«…Το όνομα μου είναι Ιρίνα Σεργκέγιεβνα. Tο DNA μου περιέχει 10% νοσταλγία, 30% ανολοκλήρωτο μέλλον, 20% δίψα για χορό και 40% επιθυμία για κάτι που φλέγεται αλλά δεν έχει όνομα ακόμη…»
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας σε συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης και τη blindspot theatre group παρουσιάζουν σε πανελλήνια πρεμιέρα την «IRЯINA», ένα έργο εμπνευσμένο από τις «Τρείς αδερφές» του Τσέχωφ. Η παράσταση κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, για 8 παραστάσεις και στη συνέχεια θα συνεχίσει την πορεία της στο ιστορικό Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν.
Ο τρεις αδελφές Πραζόρωφ: η Όλγα 28 χρόνων, η Μάσσα 23 και η μικρότερη Ίρινα γεννημένες στη Μόσχα, ζουν μαζί με τον αδελφό τους σε μια επαρχιακή πολύ στην οποία έφτασαν λόγω της μετάθεσης του στρατιωτικού πατέρα τους ο οποίος έχει πεθάνει πριν από έναν χρόνο.
Η μικρότερη αδελφή, η Ιρίνα, είκοσι χρόνων, δεν έχει ούτε δουλειά ούτε άντρα τον οποίο όμως ονειρεύεται ότι θα βρει στη Μόσχα. Όταν καταλαβαίνει ότι τελικά δεν θα πάνε στη Μόσχα αποφασίζει να παντρευτεί κάποιον που δεν αγαπά (συμβατικός γάμος απελπισίας) ο οποίος σκοτώνεται σε μονομαχία. Τελικά αποφασίζει να εργαστεί. Όλα αυτά στο έργο του Τσέχωφ.
Όπως ξέρουμε, υπάρχουν πολλοί ρόλοι στο πρωτότυπο έργο, πολλές ιστορίες, εκείνο όμως που κυριαρχεί είναι η πλήξη, η στασιμότητα, η αποπνικτική ατμόσφαιρα της επαρχίας, η απογοήτευση. Οι ελπίδες αποδεικνύονται φρούδες, τα όνειρα βγαίνουν πλάνες, όπως και το όνειρο της αντιμετώπισης όλων αυτών με την επιστροφή στη γενέθλια πόλη, εκεί όπου υπάρχει ζωή, κοσμική κίνηση, πολιτισμός, διασκέδαση, πιθανότητες για μια καλύτερη τύχη.
Το βασικό θέμα του έργου, όμως, είναι το να περιμένεις κάτι που δεν πρόκειται ποτέ να συμβεί (πρόδρομος τού ¨Περιμένοντας τον Godot¨). Ίσως και να φταίμε εμείς, γιατί μας λείπει η τόλμη που θα μας επέτρεπε να σχίσουμε τη θολή γραμμή των οριζόντων κι όχι να δικαιώνουμε τον Καβάφη που’ γραφε «τώρα όμως που τη ζωή σου χάλασες στην κόχη εκείνη τη μικρή, σε όλη τη γη τη χάλασες».
Ο Αντόν Παύλοβιτς Τσέχωφ γράφει το 1901 ένα από τα μεγαλύτερα έργα του 20ού αιώνα με έντονους υπαρξιακούς και κοινωνικούς προβληματισμούς, στο οποίο οι ήρωες στρέφουν το βλέμμα στο παρελθόν εξιδανικεύοντάς το, παραμελώντας το παρόν.
Η Γιώτα Αργυροπούλου εμπνέεται από τους χαρακτήρες του Τσέχωφ που φαινομενικά αδρανούν, αλλά μέσα τους κοχλάζουν, πονούν, υποφέρουν. Μοιάζουν να πασχίζουν να ανέβουν κυλιόμενες σκάλες, όταν αυτές κατεβαίνουν. Η ζωή τους είναι σαν δηλητήριο που κατατρώει τα σωθικά τους. Ο καθένας ζει το δράμα του μέσα σε μια ιοβόλα στατικότητα που καταδεικνύει τη βαλτώδη καθημερινότητά τους, που θυμίζει κινούμενη άμμο, η οποία πρόκειται να καταπιεί έως και τον πιο αθώο, τον πιο άφθαρτο όπως η Ιρίνα στις Τρεις Αδελφές ή η Νίνα στον Γλάρο.
Η Γιώτα Αργυροπούλου γράφει και σκηνοθετεί ένα καινούργιο έργο. Ένα δικό της αντιμιλιταριστικό κείμενο και το μοιράζει σε τρία στόματα. Που είναι η Ιρίνα, η κόρη που ζει σε ένα τέλμα. Και επαναστατεί και ονειρεύεται και φλυαρεί ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα. Αναφέρει ως πρότυπα όλες τις γυναίκες που είναι σημεία αναφοράς στην ανθρωπότητα για την τόλμη τους, για την ιδιαιτερότητά τους για την τραγική κατάληξή τους. Γυναίκες ακτιβίστριες, γυναίκες συγγραφείς -επαναστάτριες, γυναίκες σύμβολα ελευθερίας και αγώνα. Από τη Βιρτζίνια Γουλφ στη Μελίνα Μερκούρη.
Στην παράσταση που κάνει πρεμιέρα στην Καβάλα, τρεις γυναίκες, τρεις εκδοχές της Ιρίνα Σεργκιέγεβνα συναντιούνται σε μια μέρα δύο επετείων: αυτή των γενεθλίων τους και κείνη του θανάτου του πατέρα.
