Το έργο γράφτηκε το 1932, λίγο πριν τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο και είναι βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα της εποχής του μεγάλου Ισπανού συγγραφέα.
Στην κλειστή και παραδοσιακή κοινωνία της ισπανικής επαρχίας, ένας ευκατάστατος νέος αποφασίζει να παντρευτεί την αγαπημένη του, με την ευχή της μητέρας του. Η νύφη όμως έχει ένα σκοτεινό παρελθόν, καθώς ήταν παλιότερα αρραβωνιασμένη με το Λεονάρντο και η καρδιά της ανήκει ακόμα σ’ αυτόν. Μα, ο Λεονάρντο είναι πλέον παντρεμένος με τη ξαδέρφη της νύφης. Ο γάμος γίνεται, αλλά από το γαμήλιο γλέντι λείπουν η νύφη και ο Λεονάρντο, οι οποίοι κλέφτηκαν. Ξεκινάει ένα ξέφρενο κυνηγητό για να πιάσουν τους άπιστους και να αποδοθεί ένα είδος δικαιοσύνης.
Η φυγή τους πυροδοτεί την καταδίωξη. Ο Γαμπρός, παγιδευμένος στον κώδικα τιμής και στις κοινωνικές επιταγές που τον περιβάλλουν, ακολουθεί τον δρόμο της εκδίκησης.
Ο «Ματωμένος Γάμος» αφηγείται την αδυναμία του ανθρώπου να ξεφύγει από τη μοίρα του στο όνομα του έρωτα.
Σ’ ολόκληρο το έργο είναι εμφανής ο σχολιασμός του συγγραφέα, τόσο για την δομή της κοινωνίας και τις έννοιες της οικογένειας, της τιμής, του χρέους και της εκδίκησης, όσο και για τη θέση της γυναίκας σε όλα αυτά. Αναφέρεται, μάλιστα, πως μετά το γάμο, το μόνο που έχει να περιμένει μια γυναίκα είναι να κλειστεί και να βλέπει τους τέσσερις τοίχους του σπιτιού της και τα παιδιά της, και αυτό είναι η ευτυχία της.
Όμως φαίνεται πως η γυναίκα, τελικά, αναζητά την ελευθερία της σε πολλαπλά επίπεδα και το δικό της πεπρωμένο, ακόμα και αν αυτό είναι πνιγμένο στο αίμα.
Δύο φόνοι διαπράττονται υπό το φως του φεγγαριού. Η εκδίκηση πάρθηκε. Τα βάναυσα ένστικτα κατευνάστηκαν. Η πορεία ήταν προδιαγεγραμμένη, ήταν στο αίμα που κυλούσε στις φλέβες τόσο του γαμπρού, όσο και του Λεονάρντο. Το παρελθόν δε διαγράφεται ποτέ.
Το φεγγάρι προσωποποιείται στην καταδίωξη. Πανταχού παρόν, βλέπει τα πάντα, απαιτεί δικαιοσύνη. Με το φως του βοηθά τους καταδιώκτες να πιάσουν το άπιστο ζευγάρι. Το φεγγάρι φιλά τον θάνατο, καθώς μαζί βαδίζουν συνοδοιπόροι.
Ο λυρισμός, η δράση, τα πάθη και τα συναισθήματα, ο προδομένος έρωτας που οδηγεί στον θάνατο, οι αλληγορίες του θανάτου, του «ντουέντε» (το πάθος της ψυχής) και της σελήνης, το χώμα, ο ήλιος, τα υπερφυσικά στοιχεία, το πάθος της ανδαλουσιανής γης, οι λαϊκές πηγές της παράδοσης είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την τραγωδία του «Ματωμένου γάμου».
Το έργο του Λόρκα αποτελεί μία πολύτιμη παρακαταθήκη παραδόσεων και έχει καταξιωθεί στη μνήμη μας ως ένα έργο βαθιά μεσογειακό, που δεν αφορά μόνο την ισπανική ύπαιθρο, μα ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου και κατ΄ επέκταση, ολόκληρη την οικουμένη.
Ο «Ματωμένος Γάμος» εμπνευσμένος από πραγματικό έγκλημα πάθους στην ισπανική ύπαιθρο, πραγματεύεται τον απαγορευμένο έρωτα, την τιμή των οικογενειών, τον γάμο, το χρήμα, την ιδιοκτησία που οδηγεί σε βεντέτα, τη μοίρα και την κοινωνική καταπίεση των γυναικών, σε έναν κόσμο αυστηρών κανόνων, όπου το πάθος συγκρούεται αμείλικτα με το καθήκον και την παράδοση.
Είναι μια σύγχρονη τραγωδία με έντονο λυρικό και συμβολικό χαρακτήρα, όπου συνυπάρχουν διαλογικά και χορικά μέρη και αξιοποιείται το υπερφυσικό στοιχείο (Σελήνη, Θάνατος, Φύση), ως καταλύτης της τραγικής κορύφωσης.
Οι λαϊκές παραδόσεις και ο μύθος συγκροτούν τον πυρήνα του δράματος, ο οποίος συνομιλεί άμεσα με την αρχαιοελληνική τραγωδία που ερευνά ο Κώστας Τσιάνος.
