσβεβλημένοι αμπελώνες μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες νέων μολύνσεων.

Να σημειωθεί τέλος, ότι οι περιοχές που υπέστησαν σοβαρές προσβολές με ιδιαίτερη ένταση αφορούν τις Δημοτικές Ενότητες Ορφανού, Πιερέων και Ελευθερών του δήμου Παγγαίου, καθώς και στις Δημοτικές Ενότητες Παλαιοκώμης και Ροδολίβους του δήμου Αμφίπολης.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΠΙΖΙΔΗΣ

Την κατ’ εξαίρεση οικονομική στήριξη των πληγέντων αμπελοπαραγωγών που επλήγησαν την πρόσφατη καλλιεργητική περίοδο από την ταχεία ανάπτυξη και εξάπλωση του περονόσπορου ζητά ο Βουλευτής Π.Ε. Καβάλας της Νέας Δημοκρατίας και τέως Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μακάριος Λαζαρίδης.

Συγκεκριμένα, κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά, με θέμα: «Στήριξη των αμπελοπαραγωγών Παγγαίου λόγω των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο».

Επικαλούμενος τη δημόσια γεωτεχνική τοποθέτηση του Παραρτήματος Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, ο κ. Λαζαρίδης επισημαίνει ότι κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα Μαΐου – Ιουνίου 2026 επικράτησαν δυσμενείς -για τις καλλιέργειες- καιρικές συνθήκες, σε μια περίοδο που συνέπεσε με τα πλέον ευαίσθητα φαινολογικά στάδια της αμπέλου.

Συνθήκες, που, όπως εξηγεί, ευνόησαν την ταχεία ανάπτυξη και εξάπλωση του περονοσπόρου. Υπογραμμίζει μάλιστα το γεγονός ότι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η φετινή κατάσταση αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση, που απαιτεί ειδική επιστημονική και διοικητική αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο αυτό, ρωτά τον Υπουργό αν υπάρχει η πρόθεση να δρομολογηθεί επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών και εάν θα διερευνηθεί και θα αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμο εθνικό ή ενωσιακό χρηματοδοτικό εργαλείο για την κατ’ εξαίρεση οικονομική στήριξη των πληγέντων αμπελοπαραγωγών.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης του κ. Λαζαρίδη:

Προς: Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά

Θέμα: Στήριξη των αμπελοπαραγωγών Παγγαίου λόγω των εκτεταμένων ζημιών από περονόσπορο

Ιδιαίτερα σοβαρές ζημιές καταγράφονται κατά την καλλιεργητική περίοδο 2026 στις αμπελοκαλλιέργειες του Δήμου Παγγαίου.

Σύμφωνα με τη δημόσια γεωτεχνική τοποθέτηση του Παραρτήματος Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα Μαΐου – Ιουνίου 2026, επικράτησαν επαναλαμβανόμενες βροχοπτώσεις, υψηλή σχετική υγρασία και περιορισμένα ξηρά διαστήματα, σε μια περίοδο που συνέπεσε με τα πλέον ευαίσθητα φαινολογικά στάδια της αμπέλου, όπως η άνθηση, η γονιμοποίηση, η καρπόδεση και η πρώιμη ανάπτυξη των ραγών.

Οι συνθήκες αυτές ευνόησαν την ταχεία ανάπτυξη και εξάπλωση του περονοσπόρου, ενώ παράλληλα περιόρισαν τη δυνατότητα πραγματοποίησης έγκαιρων και αποτελεσματικών φυτοπροστατευτικών επεμβάσεων.

Οι ειδικοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι η φετινή κατάσταση δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως μια συνήθης φυτοπαθολογική προσβολή, αλλά ως μια εξαιρετική περίπτωση, που απαιτεί ειδική επιστημονική και διοικητική αξιολόγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι οι εκτεταμένες προσβολές των αμπελώνων δημιουργούν αυξημένο φυτοϋγειονομικό κίνδυνο για την ευρύτερη αμπελουργική ζώνη.

Ερωτάσθε κ. Υπουργέ:

1. Προτίθεται το Υπουργείο να δρομολογήσει την επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών που έχουν υποστεί οι συγκεκριμένοι αμπελοκαλλιεργητές; Θα εξεταστεί η συσχέτιση των εκτεταμένων ζημιών με τις εξαιρετικά δυσμενείς μετεωρολογικές συνθήκες που επικράτησαν κατά την προαναφερόμενη περίοδο;

2. Θα διερευνηθεί και θα αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμο εθνικό ή ενωσιακό χρηματοδοτικό εργαλείο για την κατ’ εξαίρεση οικονομική στήριξη των πληγέντων αμπελοπαραγωγών;

Το Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, στο πλαίσιο του θεσμικού και επιστημονικού του ρόλου για ζητήματα που αφορούν τον πρωτογενή τομέα στην περιοχή αρμοδιότητάς του, καταθέτει την παρούσα γεωτεχνική τοποθέτηση σχετικά με τις εκτεταμένες ζημιές που καταγράφονται σε αμπελοκαλλιέργειες του δήμου Παγγαίου και του δήμου Αμφίπολης από προσβολές περονοσπόρου κατά την καλλιεργητική περίοδο 2026.