Το κοινό μεγάλο όνειρο, όπως είναι γνωστό, είναι να φτάσουν στη Μόσχα. Στη «Μόσχα» που δεν είναι απλά ένας τόπος, αλλά ένα σύμβολο και μία πράξη αυτοπραγμάτωσης, ένα μέλλον, μια φαντασίωση, μια χειρονομία προς το άγνωστο αύριο.
Το «IRЯINA» είναι μια νέα εκδοχή, ένα θεατρικό έργο που συνομιλεί δημιουργικά με το πρωτότυπο του Τσέχωφ. Ως νεότερη και πιο οραματίστρια από τις Τρεις Αδελφές, η Ιρίνα ενσαρκώνει διαχρονικά τη μορφή της Νέας Γυναίκας, εκείνης που διεκδικεί να ξεφύγει από τις συμβάσεις, να αμφισβητήσει τα όρια, να ονειρευτεί μια άλλη ζωή.
Με παράλληλη έμπνευση από τις προσωπικές και συλλογικές μνήμες της καλλιτεχνικής ομάδας και μέσα από μία πολύμηνη δημιουργική έρευνα, τα πρόσωπα της IRЯINA φτάνουν να συνομιλούν με το σήμερα και με τη σύγχρονη ιστορία μας.
Μέσα από αυτές τις μνήμες, οι τρεις ηθοποιοί δημιουργούν διαφορετικές εκδοχές της Ιρίνα, που συγκλίνουν σε ένα κοινό ερώτημα: ποια είναι η «Μόσχα» των γυναικών σήμερα; Τι διεκδικούν, τι θυμούνται, τι ονειρεύονται και τι είναι διατεθειμένες να χάσουν ή να θυσιάσουν; Το πιο σημαντικό για τους σημερινούς θεατές, η αποδόμηση του πατέρα. Μια έξυπνη παρομοίωση αυτού, με όλους τους μιλιταριστές φασίστες που ταλανίζουν την οικουμένη με πολέμους και σπέρνουν τον θάνατο σε αθώα θύματα.
Και ενώ ξέρουμε ότι οι νέες γενιές κατάφεραν να αλλάξουν τον κόσμο, να τον κάνουν περισσότερο εύχρηστο, πιο ευέλικτο, πιο προσβάσιμο, ξέχασαν το βασικό: τα δικαιώματα, ιδίως της γυναίκας, αυτά που ενστερνίζεται η «τρισδιάστατη» Ιρίνα.
Στον μεταμορφωμένο χώρο της σκηνής σε ένα ψυγείο ανθοπωλείου με λουλούδια αμάραντα, τα σώματα των τριών γυναικών ξεκινούν σαν ριζωμένα επιτύμβια ανάγλυφα, για να αρχίσουν σταδιακά να κινούνται προς την εποχή μας, όπου εκτυλίσσονται όσα περιέχει το αρχικό κείμενο του Τσέχωφ, μεταλλαγμένα σε σημερινές μέγγενες: την απομόνωση, την αγανάκτηση, την ελπίδα στη γη της Επαγγελίας- Μόσχα.
Γεμίζοντας τον χώρο με φυτά, με σπαράγματα διαλόγων και μνήμες, οι καλές ηθοποιοί τον μετατρέπουν σε χώρο ασφυκτικά γεμάτο από όνειρα- ουτοπίες, σε έναν «κλωβό» θεάτρου όπου αυτοφυλακίζονται.
Ο ακροβολισμός τους στο μετωπικό επίπεδο μιας σκηνής που λειτουργεί ως παγίδα, οι ακροβασίες τους και η προσπάθειά τους να διαγκωνισθούν, να σκαρφαλώσουν και να περάσουν μέσα από τον εσμό αντικειμένων που μόνοι τους συσσωρεύουν στο σπίτι, παράγει την αίσθηση αδιεξόδου που επιδιώκει η ματιά της δραματουργού και σκηνοθέτριας Γιώτας Αργυροπούλου, η οποία δημιουργεί έτσι ένα καινούργιο έργο, σαν μία νέα θεατρική προσέγγιση στο πρωτότυπο μυθιστόρημα. Θα έλεγα μια περφόρμανς , μια μη γραμμική αφήγηση από τρία στόματα και σώματα.
Με εργαλεία τη σωματικότητα, τη φλύαρη -είναι αλήθεια – αφήγηση, τη μπιτάτη μουσική και τον τρελό χορό, η παράσταση ξεδιπλώνει μια «πρόβα μνήμης»: το έργο του Τσέχωφ θρυμματίζεται και ξανασυναρμολογείται μέσα από τις προσωπικές και συλλογικές ιστορίες των γυναικών που βρίσκονται στη σκηνή, ως μία ηρωίδα, στην πραγματικότητα πολλές ανά τον κόσμο.
Η Ιρίνα δεν περιμένει πια. Παίρνει τον λόγο και αφηγείται η ίδια (τριπρόσωπη) την ιστορία της, με τον τρόπο που η ομάδα blindspot theatre group παντρεύει διαφορετικές τέχνες: θέατρο, εικαστικά, κινηματογράφο, μουσική και σύγχρονες τεχνολογίες, με σκοπό τη δημιουργία μίας νέας αισθητικής γλώσσας.