Ο σκηνοθέτης, για δεύτερη φορά, προσεγγίζει το λυρικό κείμενο αναδεικνύοντας τις συγγένειές του με την αρχαιοελληνική τραγωδία, ενώ ο Διονύσης Τσακνής ντύνει και πάλι με τις πρωτότυπες μουσικές του συνθέσεις την παράσταση.
Πρόκειται για έναν ύμνο στον απόλυτο έρωτα, ένας κλαυθμός στον μοιραίο θάνατο, μια εστίαση στη σημασία της αυτοδιάθεσης και στην αξία της ελευθερίας, ένα έργο που επιτυγχάνει, χάρη στη γραφή του Lorca, στις δραματουργικές στιγμές που φυλακίζονται στην αιωνιότητα. Η υπερβατική δύναμη της αγάπης στοιχειώνει τον αιματοβαμμένο γάμο.
Η Νύφη και ο Λεονάρντο βιώνουν τον μοιραίο κι απόλυτο έρωτα, μόνο όταν οι συνθήκες τον απαγορεύουν, ξεπερνώντας τα ηθικά στεγανά σε μια κοινωνία με ακλόνητους δεσμούς –ήθη κι έθιμα–, προ(σ)καλώντας αναπόφευκτα τον Θάνατο, υπό τη σκιά του προπατορικού ερωτικού αμαρτήματος.
Η Νύφη είναι ακαταμάχητα ελκυστική και ο Λεονάρντο ξεκλειδώνει τον εγωισμό της, σπάει τις άμυνές της, πυροδοτεί το πάθος της και εκρήγνυνται συναισθηματικά, συνταράσσοντας τη Φύση κι αφήνοντας έναν ματωμένο γάμο και ένα μαύρο πέπλο να τον σκεπάζει. Παραδίνονται στη δίνη του παθιασμένου έρωτα συμπαρασύροντας θεούς και δαίμονες, αδιαφορώντας για τις συνέπειες.
Στην ανδαλουσιανή αρένα του έρωτα μάχονται θανάσιμα για την απόκτηση της Νύφης, η οποία πνίγεται από τα πάθη της και, παραμερίζοντας τον εγωισμό της, έλκεται από τον σκοτεινό χώρο του ασυνειδήτου της και τυφλώνεται από τη δύναμή του.
Ο Λόρκα επαναστατεί λυρικά, συνταράσσει τις ψυχές και απενοχοποιεί τον έρωτα, επιβεβαιώνοντας τη ρήση του Εγγονόπουλου για την ύπαρξη μόνο δύο σκοπών: της αγάπης και της ελευθερίας.
Με φόντο τον ισπανικό κάμπο, ο συγγραφέας προσωποποιεί τον Θάνατο και δίνει φωνή στη Φύση, αγγίζοντας τα άνθη του κακού και αποδεσμεύοντας τον έρωτα από καθετί υλικό. Οι ευρηματικές σκηνικές αλλαγές με τα κρουστά δίνουν υλική διάσταση στον σκηνικό χρόνο.
Ένα ηθογραφικό έργο είναι ο «Ματωμένος Γάμος» του Θεσσαλικού Θεάτρου, που καθρεφτίζει τις απόψεις μιας ολόκληρης εποχής, ρίχνοντας ματιές στους επίορκους, στην αδυναμία απόδρασης από τον ίδιο τον εαυτό, το πάθος, τον ανεκπλήρωτο έρωτα, τα στερεότυπα μιας σκληρής κοινωνίας.
Μια τραγωδία, σε ένα λυρικό κείμενο, που περιγράφει το αιματοκύλισμα για την «τιμή», την αγάπη και το μίσος, την πίστη και την προδοσία, την ενοχή και τον καθαρμό, τα θέλω και τα πρέπει, τη ζωή και τον θάνατο. Ένα έργο κλασικό, με ερμηνείες που καθρεφτίζουν το συναίσθημα, σε μια παράσταση που σέβεται απόλυτα τον συγγραφέα και το έργο του.
Άκρως λυρικός, με τον αισθησιασμό και την υπερβατική τόλμη που υπαγορεύει η μεγάλη ποίηση και με φόντο της τραχύτητα του ανδαλουσιανού τοπίου, ο Λόρκα ενσωματώνει στον «Ματωμένο Γάμο» τελετουργικά, που σε όλους τους πολιτισμούς συνοδεύουν τις κομβικές στιγμές της ανθρώπινης παρουσίας στη γη: ένα νανούρισμα, τραγούδια γάμου, μοιρολόγια, ο κύκλος της ζωής. Μια ιχνηλάτηση, δηλαδή, όλης της ανθρώπινης περιπέτειας από τη ζωή στον θάνατο με τρόπο που συγκινεί.
Η σκηνοθεσία του Κώστα Τσιάνου εισέρχεται για άλλη μια φορά, με ανανεωτική πνοή στο ποιητικό στερέωμα του συγγραφέα, εξερευνώντας το πώς μπορεί να μεταφραστεί σκηνικά ο τολμηρός λυρισμός του έργου. «Καρφιά του φεγγαριού ενώνουν τη μέση μου με τους γοφούς σου» γράφει ο Λόρκα και, μέσα από το σκηνικό σύμπαν της παράστασης, η ποίηση αναβλύζει και έρχεται καταπάνω μας για να μας σαρώσει «σαν κύμα δυνατό».