Οι περιοχές στις οποίες καταγράφεται το πρόβλημα εντάσσονται στον χώρο ευθύνης του Παραρτήματος Ανατολικής Μακεδονίας κι αφορούν σημαντικό τμήμα της αμπελουργικής ζώνης του δήμου Παγγαίου, με ιδιαίτερη ένταση στις Δημοτικές Ενότητες Ορφανού, Πιερέων και Ελευθερών καθώς και του δήμου Αμφίπολης με ιδιαίτερη ένταση στις Δημοτικές Ενότητες Παλαιοκώμης και Ροδολίβους.

Από τα διαθέσιμα μετεωρολογικά και γεωπονικά δεδομένα προκύπτει ότι κατά το κρίσιμο δίμηνο Μαΐου –Ιουνίου 2026 επικράτησε συνδυασμός επαναλαμβανόμενων βροχοπτώσεων, υψηλής σχετικής υγρασίας και περιορισμένων ξηρών διαστημάτων. Οι συνθήκες αυτές συνέπεσαν με ιδιαίτερα ευαίσθητα φαινολογικά στάδια της αμπέλου, όπως η άνθηση, η γονιμοποίηση, η καρπόδεση και η πρώιμη ανάπτυξη των ραγών.

Ο συνδυασμός αυτός δημιούργησε ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη και εξάπλωση του περονοσπόρου της αμπέλου, με αλλεπάλληλους κύκλους μόλυνσης και αναμόλυνσης. Παράλληλα, οι ίδιες καιρικές συνθήκες περιόρισαν ουσιαστικά τα διαθέσιμα χρονικά παράθυρα για την έγκαιρη κι αποτελεσματική εφαρμογή φυτοπροστατευτικών επεμβάσεων, ιδίως σε αγροτεμάχια όπου η πρόσβαση με γεωργικά μηχανήματα δυσχεράνθηκε λόγω βρεγμένου εδάφους και επαναλαμβανόμενων βροχοπτώσεων.

Κατά την επιστημονική μας εκτίμηση, η φετινή κατάσταση δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως μια συνήθης ή μεμονωμένη φυτοπαθολογική προσβολή. Η έκταση του προβλήματος, η χρονική σύμπτωση με κρίσιμα στάδια της καλλιέργειας, η ένταση της πίεσης του παθογόνου και η αντικειμενικά περιορισμένη δυνατότητα διατήρησης αποτελεσματικής φυτοπροστατευτικής κάλυψης συγκροτούν μια εξαιρετική περίπτωση, η οποία χρήζει ειδικής αξιολόγησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Επιπλέον, η ύπαρξη εκτεταμένων προσβεβλημένων αμπελώνων σε μεγάλο τμήμα της περιοχής δημιουργεί πρόσθετο φυτοϋγειονομικό κίνδυνο για την ευρύτερη αμπελουργική ζώνη. Οι προσβεβλημένοι αμπελώνες μπορούν, υπό συνθήκες υψηλής υγρασίας, να λειτουργήσουν ως πηγές μολυσματικού φορτίου και δευτερογενών μολύνσεων, αυξάνοντας την πίεση του παθογόνου και για γειτονικές ή μη εμφανώς προσβεβλημένες εκμεταλλεύσεις.

Για τους λόγους αυτούς, το Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. θεωρεί επιστημονικά και διοικητικά εύλογη την άμεση κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών για:

1. την επιτόπια καταγραφή και τεχνική αξιολόγηση των ζημιών στις αμπελοκαλλιέργειες του δήμου Παγγαίου και Αμφίπολης

2. τη συσχέτιση των ζημιών με τα μετεωρολογικά δεδομένα της περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2026,

3. την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι καιρικές συνθήκες περιόρισαν αντικειμενικά την αποτελεσματικότητα των συνήθων φυτοπροστατευτικών μέτρων,

4. την εξέταση της δυνατότητας κατ’ εξαίρεση οικονομικής στήριξης των πληγέντων παραγωγών, μέσω του κατάλληλου εθνικού ή ενωσιακού πλαισίου.

Το παρόν έγγραφο δεν υποκαθιστά τις αρμόδιες ελεγκτικές και εκτιμητικές υπηρεσίες. Αναδεικνύει, όμως, τη γεωτεχνική διάσταση του προβλήματος και την ανάγκη ουσιαστικής, τεκμηριωμένης και άμεσης αξιολόγησης της κατάστασης.

Η αμπελοκαλλιέργεια αποτελεί σημαντικό παραγωγικό κλάδο για τον Δήμο Παγγαίου και Αμφίπολης κι ευρύτερα για την Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας και Σερρών. Η φετινή ζημιά έχει επιπτώσεις που υπερβαίνουν το επίπεδο της μεμονωμένης εκμετάλλευσης κι επηρεάζουν την τοπική αγροτική οικονομία, την απασχόληση, τη μεταποίηση, την εμπορία και τη βιωσιμότητα των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων.

Κατόπιν των ανωτέρω, ζητούμε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, τον ΕΛ.Γ.Α. και κάθε αρμόδιο φορέα να εξετάσουν με ιδιαίτερη προσοχή την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στις αμπελοκαλλιέργειες του δήμου Παγγαίου και Αμφίπολης και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες για την τεχνική τεκμηρίωση, αξιολόγηση και στήριξη των πληγέντων παραγωγών.

Ο Πρόεδρος της Δ.Ε.

του ΓΕΩΤΕ.Ε. Αν. Μακεδονίας

Ζαφείριος Μυστακίδης