Παράδειγμα, το σκηνικό της ευφάνταστης Μιχαήλας Πλιαπλιά, μετατρέπεται από ψυγείο λουλουδιών σε πολύβουο τρένο διαφυγής, πετώντας δέσμες φωτός στη σκηνή και στην αίθουσα.
Η δραματουργική ανάλυση της Γιώτας Αργυροπούλου, έχοντας συνεργάτες τον Μιχάλη Κωνσταντάτο και τις καλά εκπαιδευμένες ηθοποιούς, μελετά την αναπαριστώμενη στο έργο πραγματικότητα και θέτει ερωτήσεις, όπως: ποια η χρονική περίοδος; Ποιος ο χώρος ( η συνθήκη); Ποιος είναι ο δεσμός του έργου με την εποχή της δημιουργίας του, την εποχή που αναπαριστά και τη δική μας επικαιρότητα; Πώς συνδέονται αυτές οι ιστορικότητες; Οι θεατές δίνουν απαντήσεις, ανάλογα τις προσλαμβάνουσές τους.
Η ανάλυση, λοιπόν, διευκρινίζει τις αμφισημίες του έργου, αποσαφηνίζει μια άποψη της πλοκής, εφόσον παρουσιάζεται νέο κείμενο στην παράσταση με αυτοσχεδιασμούς, ωστόσο, συμμερίζεται μια ιδιαίτερη αντίληψη, αλλά φροντίζει να συμπεριλάβει την προοπτική και την πρόσληψη του θεατή, και δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα στη μυθοπλασία και στην πραγματικότητα της εποχής μας.
Πολύ καλές οι τρεις ηθοποιοί Ωρόρα Μαριόν, Μαριάνθη Παντελοπούλου, Ναταλία Σουίφτ, που ερμηνεύουν με λόγο, κίνηση και σώμα την Ιρίνα.
Η σκηνογραφία της Μιχαήλας Πλιαπλιά ζωντανεύει το χθες και το σήμερα και η μουσική της Μαριλένας Ορφανού συνοδεύει τη δράση και οριοθετεί το ύψος και το βάθος των συναισθημάτων σκηνής και πλατείας, εφόσον η ενσυναίσθηση βρίσκει θέση στα διαζώματά της.
Η Γιώτα Αργυροπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Θεατρική Παράσταση στο Goldsmiths College (Πανεπιστήμιο του Λονδίνου) και Ιστορία της Τέχνης στο East London University.
Έχει εμφανιστεί σε θεατρικά έργα στην Αγγλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα, σε κλασικά κείμενα όπως η «Έντα Γκάμπλερ» του Ίψεν, ο «Άμλετ» του Σαίξπηρ (Οφηλία), η «Καταιγίδα» του Στρίντμπεργκ (Γκέρντα), σε σύγχρονα κείμενα όπως οι «Απόπειρες για τη ζωή της» του Μάρτιν Κριμπ και σε παραστάσεις όπως η «Μια Βελανιδιά» σε σενάριο και σκηνοθεσία του Τιμ Κράουτς.
Έχει εμφανιστεί, μεταξύ άλλων, στις ταινίες μεγάλου μήκους «Πριν τα Μεσάνυχτα» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, «Λούτον» του Μιχάλη Κωνσταντάτου και στην κινηματογραφική εγκατάσταση «Το Αεροδρόμιο» του Τζον Ακόμφρα.
Είναι συνιδρύτρια της «ομάδας θεάτρου blindspot», στην οποία συμμετέχει και συμβάλλει καλλιτεχνικά σε όλες τις παραστάσεις της. Έγραψε το πρώτο της θεατρικό έργο με τίτλο «Hotel», το οποίο έκανε πρεμιέρα το 2015. Έκτοτε, δε σταμάτησε να δημιουργεί.
«Αντιγόνη» με Λένα Παπαληγούρα και Μελέτη Ηλία στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων
Με τα εξαιρετικά σχόλια κοινού και κριτικών στις αποσκευές της ξεκινά για δεύτερη χρονιά το καλοκαιρινό της ταξίδι, η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, με τη σκηνοθετική υπογραφή του Θέμη Μουμουλίδη.
Η παράσταση που παρακολούθησαν περισσότεροι από 50.000 θεατές επιστρέφει στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων την Τετάρτη 19 Αυγούστου στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων.
Με επικεφαλής την Λένα Παπαληγούρα στον ρόλο της Αντιγόνης, τον Μελέτη Ηλία στον ρόλο του Κρέοντα και τον Μιχάλη Οικονόμου στον ρόλο του φύλακα, η κορυφαία τραγωδία, πιο επίκαιρη από ποτέ, ανεβαίνει ανανεωμένη επιχειρώντας να φωτίσει εκ νέου μέσα από τον λόγο του Σοφοκλή τα αιώνια ερωτήματα της ελευθερίας, του δικαίου και της ατομικής ευθύνης απέναντι στην εξουσία.