Η επιλογή του έργου από το «Θεσσαλικό Θέατρο» δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής σε έναν από τους σημαντικότερους ποιητές και δραματουργούς του 20ού αιώνα, αλλά και ουσιαστική συνομιλία με την ταυτότητα του Θεσσαλικού Θεάτρου. Ενός φορέα πολιτισμού, που εδώ και πέντε δεκαετίες, υπηρετεί την τραγωδία, τον λαϊκό μύθο, τη συλλογική μνήμη και τη βαθιά κοινωνική διάσταση της σκηνικής πράξης.
Το πρώτο σύμβολο της υπόθεσης είναι η Μάνα, η οποία πικραμένη από τον θάνατο του συζύγου και του μεγαλύτερου γιου της από το χέρι των Φελίξ, δίνει την ευχή της στον μικρότερο γιο της για να παντρευτεί μια κοπέλα που ζει κοντά στην πόλη και δηλώνει την επιθυμία της να δει εγγόνια.
Η Ντίνα Αβαγιανού συλλαμβάνει την πολύπλευρη ψυχοσύνθεση μιας γυναίκας τσακισμένης από το ολοκληρωτικό πένθος αλλά και ανείπωτα δυνατής. Μορφοποιεί τον χαρακτήρα της Μάνας με πολλαπλές εκφάνσεις συναισθηματικής εκτόνωσης, κερδίζοντας με αυτό τον τρόπο τον θεατή.
Ο Άγγελος Ανδριόπουλος υποδύεται τον Λεονάρντο και είναι ο μόνος χαρακτήρας «με όνομα» στο έργο. Είναι παντρεμένος κι έχει έναν μικρό γιο, με την ξαδέρφη της Νύφης. Όταν, όμως, βλέπει να χάνει τον νεανικό του έρωτα, ξυπνάει το παλιό του πάθος. Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, ο Λεονάρντο προσπαθεί να κρατήσει κάτι που τον καίει πολύ και κάποια στιγμή δεν μπορεί να ελέγξει τον έρωτά του για τη Νύφη και τον υπερβαίνει.
Στην παράσταση μελοποιήθηκαν όλα τα τραγούδια και οι στίχοι του έργου από τον Διονύση Τσακνή, ενώ τα παραδοσιακά κρουστά όργανα πρωτοστατούν στη δομή της παράστασης, έτσι όπως το συνηθίζει ο Κώστας Τσιάνος. Δημιουργείται από τους ίδιους τους ηθοποιούς πάνω στη σκηνή ένα ενδιαφέρον ηχοτοπίο , ένα ποιητικό περιβάλλον με τις ανάσες, τις ερμηνείες και την κίνηση των γυναικών, να ζωντανεύουν το έργο.
Η εξαιρετική Αγγελική Λεμονή υποδύεται, με τη γνωστή δεινότητά της τρεις ρόλους, μεταξύ των οποίων και της ζητιάνας, μιας αλληγορικής φιγούρας που είναι ο ίδιος ο Θάνατος, ο οποίος περιφέρεται στο δάσος, αναζητώντας τα επόμενα θύματά του.
Λειτουργεί ως «οδηγός» για το κακό. Συνεργάζεται με το Φεγγάρι (Δημήτρης ΄Οντος), το οποίο ζητά αίμα για να ζεσταθεί και βοηθά τον Γαμπρό και τους ανθρώπους του να εντοπίσουν τους δύο εραστές Λεονάρντο και Νύφη.
Με την απόκοσμη παρουσία της, προμηνύει και σφραγίζει την τραγική κατάληξη. Δε νιώθει οίκτο, είναι η ψυχρή εκτέλεση της μοίρας.
Η Νίκη Παλληκαράκη ερμηνεύει την Βάγια, ένα απόλυτα γήινο, ρεαλιστικό πρόσωπο, στενά δεμένο με την καθημερινότητα και το σπίτι της Νύφης, την οποία υποδύεται η νεαρή κι όμορφη Τζένη Καζάκου με την πρέπουσα ευαισθησία.
Η Βάγια γνωρίζει τα μυστικά του σπιτιού και το παρελθόν της Νύφης με τον Λεονάρντο.
Προσπαθεί να συγκρατήσει το πάθος της Νύφης, ως φωνή της λογικής, υπενθυμίζοντάς της τις υποχρεώσεις της και την τιμή της. Την προτρέπει να ξεχάσει το παρελθόν και να αφοσιωθεί στον Γαμπρό.
Κατά την προετοιμασία του γάμου, ο ρόλος της γίνεται πιο παραδοσιακός – τελετουργικός, καθώς χτενίζει τη Νύφη και τραγουδά τα παραδοσιακά γαμήλια τραγούδια, τα οποία όμως κρύβουν μια υποβόσκουσα μελαγχολία για το μέλλον.
Πολύ καλός και ο έμπειρος Νίκος Αρβανίτης στον ρόλο του Πατέρα.
Και οι υπόλοιποι ηθοποιοί του θιάσου ακολουθούν πιστά της σκηνοθετικές οδηγίες και συμβάλλουν στην επιτυχία της παράστασης.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Γιώργου Ζιάκα, η μουσική διδασκαλία της Μαργαρίτας Παπαδημητρίου και οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα.