Η παράσταση
Ο πόλεμος τελείωσε. Οι νεκροί περισυλλέγονται κάτω από το σκληρό φως των προβολέων. Το πεδίο της μάχης μεταφέρεται στα γυαλισμένα γραφεία των σύγχρονων κέντρων λήψης αποφάσεων. Ο σκληρός, ενισχυμένος ήχος του σήμερα και η εύθραυστη ανάσα της ζωντανής φωνής, τα ατσαλάκωτα κοστούμια και τα ράκη, τα μηχανοποιημένα και τα βεβηλωμένα σώματα συνθέτουν έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις οξύνονται και οι αντιθέσεις βαθαίνουν. Η διεκδίκηση του τελετουργικού της κηδείας γίνεται η μηχανή αποκάλυψης της σχέσης της εξουσίας με τον θάνατο: η ηχηρή καταγγελία του ολοκληρωτισμού, που σφετερίζεται την εξουσία για να ασκήσει κάθε δικαίωμα επί της ανθρώπινης υπόστασης, έως και μετά θάνατον. Μια εξουσία που πατάσσει κάθε έννοια ανθρωπινότητας, παράγει και αναπαράγει την υποταγή ως μέτρο της κανονικότητας.
Στη σύγχρονη ζωή, η Αντιγόνη είναι παρούσα στα hot spots που στοιβάζουν, στις δομές που φυλάσσουν, στα σύνορα που ηλεκτροφορούν, στις θάλασσες που πνίγουν. Είναι παρούσα στα διαρκώς επεκτεινόμενα στρατόπεδα-τάφους ζώντων, στις φυσικές και εικονικές εκδοχές αλλεπάλληλων επιστρώσεων εγκλεισμών, στα παιχνίδια της βιοπολιτικής, στις έδρες και τις ενέδρες του θανάτου. Το ΟΧΙ της Αντιγόνης ορθώνεται ως η απόλυτη κατάφαση.
Καβάλα: Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά από Δευτέρα έως Σάββατο (10:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00)και Κυριακή (10.00 – 14.00), ενώ την ημέρα της παράστασης θα γίνεται προπώληση στο ταμείο του χώρου της εκδήλωσης από τις 19:00 το απόγευμα.
*Απαγορεύεται η είσοδος στο χώρο μετά την έναρξη της παράστασης.
**Για άλλη μία χρονιά, θα υπάρξει δυνατότητα μεταφοράς θεατών από λεωφορείο του ΚΤΕΛ Καβάλας από και προς το αρχαίο θέατρο Φιλίππων με την επίδειξη εισιτηρίου της εκάστοτε θεατρικής παράστασης και ειδικό αντίτιμο 4.40€.
Αναχώρηση από το ΚΤΕΛ Καβάλας στις 18.45 και επιστροφή μετά το πέρας της παράστασης.
Σημ. Οι κάτοχοι ονομαστικών προσκλήσεων του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων καλούνται να δηλώσουν την πρόθεσή τους να τις χρησιμοποιήσουν έως την Δευτέρα 17/8, ενώ ο έλεγχος ταυτοπροσωπίας θα γίνεται στην είσοδο του θεάτρου τη μέρα της παράστασης.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στα τηλέφωνα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας 2510. 220876 (10:00-14:00).
«Sexy Laundry» με Σπύρο Παπαδόπουλο και Ρένια Λουιζίδου στο Ακόντισμα
Μετά από ατέλειωτα sold out, θερμή ανταπόκριση από το κοινό και έναν “θεατρικό γάμο” που έχει ήδη χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών, ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου θα βρίσκονται σε καλοκαιρινή περιοδεία και θα παρουσιάσουν στις 18 Αυγούστου στην Καβάλα, στο Θέατρο Ακόντισμα, την ξεκαρδιστική, τρυφερή και βαθιά ανθρώπινη κωμωδία Sexy Laundry της Michele Riml.
Οι δύο ηθοποιοί επιστρέφουν στη σκηνή και… βάζουν ξανά πλυντήριο. Συναισθήματα, αγωνίες, νεύρα, γκρίνια, χιούμορ, αγάπη, σεξ — όλα μαζί στο πρόγραμμα για… ευαίσθητα!
Βγάζουν τα συζυγικά τους «άπλυτα» στη φόρα, σε επιλεγμένες πόλεις της Ελλάδας, μέσα από μια παράσταση που ισορροπεί ιδανικά ανάμεσα στο χιούμορ, την τρυφερότητα και την αλήθεια των σχέσεων.
Σπύρος Παπαδόπουλος – Ρένια Λουιζίδου: Η χημεία τους αδιαμφισβήτητη και ο “γάμος” τους μπορεί πλέον να χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα θεατρικά γεγονότα των τελευταίων ετών.
Ένα έργο- ποίημα για την ερωτική ζωή του σύγχρονου ζευγαριού
Το θεατρικό έργο της Michele Riml, “SexyLaundry” καταπιάνεται με τα ερωτικά αδιέξοδα και αποτελεί έναν ειλικρινή κωμικό καθρέφτη της ερωτικής ζωής των σύγχρονων ζευγαριών.
25 χρόνια γάμου, 3 παιδιά, λίγα παχάκια, ολίγη φαλακρίτσα, πολλή γκρίνια, πολλή ανασφάλεια, πολλή αγάπη και ολίγον sex. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα παντρεμένο ζευγάρι που αποφασίζει να “ξαναπαντρευτεί” και να αναζωπυρώσει τη σεξουαλική του ζωή.
Ο Λάρι και η Άλις βρίσκονται σ’ ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου, και με το εγχειρίδιο “ΣΕΞ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ” ανά χείρας, αμήχανοι προσπαθούν να βρουν τη χαμένη ερωτική επιθυμία και το το περασμένο μεγαλείο του πάθους τους.