Ο Ερρίκος Μπελιές, που υπογράφει τη μετάφραση, δούλεψε το λογοτεχνικό κείμενο με γνώμονα τη «σκηνική λεκτική ροή». Οι διάλογοι έχουν ρυθμό, φυσικότητα και είναι γραμμένοι έτσι ώστε να διευκολύνουν τον ηθοποιό πάνω στη σκηνή. Σ’ αυτό συνετέλεσε και η συμβολή του σκηνοθέτη Κώστα Τσιάνου με τις προσθήκες του από την ελληνική λαογραφία.
Ο «Ματωμένος Γάμος» είναι ένα ποιητικό δράμα. Η παράσταση διατήρησε τη σκληρή, γήινη πραγματικότητα των προσώπων της ανδαλουσιανής υπαίθρου, χωρίς όμως να χάσει τον λυρισμό, τον συμβολισμό και την ποιητική μαγεία των σκηνών (όπως αυτές με το Φεγγάρι και τον Θάνατο), μπολιάζοντάς τες με ελληνικά στοιχεία από τη λαϊκή μας παράδοση.
«Sexy Laundry» με Σπύρο Παπαδόπουλο και Ρένια Λουιζίδου στο Ακόντισμα
Μετά από ατέλειωτα sold out, θερμή ανταπόκριση από το κοινό και έναν “θεατρικό γάμο” που έχει ήδη χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών, ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου θα βρίσκονται σε καλοκαιρινή περιοδεία και θα παρουσιάσουν στις 18 Αυγούστου στην Καβάλα, στο Θέατρο Ακόντισμα, την ξεκαρδιστική, τρυφερή και βαθιά ανθρώπινη κωμωδία Sexy Laundry της Michele Riml.
Οι δύο ηθοποιοί επιστρέφουν στη σκηνή και… βάζουν ξανά πλυντήριο. Συναισθήματα, αγωνίες, νεύρα, γκρίνια, χιούμορ, αγάπη, σεξ — όλα μαζί στο πρόγραμμα για… ευαίσθητα!
Βγάζουν τα συζυγικά τους «άπλυτα» στη φόρα, σε επιλεγμένες πόλεις της Ελλάδας, μέσα από μια παράσταση που ισορροπεί ιδανικά ανάμεσα στο χιούμορ, την τρυφερότητα και την αλήθεια των σχέσεων.
Σπύρος Παπαδόπουλος – Ρένια Λουιζίδου: Η χημεία τους αδιαμφισβήτητη και ο “γάμος” τους μπορεί πλέον να χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών.
Ένα έργο- ποίημα για την ερωτική ζωή του σύγχρονου ζευγαριού
Το θεατρικό έργο της Michele Riml, “SexyLaundry” καταπιάνεται με τα ερωτικά αδιέξοδα και αποτελεί έναν ειλικρινή κωμικό καθρέφτη της ερωτικής ζωής των σύγχρονων ζευγαριών.
25 χρόνια γάμου, 3 παιδιά, λίγα παχάκια, ολίγη φαλακρίτσα, πολλή γκρίνια, πολλή ανασφάλεια, πολλή αγάπη και ολίγον sex. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα παντρεμένο ζευγάρι που αποφασίζει να “ξαναπαντρευτεί” και να αναζωπυρώσει τη σεξουαλική του ζωή.
Ο Λάρι και η Άλις βρίσκονται σ’ ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου, και με το εγχειρίδιο “ΣΕΞ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ” ανά χείρας, αμήχανοι προσπαθούν να βρουν τη χαμένη ερωτική επιθυμία και το το περασμένο μεγαλείο του πάθους τους.
Η παράσταση που σκηνοθετεί ο Σπύρος Παπαδόπουλος
Ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου με όπλα τους το χιούμορ και την ειλικρίνεια καθίζουν τον γάμο τους στο “ντιβάνι” της ψυχανάλυσης και μέσα σε ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου αποδεικνύουν πως τελικά η δύναμη της αγάπης μπορεί να νικήσει τα πάντα.
Η δυναμική τους είναι και το κλειδί της παράστασης, καθώς με τις ερμηνείες τους, καταφέρνουν να δώσουν σάρκα και οστά στους χαρακτήρες και το κοινό μπορεί να ταυτιστεί, να συνδεθεί μαζί τους και να αναλογιστεί τη σημασία της επικοινωνίας, της εμπιστοσύνης και της ανανέωσης σε μια μακροχρόνια σχέση.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Σπύρος Παπαδόπουλος
Μετάφραση: Νικολέτα Κοτσαηλίδου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ηλένια Δουλαδίρη
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Επικοινωνία – Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Πρωταγωνιστούν: Σπύρος Παπαδόπουλος και Ρένια Λουιζίδου
«Ειρήνη – Μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη» Των Φοίβου Δεληβοριά -Νίκου Καραθάνου στο 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων!
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Από τις τόσες φορές που ανέβηκε το έργο και πλούτισε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Φιλίππων, ήδη, ξέρουμε ότι ο αμπελουργός Τρυγαίος είναι ο απλός και τίμιος αγρότης που δεν αντέχει άλλο τις συμφορές απ’ τον πόλεμο κι αποφασίζει ν’ ανέβει στον ουρανό καβάλα σ’ ένα σκαθάρι αναθρεμμένο από τον ίδιο, γι’ αυτόν τον σκοπό.
Στόχος του να τα «ψάλλει» στον Δία και να ζητήσει ειρήνη για το καλό των Ελλήνων. Όταν φτάνει εκεί, μαθαίνει από τον Ερμή ότι οι θεοί έχουν αποτραβηχτεί στο πιο ψηλό σημείο του, αγανακτισμένοι από τις διαρκείς εχθροπραξίες των αντιπάλων.
Στη θέση τους έχει μείνει ο θεός Πόλεμος, ο οποίος έθαψε την Ειρήνη σε σπηλιά και ετοιμάζεται να βάλει όλες τις πόλεις σ’ ένα γουδί για να τις καταστρέψει.
Ο Τρυγαίος καλεί τους απλούς πολίτες να μετακινήσουν τον βράχο που φράζει τη σπηλιά και να ελευθερώσουν την Ειρήνη. Η προσπάθεια στέφεται με επιτυχία την τρίτη φορά. Η Ειρήνη ξεπροβάλλει συνοδευόμενη από δύο ωραίες κόρες, τη θεά των καρπών, την Οπώρα, και τη θεά των επίσημων τελετών και εορτών, τη Θεωρία. Το υπόλοιπο της κωμωδίας είναι ένας ύμνος στην ειρήνη. Κυριαρχεί η χαρά της ζωής και η δημιουργία. Μετά το θρίαμβο και μέσα στη γενική ευθυμία, βρίσκει ο Αριστοφάνης την ευκαιρία να γελοιοποιήσει τους πολεμοκάπηλους και τους εμπόρους των όπλων.
Ο Αριστοφάνης έγραψε το αντιπολεμικό του έργο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών που κατέληξαν στην ειρήνη του Νικία, με την οποία οι λαοί των δύο αντιπάλων έλπιζαν ότι θα λήξει ο Πελοποννησιακός πόλεμος.
Το σκαθάρι που εκτρέφει ο Τρυγαίος – εξόφθαλμη σάτιρα του Αριστοφάνη σε τραγωδίες του Ευριπίδη, όπως ο Βελλεροφόντης, όπου ο πρωταγωνιστής καβαλάει τον Πήγασο για να φτάσει στους ουρανούς – λειτουργεί ως σύμβολο των δεινών που συμβαίνουν στη χώρα, δίνει την αφορμή στον Φοίβο Δεληβοριά να γράψει ένα εναρκτήριο λιμπρέτο και χαριτωμένα τραγούδια.
Ο Νίκος Καραθάνος, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Άγγελος Τριανταφύλλου είναι οι βασικοί συνένοχοι μιας νέας πρότασης, μιας νέας διασκευής της «Ειρήνης», που έφτασε και στο δικό μας φεστιβάλ, για να παραδώσουν στο κοινό μια παράσταση – πανηγύρι, πληθωρική, κωμική, τσιρκολαγνική οπωσδήποτε, αλλά και πολιτική: μια απάντηση στην τρέλα του πολέμου με τη ζωτική δύναμη της μουσικής, της συλλογικότητας και της λαϊκής γιορτής.
Η Ειρήνη παρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια, αποσπώντας το δεύτερο βραβείο, το 421 π.Χ., λίγες μόλις ημέρες πριν από τη σύναψη της Νικείου Ειρήνης, που συνοδευόταν από ελπίδες για το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Αυτή ακριβώς η εύθραυστη, όπως αποδείχθηκε, ισορροπία μεταξύ του πολέμου και της ειρήνης, το ηρακλείτειο ρητό «Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί» και το ακανθώδες ερώτημα κατά πόσο η ειρήνη είναι συνώνυμο της ευτυχίας και της αρετής, εμπνέουν τους συντελεστές της ιδιαίτερης αυτής παράστασης.
Η αλήθεια είναι ότι αν κανείς ψηλαφίσει το «καρδιογράφημα» των φετινών εκδηλώσεων σε πιάτσες και αρχαία θέατρα, μέχρι αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, με αυτή την «Ειρήνη» νιώθει μια μικρή τόνωση των γραμμών προς τα πάνω, χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτε περισσότερο από μία εμπεριστατωμένη ανάγνωση, που αγγίζει το κέντρο βάρους του κειμένου και διανθίζει το αριστοφανικό γέλιο επί σκηνής.
Έτσι, ο σκηνοθέτης και ο διασκευαστής – κειμενογράφος, μέτρησαν τη δοσολογία της αριστοφανικής αρμονίας με το δικό τους μέτρο και έφερναν απαλλαγμένο από τη ναφθαλίνη τον ποιητή στους θεατές, κερδίζοντας την ετικέτα «ανακατωσούρα στην Αττική Κωμωδία», με υπότιτλο: «αντέχουμε και πλάι στον γερμανικό εξπρεσιονισμό».