Η παράσταση που σκηνοθετεί ο Σπύρος Παπαδόπουλος
Ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου με όπλα τους το χιούμορ και την ειλικρίνεια καθίζουν τον γάμο τους στο “ντιβάνι” της ψυχανάλυσης και μέσα σε ένα δωμάτιο πολυτελούς ξενοδοχείου αποδεικνύουν πως τελικά η δύναμη της αγάπης μπορεί να νικήσει τα πάντα.
Η δυναμική τους είναι και το κλειδί της παράστασης, καθώς με τις ερμηνείες τους, καταφέρνουν να δώσουν σάρκα και οστά στους χαρακτήρες και το κοινό μπορεί να ταυτιστεί, να συνδεθεί μαζί τους και να αναλογιστεί τη σημασία της επικοινωνίας, της εμπιστοσύνης και της ανανέωσης σε μια μακροχρόνια σχέση.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Σπύρος Παπαδόπουλος
Μετάφραση: Νικολέτα Κοτσαηλίδου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ηλένια Δουλαδίρη
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Μουσική επιμέλεια: Ιάκωβος Δρόσος
Επικοινωνία – Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Πρωταγωνιστούν: Σπύρος Παπαδόπουλος και Ρένια Λουιζίδου
«Ειρήνη – Μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη» Των Φοίβου Δεληβοριά -Νίκου Καραθάνου στο 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων!
Κριτική από τον Παύλο Λεμοντζή
Από τις τόσες φορές που ανέβηκε το έργο και πλούτισε το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Φιλίππων, ήδη, ξέρουμε ότι ο αμπελουργός Τρυγαίος είναι ο απλός και τίμιος αγρότης που δεν αντέχει άλλο τις συμφορές απ’ τον πόλεμο κι αποφασίζει ν’ ανέβει στον ουρανό καβάλα σ’ ένα σκαθάρι αναθρεμμένο από τον ίδιο, γι’ αυτόν τον σκοπό.
Στόχος του να τα «ψάλλει» στον Δία και να ζητήσει ειρήνη για το καλό των Ελλήνων. Όταν φτάνει εκεί, μαθαίνει από τον Ερμή ότι οι θεοί έχουν αποτραβηχτεί στο πιο ψηλό σημείο του, αγανακτισμένοι από τις διαρκείς εχθροπραξίες των αντιπάλων.
Στη θέση τους έχει μείνει ο θεός Πόλεμος, ο οποίος έθαψε την Ειρήνη σε σπηλιά και ετοιμάζεται να βάλει όλες τις πόλεις σ’ ένα γουδί για να τις καταστρέψει.
Ο Τρυγαίος καλεί τους απλούς πολίτες να μετακινήσουν τον βράχο που φράζει τη σπηλιά και να ελευθερώσουν την Ειρήνη. Η προσπάθεια στέφεται με επιτυχία την τρίτη φορά. Η Ειρήνη ξεπροβάλλει συνοδευόμενη από δύο ωραίες κόρες, τη θεά των καρπών, την Οπώρα, και τη θεά των επίσημων τελετών και εορτών, τη Θεωρία. Το υπόλοιπο της κωμωδίας είναι ένας ύμνος στην ειρήνη. Κυριαρχεί η χαρά της ζωής και η δημιουργία. Μετά το θρίαμβο και μέσα στη γενική ευθυμία, βρίσκει ο Αριστοφάνης την ευκαιρία να γελοιοποιήσει τους πολεμοκάπηλους και τους εμπόρους των όπλων.
Ο Αριστοφάνης έγραψε το αντιπολεμικό του έργο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών που κατέληξαν στην ειρήνη του Νικία, με την οποία οι λαοί των δύο αντιπάλων έλπιζαν ότι θα λήξει ο Πελοποννησιακός πόλεμος.
Το σκαθάρι που εκτρέφει ο Τρυγαίος – εξόφθαλμη σάτιρα του Αριστοφάνη σε τραγωδίες του Ευριπίδη, όπως ο Βελλεροφόντης, όπου ο πρωταγωνιστής καβαλάει τον Πήγασο για να φτάσει στους ουρανούς – λειτουργεί ως σύμβολο των δεινών που συμβαίνουν στη χώρα, δίνει την αφορμή στον Φοίβο Δεληβοριά να γράψει ένα εναρκτήριο λιμπρέτο και χαριτωμένα τραγούδια.
Ο Νίκος Καραθάνος, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Άγγελος Τριανταφύλλου είναι οι βασικοί συνένοχοι μιας νέας πρότασης, μιας νέας διασκευής της «Ειρήνης», που έφτασε και στο δικό μας φεστιβάλ, για να παραδώσουν στο κοινό μια παράσταση – πανηγύρι, πληθωρική, κωμική, τσιρκολαγνική οπωσδήποτε, αλλά και πολιτική: μια απάντηση στην τρέλα του πολέμου με τη ζωτική δύναμη της μουσικής, της συλλογικότητας και της λαϊκής γιορτής.
Η Ειρήνη παρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια, αποσπώντας το δεύτερο βραβείο, το 421 π.Χ., λίγες μόλις ημέρες πριν από τη σύναψη της Νικείου Ειρήνης, που συνοδευόταν από ελπίδες για το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Αυτή ακριβώς η εύθραυστη, όπως αποδείχθηκε, ισορροπία μεταξύ του πολέμου και της ειρήνης, το ηρακλείτειο ρητό «Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί» και το ακανθώδες ερώτημα κατά πόσο η ειρήνη είναι συνώνυμο της ευτυχίας και της αρετής, εμπνέουν τους συντελεστές της ιδιαίτερης αυτής παράστασης.