Εξάλλου, σ’ αυτή τη νέα ανάγνωση η «Ειρήνη» είναι μια γιορτή ενός αγροτικού κόσμου που χάθηκε, ένα κωμικό, ακατανίκητο επιχείρημα, ένα πανηγύρι του λαϊκού ανθρώπου με υλικό τους ίδιους τους γόους και θρήνους του πολέμου, ως ένα αστραφτερό βεγγαλικό που σκάει μέσα στη φρίκη.
Ο Αριστοφάνης, για να δικαιώσουμε κάπως τους συντελεστές αυτής της παράστασης – τουρλουμπούκι, πήρε στην «Ειρήνη» του τον άσημο άνθρωπο της καθημερινότητας και τον ανακήρυξε σωτήρα. Έναν αγρότη, έναν άνθρωπο της αυλής και του χωραφιού, κάποιον χωρίς εξουσία ή κύρος, που αποφασίζει να κάνει αυτό που οι θεοί και οι πολιτικοί δεν μπορούν. Αυτή η πίστη στον απλό και «ασήμαντο» άνθρωπο, βρίσκεται στον πυρήνα της παράστασης.
Όμως, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η αριστοφάνεια φόρμα τηρήθηκε στη διασκευή, όπου ο γάργαρος λόγος του Δεληβοριά εμψυχώνει στη Νέα Ελληνική Γλώσσα το αριστοφάνειο ήθος, εμπλουτίζοντάς το με τα κοιτάσματα της απλής και άμεσης λαϊκής επικοινωνίας πού σαϊτεύει κατάστηθα το κοινό.
Η διασκευή του Φοίβου Δεληβοριά κρατά το βασικό κίνητρο του έργου, αλλά δεν αρκείται σε μια σύγχρονη απόδοση της γλώσσας του. Απλώνει το αριστοφανικό υλικό, το εμπλουτίζει με νέα πρόσωπα, μετατοπίζει τις ισορροπίες του και μετατρέπει τον Πελοποννησιακό Πόλεμο σε εικόνα κάθε πολέμου.
Πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα σκηνοθετική επιλογή. Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει τον Αριστοφάνη με τα εργαλεία τού ποιητή. Διατυπώνει σκηνικά τον ποιητικό λόγο μέσα από έναν «συμβολικό» ρεαλισμό, μεγεθύνοντας το αριστοφανικό πακέτο των σκηνικών αντικειμένων και των κωμικών χαρακτήρων, ώστε η ρεαλιστική υπεροχή να εφευρίσκει την καρικατούρα και να θέτει τους μηχανισμούς της κωμωδίας σε δράση.
Ο Νίκος Καραθάνος παίζει με τα σκηνικά αντικείμενα που του παρέχει η σάτιρα του Αριστοφάνη και τα φέρνει επί σκηνής η Εύα Μανιδάκη, ζωγραφίζοντας το κείμενο με τα ίδια τα στοιχεία του, χωρίς όμως να βαραίνει τον λόγο απ’ αυτό το ρεαλιστικό υπόβαθρο.
Ο «Πόλεμος» που προσωποποιείται και παρωδείται από τον Αριστοφάνη, με αυτό το δεδομένο της μεγέθυνσης και της καρικατούρας, πιστοποιεί σκηνικά τον έξαλλο παραλογισμό της πολεμικής σύρραξης, φωνάζοντας: «Προσοχή στον Γορίλα!, που είναι ο άγριος «Πόλεμος», αυτός που βρυχάται και απειλεί, όπως μια ισχυρή δύναμη, πριν από κάθε πολιτική εξήγηση και κάθε ιδεολογικό άλλοθι. Πες, ένας Τραμπ, ένας Πούτιν, ένας Νετανιάχου, για να έρθεις στο σήμερα.
Μια έξαλλη, αλλά ευφάνταστη ανατροπή είναι ότι ο Τρυγαίος που γίνεται Τρυγαία, με την απολαυστική Γαλήνη Χατζηπασχάλη στον σπαρταριστό ρόλο. Η ηρωίδα είναι αγρότισσα, χήρα, μητέρα και εργαζόμενη. Δεν παρακολουθεί τον πόλεμο από απόσταση. Τον πληρώνει με το κατεστραμμένο αμπέλι της, τον κλειστό πάγκο στη λαϊκή, την πείνα των παιδιών της και τον θάνατο του συζύγου της. Η ειρήνη, επομένως, δεν είναι για εκείνη αφηρημένη πολιτική έννοια. Είναι η δυνατότητα να ξαναλειτουργήσει η καθημερινότητα, να τραφεί μια οικογένεια και να συνεχιστεί η ζωή.
Μπορείτε να διακρίνετε την απόσταση 2.500 χρόνια μετά; Μα, δεν υπάρχει. Αυτό φωνάζει η παράσταση. Ότι οι γυναίκες στο έργο: Τρυγαία, Αθηνά, Ειρήνη και Οπώρα δεν είναι απλώς θηλυκές παρουσίες μέσα σε έναν ανδρικό μύθο. Γίνονται το εργαλείο για τη μεταφορά του αριστοφανικού κόσμου από το τότε στο τώρα.