Η αλήθεια είναι ότι αν κανείς ψηλαφίσει το «καρδιογράφημα» των φετινών εκδηλώσεων σε πιάτσες και αρχαία θέατρα, μέχρι αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, με αυτή την «Ειρήνη» νιώθει μια μικρή τόνωση των γραμμών προς τα πάνω, χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτε περισσότερο από μία εμπεριστατωμένη ανάγνωση, που αγγίζει το κέντρο βάρους του κειμένου και διανθίζει το αριστοφανικό γέλιο επί σκηνής.
Έτσι, ο σκηνοθέτης και ο διασκευαστής – κειμενογράφος, μέτρησαν τη δοσολογία της αριστοφανικής αρμονίας με το δικό τους μέτρο και έφερναν απαλλαγμένο από τη ναφθαλίνη τον ποιητή στους θεατές, κερδίζοντας την ετικέτα «ανακατωσούρα στην Αττική Κωμωδία», με υπότιτλο: «αντέχουμε και πλάι στον γερμανικό εξπρεσιονισμό».
Εξάλλου, σ’ αυτή τη νέα ανάγνωση η «Ειρήνη» είναι μια γιορτή ενός αγροτικού κόσμου που χάθηκε, ένα κωμικό, ακατανίκητο επιχείρημα, ένα πανηγύρι του λαϊκού ανθρώπου με υλικό τους ίδιους τους γόους και θρήνους του πολέμου, ως ένα αστραφτερό βεγγαλικό που σκάει μέσα στη φρίκη.
Ο Αριστοφάνης, για να δικαιώσουμε κάπως τους συντελεστές αυτής της παράστασης – τουρλουμπούκι, πήρε στην «Ειρήνη» του τον άσημο άνθρωπο της καθημερινότητας και τον ανακήρυξε σωτήρα. Έναν αγρότη, έναν άνθρωπο της αυλής και του χωραφιού, κάποιον χωρίς εξουσία ή κύρος, που αποφασίζει να κάνει αυτό που οι θεοί και οι πολιτικοί δεν μπορούν. Αυτή η πίστη στον απλό και «ασήμαντο» άνθρωπο, βρίσκεται στον πυρήνα της παράστασης.
Όμως, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η αριστοφάνεια φόρμα τηρήθηκε στη διασκευή, όπου ο γάργαρος λόγος του Δεληβοριά εμψυχώνει στη Νέα Ελληνική Γλώσσα το αριστοφάνειο ήθος, εμπλουτίζοντάς το με τα κοιτάσματα της απλής και άμεσης λαϊκής επικοινωνίας πού σαϊτεύει κατάστηθα το κοινό.
Η διασκευή του Φοίβου Δεληβοριά κρατά το βασικό κίνητρο του έργου, αλλά δεν αρκείται σε μια σύγχρονη απόδοση της γλώσσας του. Απλώνει το αριστοφανικό υλικό, το εμπλουτίζει με νέα πρόσωπα, μετατοπίζει τις ισορροπίες του και μετατρέπει τον Πελοποννησιακό Πόλεμο σε εικόνα κάθε πολέμου.
Πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα σκηνοθετική επιλογή. Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει τον Αριστοφάνη με τα εργαλεία τού ποιητή. Διατυπώνει σκηνικά τον ποιητικό λόγο μέσα από έναν «συμβολικό» ρεαλισμό, μεγεθύνοντας το αριστοφανικό πακέτο των σκηνικών αντικειμένων και των κωμικών χαρακτήρων, ώστε η ρεαλιστική υπεροχή να εφευρίσκει την καρικατούρα και να θέτει τους μηχανισμούς της κωμωδίας σε δράση.
Ο Νίκος Καραθάνος παίζει με τα σκηνικά αντικείμενα που του παρέχει η σάτιρα του Αριστοφάνη και τα φέρνει επί σκηνής η Εύα Μανιδάκη, ζωγραφίζοντας το κείμενο με τα ίδια τα στοιχεία του, χωρίς όμως να βαραίνει τον λόγο απ’ αυτό το ρεαλιστικό υπόβαθρο.
Ο «Πόλεμος» που προσωποποιείται και παρωδείται από τον Αριστοφάνη, με αυτό το δεδομένο της μεγέθυνσης και της καρικατούρας, πιστοποιεί σκηνικά τον έξαλλο παραλογισμό της πολεμικής σύρραξης, φωνάζοντας: «Προσοχή στον Γορίλα!, που είναι ο άγριος «Πόλεμος», αυτός που βρυχάται και απειλεί, όπως μια ισχυρή δύναμη, πριν από κάθε πολιτική εξήγηση και κάθε ιδεολογικό άλλοθι. Πες, ένας Τραμπ, ένας Πούτιν, ένας Νετανιάχου, για να έρθεις στο σήμερα.
Μια έξαλλη, αλλά ευφάνταστη ανατροπή είναι ότι ο Τρυγαίος που γίνεται Τρυγαία, με την απολαυστική Γαλήνη Χατζηπασχάλη στον σπαρταριστό ρόλο. Η ηρωίδα είναι αγρότισσα, χήρα, μητέρα και εργαζόμενη. Δεν παρακολουθεί τον πόλεμο από απόσταση. Τον πληρώνει με το κατεστραμμένο αμπέλι της, τον κλειστό πάγκο στη λαϊκή, την πείνα των παιδιών της και τον θάνατο του συζύγου της. Η ειρήνη, επομένως, δεν είναι για εκείνη αφηρημένη πολιτική έννοια. Είναι η δυνατότητα να ξαναλειτουργήσει η καθημερινότητα, να τραφεί μια οικογένεια και να συνεχιστεί η ζωή.
Μπορείτε να διακρίνετε την απόσταση 2.500 χρόνια μετά; Μα, δεν υπάρχει. Αυτό φωνάζει η παράσταση. Ότι οι γυναίκες στο έργο: Τρυγαία, Αθηνά, Ειρήνη και Οπώρα δεν είναι απλώς θηλυκές παρουσίες μέσα σε έναν ανδρικό μύθο. Γίνονται το εργαλείο για τη μεταφορά του αριστοφανικού κόσμου από το τότε στο τώρα.
Οπότε, αυτή η θεόμουρλη, αλλά υπέροχη Τρυγαία της Γαλήνης Χατζηπασχάλη, μπορεί εύκολα κι ελεύθερα να βρίζει, να φωνάζει, να μαλώνει με τα παιδιά της, όπως η μάνα σε μια σύγχρονη «Οικογένεια Χωραφά» -γιατί όχι και σ’ ένα «Σπιρτόκουτο- ακόμα, το γεγονός ότι τα παιδιά της τής προσάπτουν μια διαρκή απουσία, ότι δε θυμάται τα ονόματά τους. Επίσης, μπορεί να αντιμετωπίζει τους θεούς σαν ιδιότροπους γείτονες, αλλά μπορεί να παραμένει μια αστή εξαντλημένη από τη ζωή και αποφασισμένη να κάνει το αδιανόητο, επειδή δε βλέπει άλλη επιλογή.
Ευρηματική και απολαυστική η σεκάνς με την σπαρταριστή συνομιλία Τρυγαίας – Λυσιστράτης. Οι δύο αριστοφανικές καπάτσες γυναίκες, εμφανίζονται σαν να ζουν στον ίδιο χρόνο και ανταγωνίζονται για το ποια θα καταφέρει να φέρει πρώτη την ειρήνη. Η μία προτείνει τη σεξουαλική αποχή σε μια κορακίστικη διάλεκτο, η άλλη την πτήση προς τον Όλυμπο. Τρελό γέλιο.
Τα έργα επικοινωνούν μεταξύ τους και η αρχαιότητα παίρνει άλλες διαστάσεις. Συμβαίνει εδώ και τώρα, με άθλια τηλεφωνική σύνδεση, με λαϊκές αγορές και καθημερινές βωμολοχίες και το σκαθάρι του Αριστοφάνη διατηρείται, αλλά μετατρέπεται σε 4Χ4, σε σακαράκα και σε αυτοσχέδιο διαστημόπλοιο.
Στο μεταξύ, η μετάλλαξη του Θεού Ερμή σε Θεά Αθηνά λειτουργεί καταλυτικά. Η πολιούχος της Αθήνας έχει σαφώς ισχυρότερη σχέση με την πόλη, την ευθύνη της και την εγκατάλειψή της από τους θεούς.
Η καταπληκτική Έμιλυ Κολιανδρή την υποδύεται απολαυστικότατα , σαν μια θεότητα που θέλει να διατηρήσει το κύρος της, ενώ γύρω της έχει ήδη διαλυθεί ο κόσμος που το συντηρούσε. Είναι για τα προσχήματα αυστηρή, υπερ- κωμική, νευρική, συχνά αμήχανη και, ταυτόχρονα, βαθιά απογοητευμένη. Μοιάζει με ήρωα καρτούν, όπως και η Τρυγαία.
Κανένας ηθοποιός από τον τσιρκο-θίασο δεν υστερεί, υπηρετούν όλοι με ακρίβεια και θαυμαστή υπόκριση τους χαρακτήρες που τους ανέθεσε η διανομή.
Ο Θανάσης Αλευράς, όπως πάντα, σαρώνει την ορχήστρα με την ενέργειά του σε όλους τους ρόλους που αναλαμβάνει και η γλυκύτατη Ζέτα Μακρυπούλια είναι ένα στολίδι λαμπερό, ένα απόλυτο δείγμα παγκόσμιας γυναικείας ομορφιάς και, ως «Ειρήνη», μετρημένη και ισορροπημένη ανάμεσα στη λαχτάρα των ανθρώπων να την κερδίσουν και στην αμηχανία που γεννά η ασυλόγιστη συμπεριφορά.
Ανατρεπτικό και το φινάλε. Στο πρωτότυπο, ο Τρυγαίος επιστρέφει στη γη και η κωμωδία οδηγείται στη γιορτή, στην καρποφορία και στον γάμο με την Οπώρα. Στη διασκευή, όμως, ο δρόμος της επιστροφής περνά μέσα από τη χώρα των νεκρών.
Η επιλογή αυτή είναι Καραθάνειος ιδέα. Διότι, κύριε, δεν μπορείς να φέρεις την «Ειρήνη» πίσω, σαν να μη συνέβη τίποτα. Δεν μπορείς να επιστρέψεις στη ζωή, χωρίς να περπατήσεις ανάμεσα από όσους χάθηκαν.