Οπότε, αυτή η θεόμουρλη, αλλά υπέροχη Τρυγαία της Γαλήνης Χατζηπασχάλη, μπορεί εύκολα κι ελεύθερα να βρίζει, να φωνάζει, να μαλώνει με τα παιδιά της, όπως η μάνα σε μια σύγχρονη «Οικογένεια Χωραφά» -γιατί όχι και σ’ ένα «Σπιρτόκουτο- ακόμα, το γεγονός ότι τα παιδιά της τής προσάπτουν μια διαρκή απουσία, ότι δε θυμάται τα ονόματά τους. Επίσης, μπορεί να αντιμετωπίζει τους θεούς σαν ιδιότροπους γείτονες, αλλά μπορεί να παραμένει μια αστή εξαντλημένη από τη ζωή και αποφασισμένη να κάνει το αδιανόητο, επειδή δε βλέπει άλλη επιλογή.
Ευρηματική και απολαυστική η σεκάνς με την σπαρταριστή συνομιλία Τρυγαίας – Λυσιστράτης. Οι δύο αριστοφανικές καπάτσες γυναίκες, εμφανίζονται σαν να ζουν στον ίδιο χρόνο και ανταγωνίζονται για το ποια θα καταφέρει να φέρει πρώτη την ειρήνη. Η μία προτείνει τη σεξουαλική αποχή σε μια κορακίστικη διάλεκτο, η άλλη την πτήση προς τον Όλυμπο. Τρελό γέλιο.
Τα έργα επικοινωνούν μεταξύ τους και η αρχαιότητα παίρνει άλλες διαστάσεις. Συμβαίνει εδώ και τώρα, με άθλια τηλεφωνική σύνδεση, με λαϊκές αγορές και καθημερινές βωμολοχίες και το σκαθάρι του Αριστοφάνη διατηρείται, αλλά μετατρέπεται σε 4Χ4, σε σακαράκα και σε αυτοσχέδιο διαστημόπλοιο.
Στο μεταξύ, η μετάλλαξη του Θεού Ερμή σε Θεά Αθηνά λειτουργεί καταλυτικά. Η πολιούχος της Αθήνας έχει σαφώς ισχυρότερη σχέση με την πόλη, την ευθύνη της και την εγκατάλειψή της από τους θεούς.
Η καταπληκτική Έμιλυ Κολιανδρή την υποδύεται απολαυστικότατα , σαν μια θεότητα που θέλει να διατηρήσει το κύρος της, ενώ γύρω της έχει ήδη διαλυθεί ο κόσμος που το συντηρούσε. Είναι για τα προσχήματα αυστηρή, υπερ- κωμική, νευρική, συχνά αμήχανη και, ταυτόχρονα, βαθιά απογοητευμένη. Μοιάζει με ήρωα καρτούν, όπως και η Τρυγαία.
Κανένας ηθοποιός από τον τσιρκο-θίασο δεν υστερεί, υπηρετούν όλοι με ακρίβεια και θαυμαστή υπόκριση τους χαρακτήρες που τους ανέθεσε η διανομή.
Ο Θανάσης Αλευράς, όπως πάντα, σαρώνει την ορχήστρα με την ενέργειά του σε όλους τους ρόλους που αναλαμβάνει και η γλυκύτατη Ζέτα Μακρυπούλια είναι ένα στολίδι λαμπερό, ένα απόλυτο δείγμα παγκόσμιας γυναικείας ομορφιάς και, ως «Ειρήνη», μετρημένη και ισορροπημένη ανάμεσα στη λαχτάρα των ανθρώπων να την κερδίσουν και στην αμηχανία που γεννά η ασυλόγιστη συμπεριφορά.
Ανατρεπτικό και το φινάλε. Στο πρωτότυπο, ο Τρυγαίος επιστρέφει στη γη και η κωμωδία οδηγείται στη γιορτή, στην καρποφορία και στον γάμο με την Οπώρα. Στη διασκευή, όμως, ο δρόμος της επιστροφής περνά μέσα από τη χώρα των νεκρών.
Η επιλογή αυτή είναι Καραθάνειος ιδέα. Διότι, κύριε, δεν μπορείς να φέρεις την «Ειρήνη» πίσω, σαν να μη συνέβη τίποτα. Δεν μπορείς να επιστρέψεις στη ζωή, χωρίς να περπατήσεις ανάμεσα από όσους χάθηκαν.
Και τότε επεμβαίνει η φωνή του Βασίλη Παπαβασιλείου. Πιθανώς, να είναι η συγκινητικότερη στιγμή της παράστασης, επειδή ενσωματώνεται πειστικά σ’ έναν κόσμο, όπου οι νεκροί συνεχίζουν να μιλούν. Η φωνή του ζητά από τον θάνατο να είχε καθυστερήσει μία ημέρα, ώστε να προλάβει να δει πώς είναι ο κόσμος χωρίς εκείνον.
Τέλος, ο Χορός είναι κι εδώ ο πρωταγωνιστής της παράστασης. Οι: Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Σπύρος Μπόσγας και Αντώνης Χρήστου συγκροτούν ένα εξαιρετικό σύνολο, που τραγουδά, κινείται, μιλά και αποτελεί το ίδιο το σώμα της παράστασης. Άλλοτε είναι πλήθος, άλλοτε αγέλη, στρατός, κοπάδι, πομπή, πανηγύρι ή κοινότητα νεκρών και ζωντανών. Όλοι τους εξαιρετικοί.