Και τότε επεμβαίνει η φωνή του Βασίλη Παπαβασιλείου. Πιθανώς, να είναι η συγκινητικότερη στιγμή της παράστασης, επειδή ενσωματώνεται πειστικά σ’ έναν κόσμο, όπου οι νεκροί συνεχίζουν να μιλούν. Η φωνή του ζητά από τον θάνατο να είχε καθυστερήσει μία ημέρα, ώστε να προλάβει να δει πώς είναι ο κόσμος χωρίς εκείνον.
Τέλος, ο Χορός είναι κι εδώ ο πρωταγωνιστής της παράστασης. Οι: Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Βασίλης Παπαδόπουλος, Σπύρος Μπόσγας και Αντώνης Χρήστου συγκροτούν ένα εξαιρετικό σύνολο, που τραγουδά, κινείται, μιλά και αποτελεί το ίδιο το σώμα της παράστασης. Άλλοτε είναι πλήθος, άλλοτε αγέλη, στρατός, κοπάδι, πομπή, πανηγύρι ή κοινότητα νεκρών και ζωντανών. Όλοι τους εξαιρετικοί.
Η μουσική των Φοίβου Δεληβοριά και Άγγελου Τριανταφύλλου γεννά ήχους που κινούνται ανάμεσα στο λαϊκό τραγούδι, στην καντάδα, στην παρωδία, στον θρήνο και στη συμφωνική μνήμη, χωρίς να χάνει τη συνοχή τους και μπορούν να μετατρέψουν μια ξεκαρδιστική σκηνή σε τελετουργία και ένα συλλογικό τραγούδι σε προσωπική εξομολόγηση.
Η παρουσία της ορχήστρας επί σκηνής ενισχύει την αίσθηση ότι η μουσική γεννιέται εκείνη τη στιγμή, μαζί με την παράσταση. Οι: Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Θοδωρής Ρέλλος, Γιόελ Σότο και Γιάννης Αγγελόπουλος (Jan Van de Engel) δε μένουν στο περιθώριο. Ενεργοί κάτοικοι του σκηνικού σύμπαντος, δίνουν παλμό στα σώματα, «συνομιλούν» με τους ηθοποιούς και μετατρέπουν τη σκηνή σε γιορτή και τελετουργία.
Η Εύα Μανιδάκη στρώνει τη σκηνή με όλα τα απαραίτητα για να φανεί η χειμαζόμενη Επαρχία και ο Άγγελος Μέντης ντύνει το εξαιρετικά απολαυστικό ανσάμπλ του Εθνικού Θεάτρου με τα κοστούμια του, που χαρακτηρίζουν ένα λαϊκό πανήγυρι.
Πρόκειται για μια ευφρόσυνη, ευρηματική παράσταση, που κερδίζει εγκώμια και επευφημίες από το διψασμένο για γέλιο, κοινό.
Ο ιστότοπός μας χρησιμοποιεί cookies. Ορισμένα από αυτά είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της ιστοσελίδας μας και άλλα μας βοηθούν να παρέχουμε το μέγιστο των υπηρεσιών μας. Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε, τα οποία μπορείτε να αλλάξετε οποιαδήποτε στιγμή.
Αποδοχή
Αλλαγή ρυθμίσεων
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Cookie Box Settings
Απόρρητο
Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας
Επιλέξτε εσείς ποια cookies αποδέχεστε.
Ωστόσο, ορισμένα από αυτά είναι αναγκαία για την σωστή λειτουργία της ιστοσελίδας και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ορισμένες λειτουργίες να μην είναι πλέον διαθέσιμες. Για πληροφορίες σχετικά με τη διαγραφή των cookies, συμβουλευτείτε τη λειτουργία βοήθειας του προγράμματος περιήγησης.
Μάθετε περισσότερα σχετικά με τα cookies που χρησιμοποιούμε κάνοντας κλικ εδώ
Εδώ μπορείτε να ενεργοποιήσετε ή να απενεργοποιήσετε διαφορετικούς τύπους cookies:
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Αποθηκεύσει τα στοιχεία της σύνδεσης σας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας.
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύει την ρύθμιση προτιμήσεων των cookies
Επιτρέπει τα cookies περιοδικής λειτουργείας
Πιστοποιεί ότι είστε συνδεμένος στον λογαριασμό σας
Αποθηκεύει την επιλεγμένη γλώσσα
Συγκεντρώνει πληροφορίες τι έχετε εισάγει στις φόρμες επικοινωνίας
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Η ιστοσελίδα δεν θα:
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
Η ιστοσελίδα θα:
Remember which cookies group you accepted
Αποθηκεύσει τις ρυθμίσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης
Αποθηκεύσει την επιλεγμένη περιοχή και χώρα σας
Εντοπίσει τις σελίδες επισκέψεων και την αλληλεπίδραση σας με αυτές
Εντοπίσει την τοποθεσία και την περιοχή σας με βάση την διεύθυνση IP
Εντοπίσει τον χρόνο που δαπανάται σε κάθε σελίδα
Προσαρμόσει τις πληροφορίες και τη διαφήμιση στα ενδιαφέροντά σας με βάση π.χ. το περιεχόμενο που έχετε επισκεφτεί προηγουμένως
Συγκεντρώσει στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης, όπως όνομα και τοποθεσία.
You must be logged in to post a comment Login