Η μουσική των Φοίβου Δεληβοριά και Άγγελου Τριανταφύλλου γεννά ήχους που κινούνται ανάμεσα στο λαϊκό τραγούδι, στην καντάδα, στην παρωδία, στον θρήνο και στη συμφωνική μνήμη, χωρίς να χάνει τη συνοχή τους και μπορούν να μετατρέψουν μια ξεκαρδιστική σκηνή σε τελετουργία και ένα συλλογικό τραγούδι σε προσωπική εξομολόγηση.
Η παρουσία της ορχήστρας επί σκηνής ενισχύει την αίσθηση ότι η μουσική γεννιέται εκείνη τη στιγμή, μαζί με την παράσταση. Οι: Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Θοδωρής Ρέλλος, Γιόελ Σότο και Γιάννης Αγγελόπουλος (Jan Van de Engel) δε μένουν στο περιθώριο. Ενεργοί κάτοικοι του σκηνικού σύμπαντος, δίνουν παλμό στα σώματα, «συνομιλούν» με τους ηθοποιούς και μετατρέπουν τη σκηνή σε γιορτή και τελετουργία.
Η Εύα Μανιδάκη στρώνει τη σκηνή με όλα τα απαραίτητα για να φανεί η χειμαζόμενη Επαρχία και ο Άγγελος Μέντης ντύνει το εξαιρετικά απολαυστικό ανσάμπλ του Εθνικού Θεάτρου με τα κοστούμια του, που χαρακτηρίζουν ένα λαϊκό πανήγυρι.
Πρόκειται για μια ευφρόσυνη, ευρηματική παράσταση, που κερδίζει εγκώμια και επευφημίες από το διψασμένο για γέλιο, κοινό.
«Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» με Βασίλη Χαραλαμπόπουλο στο Ακόντισμα
Ύστερα από τη θριαμβευτική περσινή της πορεία και τα συνεχόμενα πανελλαδικά sold out, η παράσταση «Ο Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» επιστρέφει αυτό το καλοκαίρι για μια νέα μεγάλη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και θα παρουσιαστεί το Σάββατο 8 Αυγούστου στο Ακόντισμα – Πολυχώρος Πολιτισμού στην Καβάλα.
Το αριστούργημα του Κάρλο Γκολντόνι, μια από τις πιο απολαυστικές κωμωδίες της παγκόσμιας δραματουργίας, ξανασυναντά το ελληνικό κοινό μέσα από μια παράσταση με ξέφρενο ρυθμό, απολαυστική θεατρικότητα και αστείρευτη σκηνική ενέργεια που φέρει την πρωτότυπη και εκρηκτική σκηνοθετική υπογραφή του Γιάννη Κακλέα.
Στον ρόλο του παμπόνηρου και ακαταμάχητου Τρουφαλντίνου, ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος δίνει ξανά το δικό του στίγμα σε έναν από τους πιο αγαπημένους ήρωες της παγκόσμιας κωμωδίας, οδηγώντας το έργο σε μια αδιάκοπη αλυσίδα παρεξηγήσεων, ανατροπών και εκρηκτικών καταστάσεων. Στο πλευρό του, η Φαίη Ξυλά και ένας καλοκουρδισμένος θίασος κρατούν τον ρυθμό της παράστασης σε διαρκή κίνηση, ανάμεσα στη φάρσα, τη σωματική κωμωδία και το παιχνίδι των μεταμφιέσεων.
Ο Γιάννης Κακλέας προσεγγίζει τον Γκολντόνι με τη γνωστή του θεατρική τόλμη, αναδεικνύοντας τον σωματικό παλμό, τη φαρσική ευφυΐα και τη ζωντάνια της commedia dell’arte και παίζοντας με το διαχρονικό παιχνίδι επιθυμιών και εξουσιών, χωρίς να χάνει ούτε στιγμή τη σύνδεση του έργου με το σήμερα. Το αποτέλεσμα είναι μια παράσταση σπιρτόζικη, ευρηματική και βαθιά ψυχαγωγική, που μετατρέπει το κλασικό κείμενο σε μια θεατρική εμπειρία με αμεσότητα και ένταση, ενώ ταυτόχρονα σχολιάζει με σαρκασμό και χιούμορ τη διαφθορά, την υποκρισία και τις ταξικές αντιθέσεις.
Γραμμένο το 1745, ο «Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» παραμένει ένα από τα πιο αγαπημένα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Με κέντρο τον αεικίνητο Τρουφαλντίνο —έναν υπηρέτη που, κυνηγώντας το φαγητό και την επιβίωση, αποφασίζει να δουλέψει ταυτόχρονα για δύο αφεντικά— ο Γκολντόνι χτίζει μια αριστοτεχνική κωμωδία παρεξηγήσεων, όπου ο έρωτας, η απάτη, η πείνα, η κοινωνική θέση και η ανθρώπινη επινοητικότητα μπλέκονται ασταμάτητα.
Η παράσταση που κέρδισε πέρυσι το κοινό σε κάθε της στάση, επιστρέφει ανανεωμένη για να συνεχίσει το καλοκαιρινό της ταξίδι, φέρνοντας σε όλη την Ελλάδα τη χαρά της κωμωδίας: ανοιχτής, γενναιόδωρης, ρυθμικής και απολαυστικής.
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
You must be logged in to post a comment Login